ఢిల్లీలో నిరసనల కోసం 270 కంపెనీల కేంద్ర బలగాలా? హైకోర్టును ఆశ్రయించిన మాజీ అధికారి..

దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో నిరసన కార్యక్రమాల నేపథ్యంలో కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాల (CAPF) భారీ మోహరింపుపై న్యాయపరమైన వివాదం మొదలైంది. శాంతియుతంగా నిరసనలు చేపట్టే ప్రజలపై బలగాలను ఉపయోగించడం ఎంతవరకు సమంజసమనే ప్రశ్నలు తెరపైకి వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో మాజీ సివిల్ సర్వెంట్ ఆశిష్ జోషి ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. నిరసనల సమయంలో శాంతిభద్రతల నిర్వహణ పేరుతో పెద్ద సంఖ్యలో కేంద్ర బలగాలను మోహరించడాన్ని సవాల్ చేస్తూ ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) దాఖలు చేశారు.

నవంబర్ 1న ఢిల్లీలో ఇండియా కూటమి భారీ నిరసనకు సిద్ధమవుతున్న నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. నిరసనల కోసం కేంద్ర బలగాలను మోహరించడానికి సంబంధించిన ఉత్తర్వులు, అనుమతులు, సిబ్బంది వివరాలను బహిర్గతం చేయాలని ఆశిష్ జోషి తన పిటిషన్‌లో కోరారు.

270 కంపెనీల బలగాల మోహరింపుపై అభ్యంతరం

ఢిల్లీలో తొలుత 301 కంపెనీల కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాల మోహరింపునకు అనుమతి ఇచ్చినట్లు సమాచారం ఉందని ఆశిష్ జోషి తెలిపారు. ఆ తర్వాత వాటిలో 273 కంపెనీల మోహరింపును అక్టోబర్ 31, 2026 వరకు పొడిగించారని పేర్కొన్నారు. తాజాగా 270 కంపెనీల బలగాలను నవంబర్ 16, 2026 వరకు కొనసాగించేందుకు అనుమతించినట్లు వెల్లడించారు.

ఈ వివరాలను ఆయన ఎక్స్‌ (X) వేదికగా వెల్లడించారు. ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో కేంద్ర బలగాలను ఢిల్లీలో కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఏమిటి? వాటి మోహరింపు వల్ల ఇతర కీలక విధులపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుంది? అనే అంశాలపై స్పష్టత అవసరమని అభిప్రాయపడ్డారు.

శాంతియుత నిరసనకారులపై బలప్రయోగం చేయవచ్చా?

కేంద్ర బలగాలను పౌర శాంతిభద్రతల నిర్వహణ కోసం మోహరించేందుకు ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చినంత మాత్రాన శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపే వారిని చెదరగొట్టడానికి లేదా వారిని అదుపులోకి తీసుకోవడానికి పూర్తి అధికారం లభించదని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

కేవలం నిరసనలో పాల్గొన్నారనే కారణంతో ఎవరినీ అరెస్టు చేయకూడదని, బలప్రయోగం కూడా చేయకూడదని అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ఏదైనా బలవంతపు చర్య తీసుకోవాల్సి వస్తే దానికి చట్టపరమైన, రాజ్యాంగపరమైన ప్రాతిపదిక ఉండాలని తెలిపారు. అవసరం, చర్యకు తగిన నిష్పత్తి, జవాబుదారీతనం వంటి అంశాలను తప్పనిసరిగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని కోరారు.

ఈ మోహరింపుపై రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వ హక్కు), ఆర్టికల్ 19 (భావప్రకటనా స్వేచ్ఛ, సమావేశమయ్యే హక్కు), ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ)లకు సంబంధించిన కీలక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయని జోషి పేర్కొన్నారు.

కేంద్ర హోంశాఖ నుంచి వివరాలు వెల్లడించాలని డిమాండ్

న్యాయవాదులు అంబుజ్ దీక్షిత్, అమ్రిష్ రంజన్ పాండే ద్వారా ఈ పిటిషన్ దాఖలైంది. ఢిల్లీ పోలీసులు కేంద్ర బలగాల కోసం చేసిన అభ్యర్థనలు, కేంద్ర హోంశాఖ (MHA) ఇచ్చిన అనుమతులు, మోహరింపు గడువును పొడిగించిన ఉత్తర్వుల వివరాలను వెల్లడించాలని అధికారులను ఆదేశించాలని పిటిషన్‌లో కోరారు.

అంతేకాకుండా ఏ బలగానికి ఎన్ని కంపెనీలు కేటాయించారు? వాటి అధికారిక సిబ్బంది సంఖ్య ఎంత? ఢిల్లీకి ఎంతమంది సిబ్బందిని తరలించారు? వారిలో ఎంతమంది విధుల్లో చేరారు? నిరసనల సమయంలో విధులు నిర్వహించేందుకు ఎంతమందిని నియమించారు? అనే వివరాలను కూడా అందించాలని కోరారు.

బలగాల సంఖ్య, తేదీల వారీగా పూర్తి వివరాలను సమన్వయం చేసి వెల్లడించాలని పిటిషనర్ అభ్యర్థించారు.

ఇతర కీలక విధులపై ప్రభావం పడుతోందా?

కేంద్ర బలగాలను ఢిల్లీలో నిరసనల విధులకు కేటాయించడం వల్ల దేశంలోని ఇతర భద్రతా కార్యకలాపాలపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతోందో కూడా పరిశీలించాలని ఆశిష్ జోషి కోరారు.

ముఖ్యంగా ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాలు, సరిహద్దు భద్రత, ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించిన సన్నద్ధత, విపత్తుల సమయంలో స్పందించే వ్యవస్థలపై ఈ మోహరింపు ప్రభావాన్ని అంచనా వేసిన నివేదికలను బయటపెట్టాలని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

ఇక భవిష్యత్తులో నిరసనల కోసం పెద్ద సంఖ్యలో కేంద్ర బలగాలను మోహరించాల్సి వస్తే అనుసరించాల్సిన స్పష్టమైన రాతపూర్వక విధానాన్ని రూపొందించాలని కూడా కోరారు.

నవంబర్ 16 తర్వాత మోహరింపును పొడిగించొద్దని విజ్ఞప్తి

కేంద్ర బలగాల మోహరింపును నవంబర్ 16 తర్వాత కూడా కొనసాగించకూడదని ఆశిష్ జోషి కోర్టును కోరారు. ఒకవేళ ఆ గడువును పొడిగించాల్సిన అవసరం ఉంటే, ప్రస్తుత పరిస్థితులను అంచనా వేసి అందుకు గల కారణాలను వివరిస్తూ లిఖితపూర్వక ఉత్తర్వులు జారీ చేయాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. మోహరింపు అవసరాన్ని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించే విధానం కూడా ఉండాలని పేర్కొన్నారు.

కొన్ని నెలలుగా ఢిల్లీలో వరుస నిరసనలు

ఈ ఏడాది జూన్, జూలై నెలల నుంచి ఢిల్లీలోని సెంట్రల్ ఢిల్లీ ప్రాంతంలో ప్రతిపక్ష పార్టీలు, విద్యార్థి సంఘాలు, పౌర సమాజ సంస్థలు, కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ ఆధ్వర్యంలో పలు నిరసన కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయి.

ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై వ్యక్తమవుతున్న ఆందోళనలతో పాటు వివిధ అంశాలపై ఈ ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో నిరసనల నిర్వహణ కోసం భారీగా కేంద్ర బలగాలను మోహరించడంపై మాజీ అధికారి హైకోర్టును ఆశ్రయించడం ఇప్పుడు రాజకీయ, న్యాయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.