Global Ocean Warming: ప్రతి సెకనుకు లక్ష హిరోషిమా అణుబాంబులు పేలితే విడుదలయ్యే అంత వేడితో ప్రపంచ మహాసముద్రాలు.. ఎందుకు ఇంతలా వేడెక్కుతున్నాయి..

Global Ocean Warming: ప్రపంచ మహాసముద్రాలు అంతకంతకూ వేడెక్కుతున్నాయి. వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంతో ఇప్పటికే సముద్రాల్లో భారీగా వేడి నిల్వ ఉండగా.. ఇప్పుడు మరోసారి ఎల్‌ నినో బలపడుతుండటం పరిస్థితిని మరింత ఆందోళనకరంగా మారుస్తోంది. 2026 జూన్‌లో ప్రపంచంలోని అదనపు ఉష్ణమండల సముద్రాల సగటు ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత ఆ నెలకు సంబంధించి ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యధిక స్థాయికి చేరినట్లు యూరోపియన్‌ కోపర్నికస్‌ వాతావరణ సేవ వెల్లడించింది. 60 డిగ్రీల దక్షిణ అక్షాంశం నుంచి 60 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం మధ్య సముద్రాల జూన్‌ సగటు ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత 20.86 డిగ్రీల సెల్సియస్‌గా నమోదైంది. గత రికార్డైన 2024 జూన్‌ కంటే ఇది స్వల్పంగా ఎక్కువ. సెప్టెంబర్ నాటికి ఇది ఇంకా పెరిగి తీవ్ర ఆందోళనకరంగా మారింది.

సముద్రాలు ఇంతగా వేడెక్కడానికి ప్రధాన కారణం మానవ కార్యకలాపాలేనని చెప్పవచ్చు. బొగ్గు, చమురు, సహజ వాయువు వంటి శిలాజ ఇంధనాలను విపరీతంగా వినియోగించడం వల్ల వాతావరణంలో కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌, మీథేన్‌ వంటి గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువులు పెరుగుతున్నాయి. ఇవి భూమి నుంచి బయటకు వెళ్లాల్సిన వేడిని వాతావరణ వ్యవస్థలోనే బంధిస్తున్నాయి. ఆ అదనపు వేడిలో 90 శాతానికి పైగా సముద్రాలు గ్రహిస్తున్నాయని శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అందుకే సముద్రాలు భూమి వేడిని గ్రహించే ఒక భారీ ‘హీట్‌ సింక్‌’లా పనిచేస్తున్నాయి.

ఈ వేడి కేవలం సముద్ర ఉపరితలానికే పరిమితం కావడం లేదు. సముద్రం లోతుల్లో కూడా భారీగా ఉష్ణశక్తి నిల్వ అవుతోంది. దీని ప్రభావం ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థపై పడుతోంది. సముద్ర ఉపరితలం వేడెక్కినప్పుడు నీటి ఆవిరి ఎక్కువగా వాతావరణంలోకి చేరుతుంది. ఫలితంగా గాలిలో తేమ పెరిగి కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు, ఆకస్మిక వరదలకు పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు. అదే సమయంలో సముద్రాల వేడి తుఫానులకు అదనపు శక్తిని అందించి వాటి తీవ్రతను పెంచే అవకాశం ఉంటుంది. మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో మాత్రం వర్షాభావం, కరువు పరిస్థితులు తీవ్రతరం కావచ్చు.

ఇలాంటి సమయంలోనే పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలో ఎల్‌ నినో బలపడుతోంది. ఎల్‌ నినో అనేది ENSOలో భాగమైన సహజ వాతావరణ దృగ్విషయం. మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖా పసిఫిక్‌లో సముద్ర ఉపరితల జలాలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా వేడెక్కినప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. దీని ప్రభావం పసిఫిక్‌కే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం, తుఫానులు, కరువు పరిస్థితులపై పడుతుంది. 2026 జూన్‌లోనే WMO ఎల్‌ నినో పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయని ప్రకటించగా, ఆ తర్వాత అది వేగంగా బలపడుతూ వచ్చింది.

ప్రస్తుతం పరిస్థితి మరింత తీవ్రంగా మారుతోంది. WMO తాజా అంచనా ప్రకారం.. 2026 అక్టోబర్‌ నుంచి డిసెంబర్‌ మధ్య మధ్య, తూర్పు ఉష్ణమండల పసిఫిక్‌లోని Niño 3.4 ప్రాంతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సాధారణం కంటే సగటున 3.7 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ అధికంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇది 2015-16లో నమోదైన +2.6 డిగ్రీల మునుపటి గరిష్ఠ అంచనాను అధిగమించే స్థాయి. ఎల్‌ నినో డిసెంబర్‌ సమయంలో గరిష్ఠ తీవ్రతకు చేరుకుని, 2027 ఫిబ్రవరి వరకు కొనసాగేందుకు దాదాపు 100 శాతం అవకాశం ఉందని WMO పేర్కొంది.

ఎల్‌ నినో బలపడితే ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రాంతాలపై ఒకే రకమైన ప్రభావం ఉండదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు విపరీతంగా పెరిగి వడగాలులు, కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు. మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే అధిక వర్షాలు, వరదలు సంభవించే అవకాశం ఉంటుంది. సముద్రాల్లో ఇప్పటికే కొనసాగుతున్న వేడి పరిస్థితులకు ఎల్‌ నినో తోడవడంతో 2026 చివరి నెలల్లో, 2027 ప్రారంభంలో ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే ఏ ప్రాంతంలో ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుందనేది ఇతర వాతావరణ వ్యవస్థలు, ముఖ్యంగా భారత మహాసముద్ర పరిస్థితులు, ప్రాంతీయ వాతావరణ పరిణామాలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది.

సముద్ర జీవావరణ వ్యవస్థలపైనా ఈ వేడి తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. సముద్ర ఉష్ణ తరంగాలు ఎక్కువకాలం కొనసాగితే పగడపు దిబ్బలు, సముద్రపు గడ్డి మైదానాలు, తీర ప్రాంత జీవావరణ వ్యవస్థలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. చేపల వలసలు, వాటి ఆహార లభ్యత, సంతానోత్పత్తి విధానాల్లో మార్పులు రావచ్చు. భారతదేశానికి కూడా ఇది ముఖ్యమైన అంశమే. INCOIS ప్రకారం 2026 ఎల్‌ నినో వల్ల ఉత్తర హిందూ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉష్ణ తరంగాల ప్రమాదం పెరగడంతో పాటు, కొన్ని చిన్న సముద్ర చేపల లభ్యత, సగటు పరిమాణంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.

అయితే పరిస్థితిని ముందుగానే అంచనా వేసుకునే అవకాశం శాస్త్రవేత్తలకు ఉంది. ఉపగ్రహాలు, సముద్ర బోయ్‌లు, వాతావరణ నమూనాలు, సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల నిరంతర పరిశీలన ద్వారా ఎల్‌ నినో తీవ్రతను, సముద్ర ఉష్ణ తరంగాలను ముందుగానే గుర్తించవచ్చు. దీంతో ప్రభుత్వాలు మత్స్యరంగానికి మార్గదర్శకాలు ఇవ్వడం, తీర ప్రాంత ప్రజలను అప్రమత్తం చేయడం, నీటి నిర్వహణ చర్యలు చేపట్టడం, అధిక ఉష్ణోగ్రతల నుంచి ప్రజలను రక్షించేందుకు ముందస్తు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయడం సాధ్యమవుతుంది.

అయితే దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం మాత్రం గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువుల ఉద్గారాలను తగ్గించడంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. శిలాజ ఇంధనాల వినియోగాన్ని తగ్గించడం, పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులను పెంచడం, శక్తి సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, సముద్రాలు-తీరప్రాంత పర్యావరణ వ్యవస్థలను రక్షించడం వంటి చర్యలు అత్యవసరం. ఎందుకంటే ఎల్‌ నినో సహజమైన వాతావరణ చక్రంలో భాగమైనప్పటికీ, మనం ఇప్పటికే వేడెక్కించిన సముద్రాలపై అది పనిచేస్తోంది. ప్రస్తుతం WMO అంచనాలు చెబుతున్నది ఒక్కటే—రాబోయే నెలల్లో సముద్రం, వాతావరణం రెండింటినీ మరింత జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది.