Telangana Express Turns 50: తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు 50 ఏళ్లు.. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ నుంచి తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ దాకా .. ఐదు దశాబ్దాల ప్రస్థానం..

jagan 03 Oct 2026 1 నిమిషాల పఠనం తెలంగాణ

Telangana Express

Telangana Express Turns 50: రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్‌ను దేశ రాజధాని న్యూఢిల్లీతో అనుసంధానిస్తూ దశాబ్దాలుగా సేవలందిస్తున్న తెలంగాణ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ శనివారం (అక్టోబర్ 3)తో అర్ధ శతాబ్దం పూర్తి చేసుకుంది. 1976 అక్టోబర్ 3న ప్రారంభమైన ఈ రైలు ఐదు దశాబ్దాలుగా వేలాది కుటుంబాలు, ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు, వ్యాపారులు, సాధారణ ప్రయాణికులకు హైదరాబాద్–ఢిల్లీ మధ్య కీలక రవాణా మార్గంగా కొనసాగుతోంది. రైలు 12723/12724గా ప్రస్తుతం హైదరాబాద్–న్యూఢిల్లీ మధ్య సేవలందిస్తోంది.

1976లో ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎక్స్‌ప్రెస్’గా ప్రారంభం

తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ అసలు పేరు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎక్స్‌ప్రెస్. 1976లో అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జలగం వెంగళ్‌రావు, కేంద్ర రైల్వే మంత్రి మధు దండవతే చేతుల మీదుగా సికింద్రాబాద్‌లో ఈ రైలుకు శ్రీకారం చుట్టారు. అప్పట్లో హైదరాబాద్ నుంచి దేశ రాజధానికి రైలు కనెక్టివిటీ పరిమితంగా ఉండటంతో కొత్త సూపర్‌ఫాస్ట్ రైలు ప్రవేశపెట్టడం ప్రయాణికులకు కీలక సౌకర్యంగా మారింది.

తొలినాళ్లలో ఈ రైలు 14 బోగీలతో వారానికి రెండుసార్లు మాత్రమే నడిచేది. ప్రయాణికుల ఆదరణ పెరగడంతో వారానికి మూడుసార్లు నడిపే స్థాయికి తీసుకెళ్లారు. ఆ తర్వాత ప్రయాణికుల అవసరాలకు అనుగుణంగా సేవలను విస్తరించారు. 1991 నుంచి ప్రతిరోజూ నడుస్తున్న ఈ రైలులో కాలక్రమేణా బోగీల సంఖ్యను కూడా పెంచారు. ప్రస్తుతం ఇది 24 కోచ్‌లతో నడుస్తోంది.

‘బ్లూ బుల్లెట్’గా ప్రత్యేక గుర్తింపు

ప్రారంభ దశలో ఆక్స్‌ఫర్డ్ బ్లూ రంగు కోచ్‌లకు బంగారు రంగు పట్టీ ఉండేది. ఆ ప్రత్యేక రూపం, అప్పటి వేగం కారణంగా రైల్వే అభిమానులు, ప్రయాణికులు దీనిని ‘బ్లూ బుల్లెట్’ అని పిలిచేవారు. 1970లలో హైదరాబాద్ నుంచి ఢిల్లీకి ప్రయాణించే ప్రముఖ సూపర్‌ఫాస్ట్ రైళ్లలో ఇది ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.

ఆవిరి ఇంజిన్ నుంచి ఎలక్ట్రిక్ లోకో వరకు..

ఐదు దశాబ్దాల ప్రస్థానంలో తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఎన్నో సాంకేతిక మార్పులను చూసింది. ప్రారంభంలో స్టీమ్ ఇంజిన్‌తో సేవలు అందించగా, అనంతరం డీజిల్ ఇంజిన్లతో రైలు నడిచింది. కాలక్రమేణా ఎలక్ట్రిఫికేషన్ పూర్తవడంతో ప్రస్తుతం ఎలక్ట్రిక్ లోకోమోటివ్‌తో సేవలు కొనసాగుతోంది. పాత ఐసీఎఫ్ కోచ్‌ల స్థానంలో ఆధునిక ఎల్‌హెచ్‌బీ కోచ్‌లు కూడా ప్రవేశించాయి. 2019లో ఎల్‌హెచ్‌బీ కోచ్‌లకు మార్పు పూర్తయినట్లు అందుబాటులో ఉన్న రైలు చరిత్ర వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.

2015లో తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్‌గా పేరు మార్పు

2014లో తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన అనంతరం ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పేరును మార్చాలనే డిమాండ్లు వచ్చాయి. చివరకు 2015 నవంబర్ 15 నుంచి ఈ రైలుకు ‘తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్’గా అధికారికంగా పేరు మార్చారు. అప్పటి నుంచి తెలంగాణ రాష్ట్రానికి, దేశ రాజధానికి మధ్య ప్రయాణించే ప్రముఖ రైలుగా కొత్త గుర్తింపుతో కొనసాగుతోంది.

1,677 కిలోమీటర్ల ప్రయాణం

ప్రస్తుతం తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ హైదరాబాద్ నుంచి న్యూఢిల్లీ వరకు సుమారు 1,677 కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తుంది. ఈ మార్గంలో తెలంగాణతో పాటు మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్, హర్యానా మీదుగా దిల్లీకి చేరుకుంటుంది. ప్రస్తుతం రోజువారీగా నడుస్తున్న ఈ రైలు ప్రయాణానికి సుమారు 26 గంటల సమయం పడుతోంది.

పెద్దపల్లిలో స్టాప్ కోసం డిమాండ్

ఐదు దశాబ్దాల ప్రస్థానాన్ని పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా ఈ రైలుకు మరిన్ని ప్రాంతాల్లో స్టాప్‌లు కల్పించాలనే డిమాండ్లు కూడా తెరపైకి వస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా పెద్దపల్లి జంక్షన్‌లో తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు హాల్ట్ ఇవ్వాలని ఉత్తర తెలంగాణ రైల్వే ఫోరం సభ్యుడు ఫణి కుమార్ కోరుతున్నారు. ఈ స్టాప్ ఏర్పాటు చేస్తే హైదరాబాద్‌తో పాటు దేశ రాజధానికి రాకపోకలు సాగించే పెద్దపల్లి, పరిసర ప్రాంతాల ప్రయాణికులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

50 ఏళ్ల మైలురాయిని గుర్తుచేసుకున్న రైల్వే అభిమానులు

తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ 50 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా రైల్వే అభిమానులు ప్రత్యేకంగా వేడుక నిర్వహించారు. రైలు ప్రయాణాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ కేక్ కటింగ్ కార్యక్రమం నిర్వహించారు. ఐదు దశాబ్దాలుగా ఈ రైలుకు ఆదరణ అందిస్తున్న ప్రయాణికులకు దక్షిణ మధ్య రైల్వే కృతజ్ఞతలు తెలిపింది.

ఐదు దశాబ్దాల కాలంలో పేరూ, సాంకేతికతా, కోచ్‌లూ మారినా.. హైదరాబాద్‌ను దేశ రాజధానితో అనుసంధానించే రైలుగా తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ తన ప్రత్యేకతను కొనసాగిస్తోంది. ఒకప్పుడు ‘బ్లూ బుల్లెట్’గా పేరొందిన ఈ రైలు.. ఇప్పుడు ఆధునిక ఎల్‌హెచ్‌బీ కోచ్‌లతో కొత్త రూపంలో ప్రయాణికులను గమ్యస్థానాలకు చేర్చుతోంది.

సంబంధిత వార్తలు