Raksha Bandhan History: రాఖీ పండుగ ఎలా మొదలైంది.. రక్షాబంధన్ వెనుక అసలు కథ ఏంటి.. పురాణాలు, చరిత్రలో రక్షాబంధన్ ప్రస్తావనలు ఉన్నాయా..

jagan 21 Aug 2026 1 నిమిషాల పఠనం లైఫ్ స్టైల్

Raksha Bandhan History

Raksha Bandhan History: అన్నాచెల్లెళ్ల మధ్య ప్రేమ, అనుబంధం, రక్షణకు ప్రతీకగా జరుపుకునే పండుగ రక్షాబంధన్ లేదా రాఖీ పౌర్ణమి. ఈ రోజున సోదరీమణులు తమ సోదరుల చేతికి రాఖీ కట్టి, వారి ఆయురారోగ్యాలు, సుఖసంతోషాలను కోరుకుంటారు. సోదరులు కూడా తమ సోదరీమణులను రక్షిస్తామని మాట ఇచ్చి బహుమతులు అందిస్తారు. అయితే రాఖీ పండుగ కేవలం అన్నాచెల్లెళ్ల బంధానికే పరిమితమైనది కాదు.. దీని వెనుక శతాబ్దాలుగా వస్తున్న అనేక పురాణ, చారిత్రక కథనాలు ఉన్నాయి.

రక్షాబంధన్ అనే పదానికి రక్షణకు సంబంధించిన బంధం అనే అర్థం వస్తుంది. ప్రాచీన భారతీయ సంప్రదాయాల్లో రక్షా సూత్రాన్ని కట్టే ఆచారం ఉన్నట్లు పలు గ్రంథాలు, చారిత్రక కథనాలు చెబుతున్నాయి. అయితే నేటి రూపంలో అన్నాచెల్లెళ్ల పండుగగా రక్షాబంధన్ ఎప్పుడు మొదలైందనే విషయంలో ఖచ్చితమైన ఒక తేదీని చెప్పడం కష్టం.

రాఖీతో సంబంధం ఉన్న అత్యంత ప్రసిద్ధ పురాణ కథల్లో శ్రీకృష్ణుడు–ద్రౌపది కథ ఒకటి. ఒకసారి కృష్ణుడి వేలికి గాయం కావడంతో ద్రౌపది తన చీర కొంగులోని కొంత వస్త్రాన్ని చించి ఆయన వేలికి కట్టిందని మహాభారతానికి సంబంధించిన కథనం చెబుతుంది. దానికి ప్రతిగా కృష్ణుడు ద్రౌపదిని రక్షిస్తానని మాట ఇచ్చాడని, అనంతరం ఆమెకు అవమానం ఎదురైనప్పుడు ఆమెను కాపాడాడని విశ్వాసం.

అయితే ఈ కథకు సంబంధించిన వివరాలు మహాభారతంలోని ప్రధాన పాఠ్యంలో నేటి రాఖీ సంప్రదాయానికి సరిపోయే విధంగా స్పష్టంగా కనిపించవు. అందువల్ల దీనిని చారిత్రక ఆధారంగా కాకుండా రాఖీతో ముడిపడిన ప్రజాదరణ పొందిన కథగా చూడాలి.

మధ్యయుగ కాలానికి సంబంధించిన మరో ప్రసిద్ధ కథ చిత్తోర్ రాణి కర్ణావతి–హుమాయూన్ గురించి. గుజరాత్ సుల్తాన్ బహదూర్ షా దాడి నుంచి తన రాజ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి రాణి కర్ణావతి మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్‌కు రాఖీ పంపిందని కథనం ఉంది. ఆమెను సోదరిగా భావించిన హుమాయూన్ సహాయం చేసేందుకు బయలుదేరాడని చెబుతారు. అయితే ఈ ఘటనకు సంబంధించిన వివరాలపై చరిత్రకారుల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. కాబట్టి దీన్ని నిర్ధారిత చారిత్రక వాస్తవంగా కాకుండా ప్రసిద్ధ చారిత్రక కథనంగా పేర్కొనడం సరైనది.

రాఖీ పండుగకు ఆధునిక భారత చరిత్రలో కూడా ఒక ఆసక్తికరమైన అధ్యాయం ఉంది. 1905లో బెంగాల్ విభజనకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలను ఐక్యం చేసేందుకు రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రక్షాబంధన్ భావనను ఉపయోగించారని చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. హిందూ, ముస్లింలు పరస్పరం రాఖీలు కట్టుకుని సోదరభావాన్ని చాటుకోవాలని ఆయన ప్రోత్సహించారు.

కాలక్రమంలో రక్షాబంధన్ కుటుంబ బంధాలను జరుపుకునే ముఖ్యమైన భారతీయ పండుగగా మారింది. సోదరి సోదరుడికి రాఖీ కట్టడం, హారతి ఇవ్వడం, మిఠాయిలు పెట్టడం, సోదరుడు బహుమతి ఇవ్వడం సాధారణ సంప్రదాయాలుగా మారాయి.

రాఖీ అసలు సందేశం మాత్రం ఒక్కటే.. రక్త సంబంధం మాత్రమే కాదు, పరస్పర ప్రేమ, నమ్మకం, బాధ్యత, రక్షణకు ప్రతీకగా నిలిచే బంధమే నిజమైన రక్షాబంధన్.