భగత్‌సింగ్‌ను విగ్రహంగా కాదు ఆలోచనగా చదవాలి

కల్లూరు ధర్మేంద్ర, ఎఐవైఎఫ్‌ జాతీయ కార్యవర్గ సభ్యులు

షాహిద్‌ స్ఫూర్తితో యువత శాస్త్రీయ దృక్పథం కోసం పాటుపడాలి
సెప్టెంబర్‌ 28న భగత్‌ సింగ్‌ 119వ జయంతి

వేల కాగడాలు ఏకమైతే… లక్ష గొంతులు ఒక్కటైతే…. కోటి ఆశలు నిలువెల్లా నింపుకుంటే అతనొక్కడవుతాడు. జాతి ఆత్మఘోషను గుండెల నిండా నింపుకొని పుట్టినవాడు. అన్నానికి బదులు ఆవేశం తిని పెరిగినవాడు. వేలమంది ప్రాణాలు విడిచినా మట్టి వాసననే ప్రాణవాయువుగా పీల్చుకొని బతికినవాడు. తెల్లదొరల ముందు.. ధైర్యంగా మీసం మెలేసిన పౌరుష ధీశాలి.. ఉరితాడును సైతం ఎంతో ఇష్టంగా ముద్దాడిన పోరాట యోధుడు, భారత స్వాతంత్య్ర చరిత్రలో అరుణారుణ అక్షరాలతో లిఖించబడిన విప్లవ వేగుచుక్క షహీద్‌ భగత్‌ సింగ్‌….
అతనొక మేధావి…. అతనొక సామాజిక వేత్త….
అతనొక చరిత్రకారుడు…. అతనొక ఉద్యమ కారుడు…..
అతనొక స్వాతంత్య్రయోధుడు…. అతనొక మార్కిస్టు సిద్ధాంత కర్త…..
అతనొక విప్లవకారుడు…. అన్నిటికి మించి అమరుడతడు……
అతనే షాహీద్‌ భగత్‌ సింగ్‌…
భగత్‌సింగ్‌ను స్మరించుకోవడం అంటే ఒక వీరుడి చిత్రపటానికి పూలమాల వేయడం, నినాదాలు చేయడం మాత్రమే కాదు. ఆయనను నిజంగా అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆయన చదివిన పుస్తకాలను, రాసిన వ్యాసాలను, చేసిన ప్రశ్నలను, సమాజంపై ఆయనకున్న దృక్పథాన్ని అధ్యయనం చేయాలి. కేవలం 23 ఏళ్ల వయసులోనే ప్రాణత్యాగం చేసిన భగత్‌సింగ్‌ తన చిన్న జీవితకాలంలోనే భారత స్వాతంత్య్రాన్ని ఒక విస్తృతమైన సామాజిక విముక్తి ప్రశ్నగా చూశాడు. ఆయనకు స్వాతంత్య్రం అంటే విదేశీ పాలకుడు వెళ్లిపోవడం మాత్రమే కాదు. పేదరికం, దోపిడీ, అసమానత, అజ్ఞానం, మూఢనమ్మకాలు తొలగి ప్రతి మనిషికి గౌరవంతో జీవించే అవకాశం కలిగే సమాజం నిర్మించడం. అందుకే భగత్‌సింగ్‌ను విగ్రహంగా నిలబెట్టడం కంటే ఆలోచనగా యువతలోకి తీసుకెళ్లడం ఈ తరానికి ఉన్న గొప్ప బాధ్యత.
భగత్‌సింగ్‌ దేశాన్ని ప్రేమించాడు. కానీ దేశభక్తిని అందమైన విధేయతగా చూడలేదు. సమాజంలో అన్యాయం కనిపిస్తే ప్రశ్నించడం, ప్రజల జీవితాల్లో మార్పుకోసం ఆలోచించడం, దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా నిలబడడం కూడా దేశభక్తిలో భాగమేనని ఆయన జీవితం చెబుతుంది. ఆయన విస్తృతంగా చదివాడు, ప్రపంచంలోని రాజకీయ, సామాజిక ఉద్యమాలను అధ్యయనం చేశాడు, తన అభిప్రాయాలను నిరంతరం పరిశీలించుకున్నాడు. అందుకే భగత్‌సింగ్‌ ఆలోచనలలో పఠనం, తర్కం, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, సామాజిక బాధ్యత ముఖ్యమైన స్థానాన్ని పొందాయి. నేటి డిజిటల్‌ యుగం లో ఒక వార్త క్షణాల్లో లక్షల మందికి చేరుతుంది. అదే సమయంలో తప్పుడు సమాచారం కూడా అంతే వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. ఈ పరిస్థితిలో భగత్‌సింగ్‌ నుంచి యువత నేర్చుకోవాల్సిన మొదటి పాఠం, ఏది చెప్పినా నమ్మకండి. చదవండి, ప్రశ్నించండి, ఆధారాలను పరిశీలించండి, నిజాన్ని తెలుసుకోండి.
నేటి భారతదేశంలో యువత ఎదుర్కొంటున్న ప్రధా న సమస్యల్లో ఉపాధి ఒకటి. చదువు పూర్తయిన తర్వాత ఉద్యోగం కోసం సంవత్సరాల తరబడి పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న యువత, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల కోసం ఎదురుచూస్తున్న నిరుద్యోగులు, తాత్కాలిక మరియు కాంట్రాక్ట్‌ ఉద్యోగాలపై ఆధారపడుతున్న యువ కార్మికులు. వీరి సమస్యలను కేవలం వ్యక్తిగత వైఫల్యాలుగా చూడలేం. ఉపాధి అవకాశాల సృష్టి, ప్రభుత్వ ఖాళీల భర్తీ, నాణ్యమైన విద్య, నైపుణ్య శిక్షణ, పరిశ్రమల అభివృద్ధి, కార్మిక హక్కులు, సామాజిక భద్రత వంటి అంశాలతో నిరుద్యోగ సమస్య ముడిపడి ఉంది. అందువల్ల యువతకు ఉద్యోగం కల్పించడం కేవలం ఎన్నికల సమయంలో ఇచ్చే హామీగా కాకుండా దేశ ఆర్థిక అభివృద్ధికి మరియు యువత గౌరవప్రదమైన జీవనానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక సామాజిక ప్రశ్నగా చూడాలి. భగత్‌సింగ్‌ సమాజాన్ని మార్చే శక్తిగా యువతను చూసినట్లే, నేటి యువత కూడా తమ భవిష్యత్తు కోసం వ్యక్తిగత పోటీతో పాటు సమిష్టి సామాజిక చర్చను ముందుకు తీసుకెళ్లాలి.
విద్య సమాజ మార్పుకు అత్యంత శక్తివంతమైన సాధనం. కానీ విద్య కేవలం పరీక్షలో మంచి మార్కులు సాధించి ఉద్యోగం పొందడానికి ఉపయోగపడే సాధనంగా పరిమితమైతే దాని సామాజిక ప్రయోజనం తగ్గిపోతుంది. నిజమైన విద్య మనిషికి జ్ఞానం మాత్రమే కాకుండా ప్రశ్నించే శక్తి, విశ్లేషించే సామర్థ్యం, సమాజాన్ని అర్థం చేసుకునే దృష్టి, బాధ్యతాయుతమైన పౌరస్ఫూర్తి ఇవ్వాలి. పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాల పిల్లల కు నాణ్యమైన విద్య అందుబాటులో ఉండాలి. ప్రభుత్వ విద్యా సంస్థలు బలోపేతం కావాలి. ఉన్నత విద్య ఆర్థికంగా అందనంత దూరంలోకి వెళ్లకూడదు. విద్యార్థి తన కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి కారణంగా తన కలలను వదులుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఉండకూడదు. భగత్‌సింగ్‌ స్వయం గా విస్తృతంగా చదివి తన ఆలోచనా ప్రపంచాన్ని నిర్మించుకున్నాడు. అందువల్ల ఆయన జయంతి సందర్భంగా ప్రతి యువకుడిలో పాఠ్యపుస్తకానికి మించి ప్రపంచాన్ని చదవాలి అనే పఠనా సంస్కృతిని పెంచడం అవసరం.
భగత్‌సింగ్‌ను నేటి కాలంలో అత్యంత ప్రాసంగికంగా నిలబెట్టే అంశాల్లో శాస్త్రీయ మరియు హేతుబద్ధమైన ఆలోచన ఒకటి. ఆయన తన విశ్వాసాలను కూడా ప్రశ్నించడానికి వెనుకాడని మేధో ధైర్యాన్ని ప్రదర్శించాడు. నేను ఎందుకు నాస్తికుడు అయ్యాను వంటి రచనలో తన ఆలోచనా ప్రయాణాన్ని తర్కంతో వివరించాడు. శాస్త్రీయ దృక్పథం అంటే కేవలం సైన్స్‌ చదవడం కాదు. ఏ విషయాన్నైనా ఆధారం, పరిశీలన, తర్కం ఆధారంగా అర్థం చేసుకోవడం. నేటి సోషల్‌ మీడియా కాలంలో మూఢనమ్మకాలు, తప్పుడు వైద్య సమాచారం, నిర్ధారణ లేని ప్రచారాలు, వదంతులు వేగంగా వ్యాపిస్తున్నాయి. యువత ప్రతి సమాచారాన్ని ప్రశ్నించే అలవాటు పెంచుకోవాలి. ఎవరు చెప్పారు? కంటే దానికి ఆధారం ఏమిటి? అనే ప్రశ్నకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. భగత్‌సింగ్‌ ఆలోచనలను నిజంగా ముందుకు తీసుకెళ్లడం అంటే హేతువు, శాస్త్రీయ దృక్పథం, మానవతా విలువలను యువతలో బలపరచడం. నేటి పోటీ ప్రపంచం ప్రతి యువకుడిని నీవు ఎలా ముందుకు వెళ్తావు? అని అడుగుతోంది. కానీ భగత్‌సింగ్‌ ఆలోచనలు మరో ప్రశ్నను కూడా మన ముందుంచుతాయి. నీవు ముందుకు వెళ్తున్నప్పుడు నీ చుట్టూ ఉన్న సమాజం పరిస్థితి ఏమిటి? వ్యక్తిగత విద్య, ఉద్యోగం, ఆర్థిక స్థిరత్వం అవసరమే. అయితే అదే సమయంలో సమాజంలో ఉన్న అసమానతలు, పేదరికం, నిరుద్యో గం, వివక్ష, విద్యా అవకాశాల కొరత వంటి సమస్యలపై స్పందించే సామాజిక బాధ్యత కూడా యువతలో ఉండాలి. ప్రజాస్వామ్యం కేవలం ఓటు వేయడం కాదు. ప్రజా సమస్యలను అర్థం చేసుకోవడం, ప్రశ్నించడం, చర్చించడం, శాంతియుత ప్రజాస్వామ్య మార్గాల్లో పరిష్కారాల కోసం కృషి చేయడం కూడా. భగత్‌సింగ్‌ వారసత్వాన్ని సజీవంగా ఉంచేది ఇదే చైతన్యం. చదివిన యువత… ఆలోచించే యువత. ఆలోచించే యువత… ప్రశ్నించే యువత. ప్రశ్నించే యువత… సమాజాన్ని మార్చగల యువత.
భగత్‌సింగ్‌ ఆలోచనల నుంచి నేటి యువత వరకు ఇంక్విలాబ్‌ జిందాబాద్‌ నినాదం మళ్లీ ఎందుకు మారుమోగుతోంది?
2026లో ఢిల్లీ జంతర్‌మంతర్‌ వేదికగా జరిగిన యువత ఉద్యమం ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని మన ముందుకు తెచ్చింది. విద్యా వ్యవస్థలోని సమస్యలు, పరీక్షల విశ్వసనీయత, యువత భవిష్యత్తు, ప్రభుత్వ జవాబుదారీతనం వంటి ప్రశ్నలపై వేలాది మంది యువత వీధుల్లోకి వచ్చారు. ఆ ఉద్యమంలో ఇంక్విలాబ్‌ జిందాబాద్‌ నినాదం మారుమోగింది. భగత్‌సింగ్‌ చిత్రపటాలు కూడా కనిపించాయి. ఇది మొత్తం జెన్‌ -జీ ఒకే రాజకీ య సిద్ధాంతాన్ని స్వీకరించిందని చెప్పడానికి ఆధారం కాదు. కానీ ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అన్యాయం ఎదురైనప్పుడు ప్రశ్నించే యువత ఉంది. వ్యక్తిగత సమస్యలను సామాజిక ప్రశ్నలుగా మార్చే చైతన్యం ఉంది. భగత్‌సింగ్‌ పేరు, ఇంక్విలాబ్‌ నినాదం ఇంకా కొత్త తరానికి అర్థవంతమైన రాజకీయ భాషలో భాగంగా ఉన్నాయి. పరీక్షలో జరిగిన అన్యాయం ఒక విద్యార్థి వ్యక్తిగత సమస్యగా మొదలై, విద్యా వ్యవస్థలో జవాబుదారీతనం, అవకాశాల సమానత్వం, ప్రభుత్వ బాధ్యత వంటి విస్తృత ప్రశ్నలుగా మారినప్పుడు అక్కడే వ్యక్తిగత ఆవేదన నుంచి సామాజిక చైతన్యానికి ప్రయాణం ప్రారంభమవుతుంది.
భగత్‌సింగ్‌కు ఇంక్విలాబ్‌ అంటే కేవలం అధికారం లో ఒకరిని తొలగించి మరొకరిని కూర్చోబెట్టడం కాదు. సమాజపు పునాదుల్లో మార్పు తీసుకురావడం. దోపిడీ, అసమానత, పేదరికం, నిరుద్యోగం, సామాజిక అన్యా యం కొనసాగుతూనే రాజకీయ మార్పును సంపూర్ణ స్వాతంత్య్రంగా చూడలేమనే విస్తృత ఆలోచన ఆయన రాజకీయ పరిణామంలో కనిపిస్తుంది. అందుకే ఇంక్విలాబ్‌ జిందాబాద్‌ అనేది ఒక నినాదం మాత్రమే కాదు, సమాజాన్ని మార్చాలనే నిరంతర ఆకాంక్షకు ప్రతీక. నేడు యువతలో సమానత్వం, ప్రజా విద్య, ఉపాధి, కార్మిక హక్కులు, సామాజిక న్యాయం వంటి ప్రశ్నలు మళ్లీ బలంగా ముందుకు వస్తున్నప్పుడు, వాటిని భగత్‌సింగ్‌ ఆలోచనా వారసత్వంతో అనుసంధానించి చదవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇది యువత అంతా సోషలిజాన్ని స్వీకరించిందనే సరళమైన నిర్ధారణ కాదు. కానీ సమా జం ఎవరి కోసం? అభివృద్ధి ఫలాలు ఎవరికి? విద్య, ఉపాధి అందరికీ సమానంగా ఎందుకు అందకూడదు? సంపద, అవకాశాల అసమానత ఎందుకు కొనసాగాలి? అనే ప్రశ్నలు బలపడుతున్నాయంటే, అక్కడ భగత్‌సింగ్‌ ఆలోచనలను కొత్త తరం ముందు తిరిగి ఉంచాల్సిన చారిత్రక అవకాశం ఉంది. భగత్‌సింగ్‌ను పోస్టర్‌లో మాత్రమే కాదు, యువత ప్రశ్నల్లో, సమానత్వం కోసం జరిగే పోరాటాల్లో, శాస్త్రీయ ఆలోచనలో, దోపిడీ రహిత సమాజం కోసం జరిగే ప్రజా ఉద్యమంలో సజీవంగా చూడాలి.
భగత్‌సింగ్‌ను వివిధ రాజకీయ, సామాజిక వర్గాలు తమతమ దృక్కోణాల్లో స్మరిస్తుంటాయి. అయితే ఆయన స్వయంగా రాసిన రచనలు, లేఖలు, జైలు నోట్లు, ఆయ న రాజకీయ పరిణామాన్ని పరిశీలిస్తే ఆయనను కేవలం ఒక ఫొటో, ఒక టోపీ, ఒక నినాదం లేదా ఒక వీరోచిత సంఘటనకు పరిమితం చేయడం ఆయన ఆలోచనా విస్తృతిని తగ్గించినట్లే అవుతుంది. భగత్‌సింగ్‌ను చదవడం అంటే ఆయన ఆలోచనలతో ఏకీభవించడం మాత్ర మే కాదు. ఆయన ప్రశ్నలను మన సమాజం ముందు పెట్ట డం, చర్చించడం, విశ్లేషించడం కూడా. ఆయనను స్మరించే ప్రతి విద్యాసంస్థలో, ప్రతి యువజన సంఘం లో, ప్రతి గ్రంథాలయంలో పఠన చర్చలు జరగాలి. భగత్‌సింగ్‌ చిత్రాన్ని గోడపై పెట్టడం కంటే ఆయన పుస్తకాన్ని యువత చేతిలో పెట్టడం గొప్ప నివాళి. ఆయన పేరును నినదించడం కంటే ఆయన ఆలోచనలను చర్చించడం గొప్ప నివాళి.
షహీద్‌ భగత్‌సింగ్‌ 119వ జయంతి (సెప్టెంబర్‌ 28) సందర్భంగా అఖిల భారత యువజన సమాఖ్య (AIYF) తరఫున భవిష్యత్‌ యువతకు సందేశం. భగత్‌సింగ్‌ను కేవలం స్మరించకండి, చదవండి. కేవలం చదవకండి, ఆలోచించండి. కేవలం ఆలోచించకండి, ప్రశ్నించండి. ప్రశ్నించిన తర్వాత ప్రజా సమస్యల పరిష్కారం కోసం ప్రజాస్వామ్య పద్ధతుల్లో సంఘటితంగా ముందుకు సాగండి.
ఉద్యోగం కోసం పోరాడే ప్రతి నిరుద్యోగి పక్కన నిలుద్దాం. విద్య హక్కు కోసం పోరాడే ప్రతి విద్యార్థి గొంతుకగా నిలుద్దాం. మూఢనమ్మకాల స్థానంలో శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంచుదాం. అసమానతల స్థానంలో సమానత్వాన్ని, ద్వేషం స్థానంలో మానవత్వాన్ని, నిరాశ స్థానంలో భవిష్యత్తుపై నమ్మకాన్ని నిర్మిద్దాం. యువత చేతుల్లో పుస్తకం ఉండాలి, మెదడులో ప్రశ్న ఉండాలి, హృదయంలో మానవత్వం ఉండాలి, సమాజం పట్ల బాధ్యత ఉండాలి. అదే భగత్‌సింగ్‌కు నిజమైన నివాళి. అదే AIYF నిర్మించాలనుకునే చైతన్యవంతమైన భవిష్యత్‌ యువత.