GST Council Meeting Highlights: GST కౌన్సిల్ సమావేశంలో పలు కీలక నిర్ణయాలు..పన్ను అధికారుల అరెస్ట్ అధికారం రద్దు.. . రూ.1 కోటి నుంచి రూ.5 కోట్లకు ప్రాసిక్యూషన్ పరిమితి..

GST Council Meeting Highlights: జీఎస్టీ విధానంలో మరిన్ని సంస్కరణలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్రాలు సిద్ధమయ్యాయి. 57వ జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో పన్ను చెల్లింపుదారులు, వ్యాపార సంస్థలకు ఉపశమనం కలిగించేలా పలు కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. ముఖ్యంగా జీఎస్టీ అధికారుల అరెస్ట్ అధికారాలను తొలగించడం, క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ ప్రారంభించే పరిమితిని రూ.1 కోటి నుంచి రూ.5 కోట్లకు పెంచడం, చిన్న పన్ను డిమాండ్లపై షోకాజ్ నోటీసుల సంఖ్యను తగ్గించడం, ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ పరిధిని విస్తరించడం వంటి ప్రతిపాదనలకు ప్రాధాన్యం లభించింది. ఈ చర్యలను జీఎస్టీ 2.0లో తదుపరి దశ సంస్కరణలుగా ప్రభుత్వం చూస్తోంది.

జీఎస్టీ చట్టంలోని అమలు, శిక్షా విధానంలో పెద్ద మార్పు అరెస్ట్ అధికారాల విషయంలో చోటుచేసుకోనుంది. తాజా నివేదికల ప్రకారం సాధారణ జీఎస్టీ వివాదాలు లేదా పన్ను సంబంధిత ఉల్లంఘనల విషయంలో అధికారులు నేరుగా అరెస్ట్ చేసే అధికారాన్ని తొలగించేందుకు కౌన్సిల్ నిర్ణయం తీసుకుంది. అయితే తీవ్రమైన మోసం, ఉద్దేశపూర్వక పన్ను ఎగవేత వంటి క్రిమినల్ కేసుల విషయంలో న్యాయపరమైన ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది. అలాగే క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ ప్రారంభించే పన్ను పరిమితిని రూ.1 కోటి నుంచి రూ.5 కోట్లకు పెంచడం ద్వారా చిన్న, మధ్యస్థ స్థాయి పన్ను వివాదాలను క్రిమినల్ కేసులుగా మార్చకుండా చూడాలనే ఉద్దేశం కనిపిస్తోంది.

చిన్న పన్ను డిమాండ్ల విషయంలోనూ వ్యాపారులకు ఊరట కల్పించే నిర్ణయం తీసుకున్నారు. రూ.10,000 కంటే తక్కువ పన్ను డిమాండ్ ఉన్న సందర్భాల్లో షోకాజ్ నోటీసులు జారీ చేయకుండా కనీస పరిమితిని నిర్ణయించే ప్రతిపాదనకు ఆమోదం లభించినట్లు తాజా సమాచారం. ఇలాంటి చిన్న మొత్తాల కేసులు పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ, వాటి ద్వారా వచ్చే పన్ను ఆదాయం చాలా తక్కువగా ఉండటంతో అధికారుల సమయం, వ్యాపారుల సమయం వృథా కాకుండా ఈ మార్పు తీసుకొస్తున్నారు. సాధారణ జీఎస్టీ జరిమానాను కూడా రూ.25,000 నుంచి రూ.10,000కు తగ్గించినట్లు తాజా నివేదికలు చెబుతున్నాయి.

జీఎస్టీ రేట్ల విషయంలో మాత్రం ఈ సమావేశం ప్రధానంగా మార్పులు చేయలేదు. గత ఏడాది చేపట్టిన భారీ రేట్ రేషనలైజేషన్ తర్వాత ప్రస్తుతం ఉన్న 5 శాతం, 18 శాతం ప్రధాన రేట్ల నిర్మాణానికి స్థిరత్వం కల్పించడమే లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. ఇకపై జీఎస్టీ రేట్లను తరచూ మార్చకుండా ఏడాదికి ఒకసారి సమీక్షించే విధానాన్ని అనుసరించే అవకాశం ఉంది. దీంతో పరిశ్రమలు తమ ధరలు, పెట్టుబడులు, ఉత్పత్తి ప్రణాళికలను ముందుగానే రూపొందించుకునే అవకాశం పెరుగుతుంది.

చిన్న వ్యాపారాలు, ముఖ్యంగా ఇ-కామర్స్ రంగంలో ఉన్న విక్రేతలకు కూడా కొత్త విధానం ఉపశమనం కలిగించనుంది. తక్కువ రిస్క్ ఉన్న దరఖాస్తుదారులకు ఆటోమేటిక్ జీఎస్టీ రిజిస్ట్రేషన్, చిన్న ఇ-కామర్స్ వ్యాపారాలకు సరళీకృత రిజిస్ట్రేషన్ వంటి మార్పులను తీసుకురావాలని కౌన్సిల్ పరిశీలించింది. రూ.5 కోట్ల వరకు టర్నోవర్ ఉన్న, నిర్దిష్ట అర్హతలు కలిగిన చిన్న వ్యాపారాలకు వార్షిక రిటర్న్ ఫైలింగ్‌ను సులభతరం చేసే విధానాన్ని కూడా ప్రతిపాదించారు. జీఎస్టీ రిజిస్ట్రేషన్ రద్దు, పునరుద్ధరణ వంటి ప్రక్రియలను కూడా దశలవారీగా ఆటోమేట్ చేయాలని నిర్ణయించినట్లు సమాచారం.

ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ విషయంలోనూ విస్తృత మార్పులు ప్రతిపాదించారు. ఉద్యోగుల కోసం కంపెనీలు తీసుకునే గ్రూప్ హెల్త్, లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్‌పై చెల్లించే జీఎస్టీకి ఐటీసీ అందించే మార్గం సుగమం చేయడం వల్ల సంస్థల వ్యయభారం తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఫ్యాక్టరీ ప్రాంగణం వెలుపల ఏర్పాటు చేసిన టెలికాం టవర్లు, పైప్‌లైన్లు వంటి మౌలిక సదుపాయాలకు సంబంధించిన జీఎస్టీపై కూడా ఐటీసీ ప్రయోజనం కల్పించే ప్రతిపాదన ఉంది. టెలికాం, గ్యాస్, పెట్రోకెమికల్స్, రిఫైనింగ్, మౌలిక సదుపాయాల రంగాలకు ఇది ప్రయోజనం చేకూర్చవచ్చు.

ఎఫ్‌ఎంసీజీ, ఫార్మాస్యూటికల్ కంపెనీలకు కూడా ఐటీసీ విషయంలో ఉపశమనం కల్పించే మార్పులు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. ఉచిత నమూనాలు, గడువు ముగిసిన లేదా చట్టపరంగా తప్పనిసరిగా ధ్వంసం చేయాల్సిన ఉత్పత్తులపై చెల్లించిన జీఎస్టీకి ఐటీసీ పొందే అవకాశం కల్పించడం వల్ల ఈ రంగాల్లో ఖర్చులు తగ్గవచ్చు. ఫార్మా కంపెనీలకు ఇది ప్రత్యేకంగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.

రీఫండ్ ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడం కూడా సమావేశంలో కీలక అంశంగా నిలిచింది. ఎగుమతిదారులు, ఇతర అర్హత కలిగిన పన్ను చెల్లింపుదారులకు రీఫండ్ త్వరగా అందేలా ఆటోమేషన్, వేగవంతమైన ప్రాసెసింగ్ విధానాలను తీసుకురావాలని నిర్ణయించారు. కొన్ని ప్రతిపాదనల్లో 90 శాతం రీఫండ్‌ను ముందస్తుగా అందించే విధానం, ఆటోమేటెడ్ అక్‌నాలెడ్జ్‌మెంట్ వంటి అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే 3 రోజుల్లో 90 శాతం, 10 రోజుల్లో ఆమోదం, 17 రోజుల్లో పంపిణీ వంటి ఖచ్చితమైన టైమ్‌లైన్లను తుది నోటిఫికేషన్ వచ్చిన తర్వాతే ఖరారైన నిబంధనలుగా పరిగణించాలి.

డెలివరీ రంగం, వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించిన పన్ను మార్పులు కూడా చర్చకు వచ్చాయి. రిజిస్టర్ కాని డెలివరీ రైడర్ల సేవలపై జీఎస్టీని 18 శాతం నుంచి 5 శాతానికి తగ్గించే ప్రతిపాదనపై చర్చ జరిగినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అలాగే రీట్రెడ్ చేసిన ట్రాక్టర్ టైర్లపై జీఎస్టీని 18 శాతం నుంచి 5 శాతానికి తగ్గించే ప్రతిపాదన కూడా ముందుకు వచ్చింది. వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించిన సీడ్ స్టోరేజ్, కొన్ని బయో-స్టిమ్యులెంట్లు, కాఫీ క్యూరింగ్ సేవలపై పన్ను ఉపశమన ప్రతిపాదనలు కూడా సమావేశం అజెండాలో ఉన్నాయి.

సీజీజీఎస్టీ వ్యవస్థలో ఆదాయపు పన్ను తరహాలో ఫేస్‌లెస్ అసెస్‌మెంట్, అధికారుల మధ్య ఏకరీతి విధానాలు, నోటీసు జారీకి ముందు పన్ను చెల్లింపుదారులకు సమాచారం ఇచ్చే విధానం వంటి సంస్కరణలు కూడా ముందుకు వస్తున్నాయి. దీని ద్వారా అధికారుల నిర్ణయాల్లో పారదర్శకత పెంచడంతో పాటు అనవసరమైన వివాదాలు, లిటిగేషన్ తగ్గించే లక్ష్యం ఉంది.

మొత్తంగా చూస్తే 57వ జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశం ప్రధానంగా పన్ను రేట్ల మార్పుల కంటే వ్యాపార ప్రక్రియలను సులభతరం చేయడం, చిన్న వివాదాలను తగ్గించడం, ఐటీసీ పరిధిని విస్తరించడం, రీఫండ్లను వేగవంతం చేయడం, చిన్న వ్యాపారులకు అనుకూలమైన రిజిస్ట్రేషన్ విధానం తీసుకురావడం, క్రిమినల్ చర్యలను పరిమితం చేయడం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టింది.

అయితే సమావేశంలో చర్చించిన ప్రతి ప్రతిపాదన వెంటనే చట్టంగా మారదు. తుది సిఫార్సులు, కేంద్ర ప్రభుత్వ నోటిఫికేషన్లు, అవసరమైన సీజీజీఎస్టీ చట్ట సవరణల తర్వాతే వాటి అమలు తేదీలు, ఖచ్చితమైన నిబంధనలు స్పష్టమవుతాయి. జీఎస్టీ కౌన్సిల్ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో ప్రస్తుతం 56వ సమావేశం సిఫార్సులే అధికారికంగా అందుబాటులో ఉండగా, 57వ సమావేశానికి సంబంధించిన తుది అధికారిక సిఫార్సులు ఇంకా పూర్తిగా ప్రచురితం కాలేదు.