Dussehra 2026: దసరా పండుగ గురించి మీకు తెలియని ఆసక్తికర నిజాలు.. రావణ దహనం లేని చోటు నుంచి 75 రోజుల వేడుక వరకు..

jagan 03 Oct 2026 1 నిమిషాల పఠనం లైఫ్ స్టైల్

Dussehra 2026

Dussehra 2026: దసరా అంటే వెంటనే గుర్తుకొచ్చేది రావణ దహనం.. శ్రీరాముడు రావణుడిపై సాధించిన విజయమే. అయితే దేశవ్యాప్తంగా దసరా పండుగను పరిశీలిస్తే దీనికి ఎన్నో విభిన్నమైన రూపాలు కనిపిస్తాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో శ్రీరాముడి విజయాన్ని ప్రధానంగా జరుపుకుంటే.. మరికొన్ని చోట్ల దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిపై సాధించిన విజయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటారు. ఇంకొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థానిక దేవతలు, గిరిజన సంప్రదాయాలు, రాజవంశాల చరిత్ర దసరా వేడుకల్లో భాగమవుతాయి. అందుకే దసరా భారతదేశ సాంస్కృతిక వైవిధ్యానికి అద్దం పడుతుందని చెప్పొచ్చు.

దసరా అంటే రావణ దహనం మాత్రమే కాదు..

దసరా వెనుక ప్రధానంగా రెండు ప్రసిద్ధ పురాణ సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. రామాయణం ప్రకారం శ్రీరాముడు రావణుడిపై విజయం సాధించిన రోజుగా విజయదశమిని భావిస్తారు. మరోవైపు దేవీ సంప్రదాయంలో దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని సంహరించిన విజయానికి విజయదశమి ప్రతీకగా భావిస్తారు. అందువల్లే బెంగాల్, ఒడిశా వంటి ప్రాంతాల్లో దుర్గాపూజ ముగింపు రోజుకు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. దేశంలోని ప్రాంతాన్ని బట్టి పండుగకు సంబంధించిన ప్రధాన పురాణ కథనం మారుతూ ఉంటుంది.

రావణుడి బొమ్మను కాల్చని దసరా కూడా ఉంది!

దసరా అంటే రావణ దహనం అనేది అందరికీ తెలిసిన విషయం. కానీ ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బస్తర్ దసరాలో రావణుడి బొమ్మను కాల్చరు. ఇక్కడి వేడుకలు ప్రధానంగా స్థానిక దేవతలు, ముఖ్యంగా దంతేశ్వరి అమ్మవారి ఆరాధన, గిరిజన సంప్రదాయాలు, రథోత్సవాలు, సామాజిక ఆచారాల చుట్టూ సాగుతాయి. అంతేకాదు.. బస్తర్ దసరా సాధారణంగా మనం చూసే పది రోజుల పండుగ కాదు. దీని సంప్రదాయ వేడుకలు సుమారు 75 రోజుల పాటు కొనసాగుతాయి. 2026లో ఈ ఉత్సవాలు ఆగస్టు 12న ప్రారంభమై అక్టోబర్ 20న ప్రధాన ఘట్టానికి చేరుకుంటున్నాయి.

మైసూర్ దసరాకు రాజవంశ చరిత్ర

కర్ణాటకలోని మైసూర్ దసరాకు కూడా ప్రత్యేక చరిత్ర ఉంది. ఈ వేడుకల మూలాలు విజయనగర సామ్రాజ్య కాలానికి వెళ్తాయని భారత ప్రభుత్వ పర్యాటక శాఖ పేర్కొంటోంది. తరువాత వడేయార్ రాజవంశం ఈ వేడుకలకు మరింత వైభవాన్ని తీసుకొచ్చింది. మైసూర్ దసరాలో మహిషాసురుడిపై చాముండేశ్వరి దేవి సాధించిన విజయాన్ని ప్రధానంగా స్మరించుకుంటారు. అలంకరించిన ఏనుగులతో జరిగే జంబూ సవారి, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, వెలుగులతో మెరిసే మైసూర్ ప్యాలెస్ ఈ వేడుకలకు ప్రత్యేక ఆకర్షణ.

కులు దసరా విజయదశమి తర్వాతే ప్రారంభమవుతుంది

హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌లోని కులు దసరా మరో ఆసక్తికరమైన సంప్రదాయం. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో విజయదశమితో దసరా వేడుకలు ముగుస్తుంటే.. కులులో మాత్రం విజయదశమి రోజునే ప్రధాన దసరా ఉత్సవాలు ప్రారంభమవుతాయి. ఆ తర్వాత సుమారు వారం రోజుల పాటు వేడుకలు కొనసాగుతాయి. చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుంచి వందలాది దేవతా విగ్రహాలను పల్లకీల్లో తీసుకువచ్చి కులు లోయలోని ధల్పూర్ మైదానంలో ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. ఈ సంప్రదాయానికి 17వ శతాబ్దంలో రాజా జగత్ సింగ్ కాలంలో ఏర్పడిన రఘునాథ్‌జీ ఆరాధనతో సంబంధం ఉంది.

విజయవాడ దసరాలో అమ్మవారి అలంకారాలు ప్రత్యేకం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువైన కనకదుర్గమ్మ దసరా ఉత్సవాలకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. నవరాత్రుల సందర్భంగా అమ్మవారిని ప్రతిరోజూ ప్రత్యేక అలంకారాల్లో దర్శనమిచ్చేలా చేస్తారు. ప్రతి అలంకారం దుర్గాదేవి విభిన్న రూపాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. విజయదశమి రోజున వేడుకలు మరింత వైభవంగా జరుగుతాయి. కృష్ణానదిలో జరిగే తెప్పోత్సవం కూడా ఈ ఉత్సవాల్లో ముఖ్యమైన ఘట్టంగా ఉంటుంది.

ప్రొద్దుటూరు దసరాకు ‘రెండో మైసూర్’ పేరు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రొద్దుటూరు దసరాకు కూడా ప్రత్యేక చరిత్ర, సంప్రదాయం ఉంది. ఇక్కడ శ్రీ వాసవీ కన్యకా పరమేశ్వరి ఆలయం కేంద్రంగా నవరాత్రి వేడుకలు జరుగుతాయి. అమ్మవారికి ప్రతిరోజూ ప్రత్యేక అలంకరణలు చేస్తారు. విజయదశమి సందర్భంగా భారీ ఊరేగింపులు, జాతర నిర్వహిస్తారు. ఈ వేడుకల వైభవం కారణంగా ప్రొద్దుటూరు దసరాను ‘రెండో మైసూర్’గా కూడా పిలుస్తారని భారత ప్రభుత్వ పర్యాటక శాఖ పేర్కొంది.

దసరా అంటే ప్రాంతీయ సంస్కృతుల సంగమం

దసరా పండుగలో మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. దేశవ్యాప్తంగా ఒకే ఆచారం కనిపించదు. ఢిల్లీలో రామలీలా, రావణ దహనం ప్రధానంగా ఉంటే.. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో దుర్గాదేవి విగ్రహాల నిమజ్జనం విజయదశమి వేడుకల్లో కీలక ఘట్టం. మైసూర్‌లో రాజసంప్రదాయాలు, కులులో దేవతల పల్లకీలు, బస్తర్‌లో గిరిజన ఆచారాలు, విజయవాడలో అమ్మవారి అలంకారాలు ఇలా ఒక్కో ప్రాంతం తన ప్రత్యేకతను దసరాలో కలుపుకుంది.

దసరా సందేశం ఏంటి?

పద్ధతులు, పురాణ కథలు, ఆచారాలు వేర్వేరుగా ఉన్నప్పటికీ దసరా పండుగలో కనిపించే ప్రధాన భావన మాత్రం ఒకటే. అధర్మంపై ధర్మం, చెడుపై మంచి, అజ్ఞానంపై జ్ఞానం విజయం సాధించాలనే సందేశాన్ని ఈ పండుగ ప్రతిబింబిస్తుంది. అందుకే దసరా కేవలం ఒక మతపరమైన పండుగగా కాకుండా భారతదేశంలోని భిన్న ప్రాంతాల చరిత్ర, సంస్కృతి, జానపద సంప్రదాయాలను కలిపే పర్వదినంగా కూడా గుర్తింపు పొందింది.