Bhutan Glacial Flood: భూటాన్‌లో బద్దలైన హిమ సరస్సు.. బెంగాల్, అసోంలో ఫ్లాష్ ఫ్లడ్స్ హెచ్చరిక.. ఏమిటీ హిమానీనద సరస్సు విస్ఫోటనం..

Bhutan Glacial Flood: పొరుగు దేశమైన భూటాన్‌లోని గాసా జిల్లా పరిధిలో ఉన్న షింటాఫు సరస్సు (Shintaphu Lake) అకస్మాత్తుగా ఉప్పొంగి తీవ్ర హిమానీనద సరస్సు విస్ఫోటనం (GLOF) సంభవించింది. ఈ విపత్తు ధాటికి నదీ వ్యవస్థలు పొంగిపొర్లుతుండటంతో భారత సరిహద్దు రాష్ట్రాలైన పశ్చిమబెంగాల్, అస్సాంలలోని పలు జిల్లాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యవసర ఆకస్మిక వరద (Flash Flood) హెచ్చరికలను జారీ చేసింది. గురువారం సాయంత్రం చోటుచేసుకున్న ఈ ఘటన వల్ల గాసా జిల్లాలోని మోచు నది ఒడ్డున ఉన్న ప్రసిద్ధ సహజ వేడినీటి బుగ్గ ప్రాంతం ‘గాసా త్శాచు’ (Gasa Tshachu) లోని పర్యాటక, వైద్య సౌకర్యాలు , మౌలిక సదుపాయాలు పూర్తిగా ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయాయి.

మోచు నది ప్రారంభ ప్రాంతంలో ఉన్న షింటాఫు సరస్సు, భూటాన్ గుర్తించిన 17 అత్యంత ప్రమాదకరమైన హిమానీనద సరస్సులలో ఒకటిగా ఉంది. గతంలో 2021 ఆగస్టు 26న కూడా మోచు నది ఉప్పొంగినప్పుడు గాసా త్శాచు ప్రాంతం ఇలాగే ఆకస్మిక వరద ధాటికి తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న సంగతి తెలిసిందే. ప్రస్తుతం విస్ఫోటనం చెందిన వరద నీరు పునాఖా జోంగ్ నుంచి సుమారు ఎనిమిది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కబేసా గెవాగ్‌లోని శ్రీగాంగ్ ప్రాంతాన్ని దాటుకుని వేగంగా దిగువకు ప్రవహిస్తోంది.

భూటాన్‌లో సంభవించిన ఈ కొండచరియలు, హిమానీనద ప్రవాహ ముప్పు భారత సరిహద్దులపై పడే అవకాశం ఉండటంతో పశ్చిమబెంగాల్ , అస్సాం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను కేంద్ర హోంశాఖ, విపత్తు నిర్వహణ బృందాలు ముందస్తుగా అప్రమత్తం చేశాయి. అస్సాంలోని ధుబ్రి జిల్లా, పశ్చిమబెంగాల్‌లోని డార్జిలింగ్ కొండ ప్రాంతాలు, అలీపుర్‌దువార్ , జల్‌పాయిగురి జిల్లాలు ఈ ప్రాథమిక ముప్పు పరిధిలో ఉన్నాయి. అలాగే పశ్చిమబెంగాల్‌లోని కూచ్ బెహార్ జిల్లా పరిధిలో సంకోష్ నది ఒడ్డున ఉన్న దిగువ ప్రాంతాల ప్రజలను తక్షణమే ఇళ్లు ఖాళీ చేసి సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలిపోవాలని అధికారులు మైకుల ద్వారా హెచ్చరికలు జారీ చేశారు.

హిమానీనద విస్ఫోటనం (Glacial Lake Outburst Flood – GLOF) అనేది మంచు పర్వతాలు, హిమానీనదాల కరుగుదల వల్ల వాటి పక్కన అకస్మాత్తుగా ఏర్పడే పెద్ద సరస్సులు కట్టలు తెంచుకుని ఉప్పొంగడం. సాధారణంగా హిమానీనదాలు కరిగి ప్రవాహం తగ్గినప్పుడు సహజ సిద్ధమైన మంచు, రాతి గోడల (Moraines) మధ్య ఈ నీరు నిల్వ ఉండి సరస్సులుగా మారుతాయి. అయితే మానవ ప్రేరిత వాతావరణ మార్పులు, ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల (Global Warming) వల్ల ఈ మంచు క్రమంగా బలహీనపడుతోంది. నిల్వ నీటి పరిమాణం మితిమీరినప్పుడు భారీ వర్షపాతం, కొండచరియలు విరిగిపడటం, హిమసంపాతాలు లేదా భూకంపాల వంటి కారణాల వల్ల ఈ సహజ ఆకట్టెలు ఒక్కసారిగా బద్దలై దిగువ ప్రాంతాలను ముంచెత్తే ప్రమాదకర వరదలుగా మారతాయి.