బంగాళాఖాతంపై దాయాది కన్ను.. చైనా సబ్‌మెరైన్లతో భారత్‌కు చికాకు తెప్పించేలా పాక్ వ్యూహాలు

1971 భారత్-పాక్ యుద్ధం.. బంగ్లాదేశ్ విముక్తి కోసం జరిగిన ఆ పోరులో భారత నౌకాదళం చూపిన పరాక్రమానికి దాయాది దేశం బంగాళాఖాతంలోకి అడుగుపెట్టే సాహసం మళ్లీ చేయలేదు. కానీ ఇన్నేళ్ల తర్వాత శత్రుదేశం కన్ను మళ్లీ ఈ జలాలపై పడింది. చైనా అండతో బంగాళాఖాతంలో జలాంతర్గాములను మోహరించేందుకు పాకిస్థాన్ ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోంది. పాక్ నేవీకి చెందిన ఒక సీనియర్ అధికారి చేసిన వ్యాఖ్యలతో ఈ వ్యూహం కాస్తా బయటపడింది.

పాకిస్థాన్ తన నౌకాదళాన్ని బలోపేతం చేసుకునేందుకు చైనా నుంచి 8 అధునాతన ‘హంగోర్’ శ్రేణి జలాంతర్గాములను కొనుగోలు చేయడానికి ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఇందులో మొదటి సబ్‌మెరైన్ ఇటీవల పాక్ చేతికి వచ్చింది. దానికి రక్షణగా వెళ్తున్న ఫ్లోటిల్లా నౌక కమాండర్ కమోడోర్ ఒమర్ ఫరూఖీ మార్గమధ్యలో శ్రీలంకలో ఆగి మీడియాతో మాట్లాడుతూ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఈ హంగోర్ శ్రేణి జలాంతర్గాములతో తమ నౌకాదళ సామర్థ్యం కేవలం అరేబియా సముద్రానికే పరిమితం కాకుండా, బంగాళాఖాతంలోనూ సైనిక శక్తిని మోహరించే అవకాశం దక్కుతుందని, ఇవి తమకు ‘గేమ్‌ఛేంజర్’ అని పేర్కొన్నారు.

బంగాళాఖాతం ఏ ఒక్క దేశానికి సొంతం కాదు. అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం తీర ప్రాంతం నుండి 12 నాటికల్ మైళ్ల వరకు ప్రాదేశిక జలాలు, 200 నాటికల్ మైళ్ల వరకు ఎక్స్‌క్లూజివ్ ఎకనామిక్ జోన్ ఉంటాయి. ఆ పరిమితి దాటితే అంతర్జాతీయ జలాల్లో ఏ దేశ సైనిక నౌకలైనా స్వేచ్ఛగా తిరగవచ్చు. అయితే, ఈ ప్రాంతం భారత్‌కు అత్యంత వ్యూహాత్మకమైనది. మన తూర్పు నావెల్ కమాండ్, అణు జలాంతర్గాముల తయారీ కేంద్రం విశాఖపట్నంలోనే ఉన్నాయి. మన సబ్‌మెరైన్ల ప్రధాన స్థావరమైన ‘ఐఎన్‌ఎస్ వర్ష’ కూడా ఇక్కడే ఉంది.

భారత నౌకాదళం వద్ద ఉన్న శక్తిమంతమైన విమాన వాహక నౌకలు, అణు జలాంతర్గాముల ముందు పాక్ నేవీ చాలా బలహీనమైనది. వారు కేవలం చైనా తయారీ టైప్ 054A/P ఫ్రిగేట్లు, తుర్కియే నిర్మిత మిల్జెమ్ కార్వెట్‌లపైనే ఆధారపడుతున్నారు. కాబట్టి కొత్తగా వచ్చే హంగోర్ జలాంతర్గాములతో బంగాళాఖాతంలో వారు భారత్‌కు పెద్దగా సవాలు విసరలేకపోయినా, ఈ ప్రాంతంలో వారి నిరంతర సంచారం మరియు మోహరింపులు భవిష్యత్తులో భారత్‌కు నిరంతర నిఘా చికాకులను తెచ్చిపెట్టే అవకాశం ఉందని రక్షణ రంగ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

గతంలో షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం ఉన్నంత కాలం భారత్‌తో బంగ్లాదేశ్ సంబంధాలు స్నేహపూర్వకంగా ఉండేవి. కానీ 2024లో అక్కడ హసీనా ప్రభుత్వం కుప్పకూలిన తర్వాత పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్‌ల మధ్య మైత్రి వేగంగా బలపడుతోంది. కరాచీ, ఛట్టోగ్రామ్ మధ్య నేరుగా సముద్రమార్గంలో వాణిజ్యం ప్రారంభం కావడం, గత నవంబరులో పాక్ యుద్ధ నౌక ‘పీఎన్ఎస్ సైఫ్’ నాలుగు రోజుల పాటు బంగ్లాదేశ్ తీరంలో మోహరించడం వంటి పరిణామాలు పాక్‌కు బంగాళాఖాతంలో అడుగుపెట్టడానికి మరింత ఊతాన్ని ఇస్తున్నాయి. ఇవన్నీ ఒకదానికొకటి ముడిపడి ఉన్న వ్యూహాలుగా రక్షణ రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

చైనా అభివృద్ధి చేసిన ఈ హంగోర్ శ్రేణి జలాంతర్గామి ‘ఎయిర్ ఇండిపెండెంట్ ప్రొపల్షన్’ (AIP) సాంకేతికతతో పనిచేస్తుంది. దీనివల్ల సాధారణ డీజిల్-ఎలక్ట్రికల్ సబ్‌మెరైన్ల కంటే ఇది చాలా ఎక్కువ రోజులు నీటి లోపలే ఉండిపోగలదు. ఫలితంగా శత్రుదేశాల రాడార్లకు చిక్కకుండా తప్పించుకోవడం దీనికి సులువవుతుంది. నిజానికి ‘హంగోర్’ అనే పేరుకు 1971 యుద్ధంతో ఒక చారిత్రక సంబంధం ఉంది. ఆ యుద్ధంలో పాకిస్థాన్‌కు చెందిన పీఎన్‌ఎస్ హంగోర్ జలాంతర్గామి టోర్పిడో దాడి చేసి భారత యుద్ధనౌక ‘ఐఎన్‌ఎస్ ఖుక్రీ’ని ముంచేసింది.

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత భారత్‌కు చెందిన ఒక యుద్ధనౌక మునిగిపోవడం అదే మొదటిసారి. అయితే ఆ తర్వాత భారత్ తక్షణమే వ్యూహాత్మకంగా స్పందించి పాక్ గర్వకారణమైన ‘పీఎన్‌ఎస్ ఘాజీ’ జలాంతర్గామిని సముద్ర గర్భంలోనే పేల్చేసింది. దాంతో కేవలం 13 రోజుల్లోనే పాక్ లొంగిపోవాల్సి వచ్చింది. ఇప్పుడు దశాబ్దాల తర్వాత మళ్లీ అదే హంగోర్ పేరుతో చైనా సబ్‌మెరైన్లను నమ్ముకుని బంగాళాఖాతంలో అడుగుపెట్టాలని చూస్తున్న దాయాది వ్యూహాలపై భారత నౌకాదళం కూడా గట్టి నిఘా ఉంచింది.