Bathukamma Festival: బతుకమ్మ పండుగ ఎందుకు జరుపుకుంటారు? పూలతో పేర్చే బతుకమ్మ వెనుక ఉన్న అసలు విశిష్టత ఇదే..

jagan 03 Oct 2026 1 నిమిషాల పఠనం లైఫ్ స్టైల్

Bathukamma Festival

Bathukamma Festival: తెలంగాణ సంస్కృతికి ప్రత్యేక గుర్తింపుగా నిలిచే పండుగల్లో బతుకమ్మకు ఎంతో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. రంగురంగుల పూలను పేర్చి బతుకమ్మను తయారు చేసి, దాని చుట్టూ మహిళలు పాటలు పాడుతూ, చప్పట్లు కొడుతూ, నృత్యాలు చేస్తూ జరుపుకునే ఈ పండుగ తెలంగాణ జీవన విధానంతో ముడిపడి ఉంది. ప్రకృతి, పూలు, నీరు, పంటలు, మహిళల సమూహ జీవనం.. ఇలా ఎన్నో అంశాల కలయికగా బతుకమ్మను చూడొచ్చు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం కూడా బతుకమ్మను రాష్ట్ర సాంస్కృతిక గుర్తింపులో కీలకమైన పండుగగా పేర్కొంటోంది.

పూలతోనే ప్రత్యేకత

బతుకమ్మ ప్రత్యేకత మొత్తం పూల చుట్టూనే తిరుగుతుంది. తెలంగాణ ప్రాంతంలో వర్షాకాలం చివరి దశలో, శీతాకాలం ప్రారంభానికి ముందు అనేక రకాల అడవి పూలు విరివిగా పూస్తాయి. ముఖ్యంగా తంగేడు, గునుగు, బంతి, చామంతి, నంది వర్ధనం వంటి పూలను బతుకమ్మ అలంకరణలో ఉపయోగిస్తారు. వర్షాలతో చెరువులు, కుంటలు నీటితో నిండే సమయంలో ప్రకృతి కొత్త అందాలను సంతరించుకోవడం, అదే సమయంలో బతుకమ్మ వేడుకలు రావడం ఈ పండుగకు ప్రకృతితో ఉన్న అనుబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది.

తొమ్మిది రోజుల పాటు వేడుక

బతుకమ్మను సాధారణంగా నవరాత్రుల కాలంలో తొమ్మిది రోజుల పాటు నిర్వహిస్తారు. మహాలయ అమావాస్య రోజున ప్రారంభమయ్యే ఈ వేడుకలు చివరి రోజు సద్దుల బతుకమ్మతో ఘనంగా ముగుస్తాయి. తొలి రోజుల్లో చిన్న బతుకమ్మలను తయారు చేసి మహిళలు సాయంత్రం వేళ వాటి చుట్టూ చేరి పాటలు పాడుతూ వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. చివరి రోజు మాత్రం పెద్ద బతుకమ్మను తయారు చేసి సామూహికంగా పూజలు, పాటలు, నృత్యాలతో ఉత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు.

బతుకమ్మను ఎలా తయారు చేస్తారు?

బతుకమ్మను సాధారణంగా పూలను వరుసలుగా, వృత్తాకార పొరలుగా పేర్చి గోపురం ఆకారంలో తయారు చేస్తారు. పూలను ఒకదానిపై మరొకటి అమర్చుతూ పైకి వెళ్లే కొద్దీ పరిమాణం తగ్గేలా అలంకరిస్తారు. ఈ పూల సముదాయాన్ని తాంబాళంలో లేదా సంప్రదాయ పాత్రలో ఉంచుతారు. సాయంత్రం మహిళలు రంగురంగుల సంప్రదాయ దుస్తులు ధరించి, ఆభరణాలతో అలంకరించుకుని బతుకమ్మలను ఇంటి నుంచి బయటకు తీసుకొస్తారు. చుట్టుపక్కల మహిళలు కూడా తమ బతుకమ్మలతో ఒకచోట చేరి సామూహికంగా పాటలు పాడుతారు.

పాటలు, నృత్యాలతో సందడి

బతుకమ్మ వేడుకల్లో జానపద పాటలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. మహిళలు బతుకమ్మ చుట్టూ వలయంగా నిలబడి చప్పట్లు కొడుతూ సంప్రదాయ పాటలు పాడుతారు. పాటల్లో అమ్మవారి స్తుతితో పాటు గ్రామీణ జీవితం, కుటుంబ బంధాలు, ప్రకృతి, పంటలు, స్థానిక సామాజిక జీవనానికి సంబంధించిన అంశాలు కూడా కనిపిస్తాయి. ఇలా తరతరాలుగా వచ్చిన జానపద సంప్రదాయాలను ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి అందించడంలో బతుకమ్మ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ కూడా బతుకమ్మ చుట్టూ మహిళలు ఏర్పరచుకునే ఈ వలయాన్ని ఐక్యత, ప్రేమ, సోదరీభావానికి ప్రతీకగా వివరిస్తోంది.

సద్దుల బతుకమ్మ ఎందుకు ప్రత్యేకం?

తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ వేడుకల్లో చివరి రోజు నిర్వహించే సద్దుల బతుకమ్మకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఈ రోజు పెద్ద బతుకమ్మను తయారు చేసి ఘనంగా పూజిస్తారు. కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు, ఇరుగుపొరుగు మహిళలు ఒకచోట చేరి వేడుకల్లో పాల్గొంటారు. అనంతరం బతుకమ్మను ఊరేగింపుగా సమీపంలోని చెరువు లేదా ఇతర నీటి వనరుల వద్దకు తీసుకెళ్లి నిమజ్జనం చేస్తారు. ఈ ప్రక్రియ ప్రకృతికి తిరిగి పూలను సమర్పించే ప్రతీకాత్మక ఆచారంగా కూడా భావిస్తారు.

ప్రకృతితో మనిషి అనుబంధానికి ప్రతీక

బతుకమ్మ పండుగలో ఉపయోగించే అనేక పూలు సహజంగా, అడవుల్లో లేదా సాగు చేయని ప్రాంతాల్లో పెరిగేవే. వర్షాకాలం అనంతరం విరివిగా లభించే ఈ పూలను సేకరించి పండుగలో ఉపయోగించడం ప్రకృతి సంపదను గుర్తుచేస్తుంది. అందుకే తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ బతుకమ్మను భూమి, నీరు, మనిషి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని ప్రతిబింబించే పండుగగా పేర్కొంటోంది. పంటల కాలంతోనూ, వర్షాల అనంతరం వచ్చే ప్రకృతి సమృద్ధితోనూ ఈ పండుగకు అనుబంధం ఉంది.

మహిళల పండుగగా ప్రత్యేక గుర్తింపు

బతుకమ్మలో మహిళల పాత్ర అత్యంత కీలకం. ఇంటి నుంచి గ్రామం వరకు మహిళలు ఈ పండుగను ముందుండి నిర్వహిస్తారు. పెళ్లైన మహిళలు తమ పుట్టింటికి వెళ్లి బతుకమ్మ వేడుకల్లో పాల్గొనే సంప్రదాయం కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతోంది. దీంతో పండుగ కుటుంబ బంధాలను బలపరిచే సందర్భంగానూ మారుతుంది. ఒకే ప్రాంతంలోని వివిధ కుటుంబాలకు చెందిన మహిళలు ఒకచోట చేరి పాటలు పాడటం, బతుకమ్మ చుట్టూ తిరగడం సామాజిక ఐక్యతకు దోహదం చేస్తుంది.

తెలంగాణ గుర్తింపులో బతుకమ్మ

తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత బతుకమ్మకు రాష్ట్ర సాంస్కృతిక గుర్తింపులో మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది. ప్రభుత్వం దీనిని ప్రత్యేక రాష్ట్ర పండుగగా ప్రచారం చేస్తోంది. తెలంగాణ పర్యాటక విధానంలోనూ బతుకమ్మను రాష్ట్రంలోని ప్రధాన పండుగల్లో ఒకటిగా పేర్కొని, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మహిళల ఆధారిత ప్రత్యేక ఉత్సవంగా ప్రోత్సహించాలనే లక్ష్యాన్ని వెల్లడించింది.

అందుకే బతుకమ్మ కేవలం పూలను పేర్చి చేసే పూజ కాదు. ఇది తెలంగాణ ప్రకృతి వైభవాన్ని, మహిళల సమైక్యతను, జానపద కళలను, కుటుంబ బంధాలను, గ్రామీణ జీవన విధానాన్ని ఒకే వేదికపైకి తీసుకొచ్చే సాంస్కృతిక పండుగ. పూలతో పేర్చిన ప్రతి బతుకమ్మలో తెలంగాణ నేలతో ఉన్న అనుబంధం, తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం, ప్రకృతిని గౌరవించే జీవన విధానం కనిపిస్తాయి.