డిజిటల్ అరెస్టుల నివారణకు చర్యలు తీసుకోండి.. వాట్సాప్కు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు..
డిజిటల్ అరెస్టుల నివారణకు చర్యలు తీసుకోండి.. వాట్సాప్కు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు..
సైబర్ మోసాలను అరికట్టేందుకు ప్రణాళికలు సమర్పించాలని సూచన.. నిర్లక్ష్యం వహించే బ్యాంకులే బాధితులకు పరిహారం చెల్లించాలి
దేశంలో డిజిటల్ అరెస్టు కుంభకోణాలు, సంబంధిత సైబర్ నేరాలను నివారించేందుకు తీసుకోబోయే చర్యల గురించి వివరించాలని సుప్రీంకోర్టు వాట్సాప్తో పాటు ఇతర డిజిటల్ మధ్యవర్తులను ఆదేశించింది. ఈ మేరకు తమ ప్రతిపాదనలను సమర్పించాలని సూచించింది. ‘నకిలీ డాక్యుమెంట్లకు సంబంధించిన డిజిటల్ అరెస్టు బాధితులు’ అనే అంశంపై అక్టోబర్ 29న సుమోటోగా స్వీకరించిన కేసులో విచారణ సందర్భంగా ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని త్రిసభ్య ధర్మాసనం ఈ కేసును విచారించింది. ఇందులో జస్టిస్ జోయ్మాల్యా బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహన్ కూడా సభ్యులుగా ఉన్నారు. డిజిటల్ అరెస్టు మోసాలను అరికట్టేందుకు తాము చేపట్టదలచిన చర్యల వివరాలను వాట్సాప్ ఎల్ఎల్సీ (మెటా సంస్థ), ఇతర సంబంధిత మధ్యవర్తులు కోర్టుకు సమర్పించాలని ధర్మాసనం ఆదేశించింది. అదే సమయంలో తమ ప్రతిపాదనలను ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (14సీ)కి కూడా అందించాలని స్పష్టం చేసింది. తదుపరి విచారణను నవంబర్ 23కు వాయిదా వేసింది.
వాట్సాప్ తరఫున హాజరైన సీనియర్ న్యాయవాది కపిల్ సిబల్ మాట్లాడుతూ.. తమ ప్లాట్ఫామ్ ఇప్పటికే పలు నివారణ చర్యలు చేపట్టిందని తెలిపారు. ఇందులో భాగంగా సుమారు 9,400 ఖాతాలపై చర్యలు తీసుకున్నట్లు వెల్లడించారు. ఈ చర్యలకు సంబంధించిన వివరాలతో అఫిడవిట్ దాఖలు చేస్తామని ధర్మాసనానికి తెలియజేశారు. అనుమానాస్పద ఖాతాలను గుర్తించి, వినియోగదారులను అప్రమత్తం చేసే సాఫ్ట్వేర్పై కూడా పనిచేస్తున్నట్లు వివరించారు.
బ్యాంకులదే బాధ్యత.. బాధితులకు పరిహారం చెల్లించాలి
డిజిటల్ అరెస్టు కుంభకోణాలు, ఇతర సైబర్ మోసాల విషయంలో ఆర్థిక సంస్థలు బాధ్యత వహించాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఆర్థిక సంస్థలు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడంలో విఫలమైన కారణంగానే మోసం జరిగినట్లు దర్యాప్తులో తేలితే, బాధితులకు జరిగిన నష్టానికి బ్యాంకులే పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుందని పేర్కొంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) ప్రతిపాదించిన నియంత్రణ చర్యలను తప్పనిసరిగా అమలు చేయాలని ధర్మాసనం పునరుద్ఘాటించింది. మోసాలను నివారించడంలో లేదా వాటిని సకాలంలో నివేదించడంలో ఆర్థిక సంస్థలు నిర్లక్ష్యం వహించినట్లు రుజువైతే, బాధితులకు పరిహారం అందించేలా తగిన నిబంధనలు రూపొందించాలని సూచించింది. కస్టమర్ కోల్పోయిన మొత్తానికి తక్కువ కాకుండా పరిహారం చెల్లించే విధానం ఉండాలని పేర్కొంది.
అసాధారణ లావాదేవీలపై బ్యాంకులు ఎందుకు స్పందించడం లేదు?
విచారణ సందర్భంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ బ్యాంకుల పనితీరుపై కీలక ప్రశ్నలు సంధించారు. సాధారణంగా వినియోగదారులు చేసే లావాదేవీలకు భిన్నంగా, అకస్మాత్తుగా భారీ మొత్తంలో డబ్బును బదిలీ చేసేందుకు ప్రయత్నించినప్పుడు బ్యాంకులు ఎందుకు జోక్యం చేసుకోవడం లేదని ప్రశ్నించారు. అనుమానాస్పద లావాదేవీలను గుర్తించి అడ్డుకునే వ్యవస్థలు బ్యాంకుల్లో ఉండాలని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఆర్బీఐకి కీలక ఆదేశాలు
ఆర్బీఐ ప్రతిపాదించిన నియంత్రణ చర్యలు, జారీ చేసిన ఆదేశాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేసేందుకు తదుపరి విచారణ నాటికి అన్ని అధీకృత ఆర్థిక సంస్థల జాబితాను కోర్టుకు సమర్పించాలని ధర్మాసనం ఆదేశించింది.
ఈ నియంత్రణ చర్యలను నవంబర్ 30 నాటికి నోటిఫై చేసి, డిసెంబర్ 31 నాటికి అమల్లోకి తీసుకురావాలని ప్రతిపాదించినట్లు కోర్టు ఉత్తర్వుల్లో పేర్కొంది. డిజిటల్ అరెస్టు పేరుతో ప్రజలను భయపెట్టి డబ్బులు వసూలు చేసే సైబర్ నేరగాళ్లకు అడ్డుకట్ట వేయడంతోపాటు, బాధితులకు న్యాయం జరిగేలా ఈ చర్యలు ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నారు.