ఉజ్వల యోజన లబ్ధిదారులకు షాక్.. ఏడాదికి 4 గ్యాస్ సిలిండర్లకే సబ్సిడీ.. కొత్త మార్గదర్శకాలు విడుదల..

కేంద్ర ప్రభుత్వం తన ప్రతిష్టాత్మక ‘ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన’ (PMUY) లబ్ధిదారులకు లభించే సబ్సిడీ వంట గ్యాస్ సిలిండర్ల సంఖ్యపై కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇప్పటివరకు ఇస్తున్న సబ్సిడీ సిలిండర్ల కోటాను ఏడాదికి కేవలం 4 సిలిండర్లకే పరిమితం చేస్తున్నట్టు ఒక ఉన్నత ప్రభుత్వ అధికారి వెల్లడించారు. పేద కుటుంబాల సగటు వార్షిక గ్యాస్ వాడకానికి అనుగుణంగానే ఈ మార్పులు చేసినట్లు ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

మే 2016లో ప్రారంభమైన ఈ పథకం ద్వారా దేశంలోని పేద కుటుంబాల మహిళలకు ఉచితంగా ఎల్పీజీ కనెక్షన్లను పంపిణీ చేశారు. పథకం ప్రారంభంలో లబ్ధిదారులకు ఏడాదికి 12 సిలిండర్ల వరకు సబ్సిడీని అందించగా, గత ఏడాది ఈ కోటాను 9 సిలిండర్లకు తగ్గించారు. తాజాగా దాన్ని మరింతగా కుదిస్తూ కేవలం 4 సిలిండర్లకే పరిమితం చేశారు. ఉజ్వల లబ్ధిదారుల సగటు వార్షిక వినియోగం దాదాపు నాలుగు సిలిండర్లుగానే ఉందని, అందుకే ఈ సంఖ్యను ఖరారు చేశామని పెట్రోలియం, సహజవాయువు మంత్రిత్వ శాఖ అదనపు కార్యదర్శి ప్రవీణ్ మల్ ఖనూజా వివరించారు.

పేదలకు శుభ్రమైన వంట ఇంధనాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చేందుకు మే 2022లో కేంద్రం ఒక్కో సిలిండర్‌పై రూ. 200 సబ్సిడీని ప్రకటించి, అక్టోబర్ 2023లో దాన్ని రూ. 300కు పెంచింది. లబ్ధిదారులు సిలిండర్ కొనుగోలు చేసిన తర్వాత ఈ సబ్సిడీ మొత్తం నేరుగా వారి బ్యాంకు ఖాతాల్లో జమ అవుతుంది. అయితే ఇటీవల పెరిగిన ధరల ప్రకారం, ఢిల్లీలో 14.2 కిలోల సిలిండర్ ధర రూ. 942కు చేరింది. రూ. 300 సబ్సిడీ పోగా, ఉజ్వల లబ్ధిదారులు ప్రస్తుతం ఒక్కో సిలిండర్‌కు రూ. 642 చెల్లిస్తున్నారు.

ఈ ధరల పెరుగుదల మరియు కోటాల తగ్గింపునకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు విపరీతంగా పెరగడమే ప్రధాన కారణమని అధికారులు చెబుతున్నారు. పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల వల్ల అంతర్జాతీయ ఎల్పీజీ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడంతో, దేశంలో ఒక్కో సిలిండర్ సరఫరాకు ప్రభుత్వానికి రూ. 1,600 పైగా ఖర్చవుతోంది. రూ. 300 సబ్సిడీ కాకుండా, ప్రభుత్వం ఇప్పటికీ అంతర్గతంగా ఒక్కో సిలిండర్‌పై సుమారు రూ. 1,000 అదనపు భారాన్ని భరిస్తోంది. 2022 నుంచి ఇప్పటివరకు ప్రభుత్వం ఎల్పీజీ సబ్సిడీల రూపంలోనే రూ. 52,000 కోట్లు ఖర్చు చేసింది.

ప్రస్తుత ధరల హెచ్చుతగ్గుల వల్ల చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు ఒక్కో ఎల్పీజీ సిలిండర్‌పై సుమారు రూ. 700 నష్టపోతున్నాయి. కేవలం గ్యాస్ మాత్రమే కాకుండా, పెట్రోల్‌పై లీటర్‌కు రూ. 6, డీజిల్‌పై లీటర్‌కు రూ. 30 వరకు నష్టం వస్తోందని, దీనివల్ల కంపెనీలకు రోజుకు రూ. 600-700 కోట్ల నష్టాలు వస్తున్నాయని ఖనూజా వివరించారు. అయినప్పటికీ ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే, భారతదేశంలోనే వంటగ్యాస్ అత్యంత తక్కువ ధరకే లభిస్తోందని పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది. అయితే ప్రభుత్వ తాజా నిర్ణయంతో ఏడాదికి 4 కంటే ఎక్కువ సిలిండర్లు వాడే ఉజ్వల లబ్ధిదారులు, ఐదో సిలిండర్ నుండి ఎలాంటి సబ్సిడీ లేకుండా పూర్తి మార్కెట్ ధరను చెల్లించి కొనుగోలు చేయాల్సి ఉంటుంది.