యాసంగి రైతు భరోసాపై సందిగ్ధం.. ఎల్‌నినో దెబ్బకు రేవంత్ సర్కార్ ముందున్న సవాల్ ఇదే..

తెలంగాణలో ఈసారి యాసంగి సాగుపై ఎల్‌నినో ప్రభావం పడే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. వర్షాభావ పరిస్థితులు, నీటి నిల్వలు తగ్గిపోవడంతో రబీ పంటల సాగు విస్తీర్ణం తగ్గే సూచనలు ఉన్నాయి. ఇప్పటికే నీటి లభ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని వరి సాగుకు దూరంగా ఉండాలని ప్రభుత్వం రైతులకు సూచిస్తోంది. నీటి వసతి ఉన్న ప్రాంతాల్లో తక్కువ నీటితో పండించే ఆరుతడి పంటల వైపు మొగ్గు చూపాలని కోరుతోంది. ఈ పరిణామాల మధ్య యాసంగి సీజన్‌లో రైతులకు అందించాల్సిన పెట్టుబడి సాయంపై చర్చ మొదలైంది. పంటలు సాగు చేయని రైతులకు రైతు భరోసా ఎలా అందించాలనే అంశంపై ప్రభుత్వం ఆలోచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

రైతు భరోసా కింద ఏడాదికి ఎకరానికి రూ.12 వేలు

గతంలో బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వం అమలు చేసిన రైతుబంధు పథకాన్ని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత రైతు భరోసాగా మార్చింది. గతంలో ఏడాదికి ఎకరానికి రూ.10 వేల చొప్పున అందించిన పెట్టుబడి సాయాన్ని రూ.12 వేలకు పెంచింది. ఈ మొత్తాన్ని రెండు విడతల్లో రైతుల ఖాతాల్లో జమ చేస్తోంది. వానాకాలం పంట కోసం ఎకరానికి రూ.6 వేలు, యాసంగి సాగుకు మరో రూ.6 వేలు చెల్లిస్తోంది.

రాష్ట్రంలో సుమారు 70.40 లక్షల మంది పట్టాదారులకు ఈ పథకం ద్వారా ప్రయోజనం కల్పిస్తున్నారు. ప్రస్తుత వానాకాలం సీజన్‌లో రైతులకు దాదాపు రూ.9 వేల కోట్లను ప్రభుత్వం పంపిణీ చేసింది. ఇప్పుడు యాసంగి విడతకు సమయం దగ్గరపడుతుండటంతో తదుపరి చెల్లింపులపై ఆసక్తి నెలకొంది.

సాగు లేకపోతే పెట్టుబడి సాయం ఎలా?

ఈసారి వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో కురవకపోవడంతో జలాశయాలు, ఇతర నీటి వనరుల్లో నిల్వలపై ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. వేసవిలో తాగునీటి అవసరాలకే ఇబ్బందులు తలెత్తే ప్రమాదం ఉందన్న అంచనాలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అందుబాటులో ఉన్న నీటిని జాగ్రత్తగా వినియోగించుకోవాలని ప్రభుత్వం సూచిస్తోంది. ముఖ్యంగా యాసంగిలో వరి సాగు విస్తీర్ణాన్ని తగ్గించాలని రైతులకు విజ్ఞప్తి చేస్తోంది.

సాగునీటి సదుపాయం లేని ప్రాంతాల్లో రైతులు పంటలు వేయలేని పరిస్థితి ఏర్పడితే.. వారికి పెట్టుబడి సాయం ఏ ప్రాతిపదికన అందించాలన్నది కీలకంగా మారింది. సాగు చేయని భూములకు కూడా సాధారణంగా ఇచ్చే రైతు భరోసా మొత్తాన్ని చెల్లించాలా? లేక కరువు పరిస్థితులను దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రత్యేక ఆర్థిక సాయం అందించాలా? అనే అంశాలపై ప్రభుత్వం సమాలోచనలు చేస్తున్నట్లు సమాచారం.

రైతులకు కరువు సాయం అందించే ఆలోచన?

యాసంగిలో సాగు చేయని రైతులను కూడా రైతు భరోసా పథకం నుంచి మినహాయించకుండా ఆర్థిక చేయూత ఇవ్వాలనే ప్రతిపాదన పరిశీలనలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే దీనిని సాధారణ పెట్టుబడి సాయంగా కాకుండా కరువు పరిహారంగా అందించే అంశాన్ని కూడా ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం.

ఈ విధంగా సాయం అందిస్తే ఎకరానికి ప్రస్తుతం ఇస్తున్న రూ.6 వేలనే కొనసాగిస్తారా? లేదా రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిని బట్టి మొత్తంలో మార్పులు చేస్తారా? అనేది ఇంకా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. ఒకవేళ యాసంగి విడతలో రైతు భరోసా నిలిపివేస్తే రైతుల నుంచి, ప్రతిపక్షాల నుంచి విమర్శలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల రైతులకు నష్టం కలగకుండా ఏదో ఒక ప్రత్యామ్నాయ మార్గాన్ని ఎంచుకోవాల్సిన పరిస్థితి ప్రభుత్వానికి ఎదురవుతోంది.

ఆరుతడి పంటలు వేసే రైతులకు ప్రత్యేక ప్రోత్సాహకాలు?

వరి సాగు వల్ల నీటి వినియోగం ఎక్కువగా ఉండటంతో ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ప్రోత్సహించాలనే ఆలోచన కూడా ప్రభుత్వ పరిశీలనలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. నీటి వసతి ఉన్న ప్రాంతాల్లో రైతులు ఆరుతడి పంటలు సాగు చేసేలా ప్రోత్సాహకాలు అందించవచ్చని సమాచారం. ఈ పంటలు వేసే వారికి రైతు భరోసా రూపంలో పెట్టుబడి సాయం కొనసాగించి, సాగు చేయలేని ఇతర రైతులకు కరువు సహాయం అందించే విధానాన్ని కూడా పరిశీలించే అవకాశం ఉంది.

అయితే దీనికి సంబంధించి ఇంకా ఎలాంటి తుది నిర్ణయం వెలువడలేదు. యాసంగి సీజన్‌కు సంబంధించిన నిధుల విడుదలకు మరో రెండు నెలల సమయం ఉండటంతో ఈలోగా మంత్రివర్గం సమావేశమై విధివిధానాలపై నిర్ణయం తీసుకోవచ్చని భావిస్తున్నారు.

కేంద్రం నుంచి రూ.20 వేల కోట్ల సాయం కోరిన తెలంగాణ

కరువు పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రం నుంచి కూడా ఆర్థిక సహకారం కోరింది. ప్రత్యేక కరువు ప్యాకేజీ కింద రూ.20 వేల కోట్ల నిధులు కేటాయించాలని కేంద్రానికి విజ్ఞప్తి చేసింది. అయితే కోరిన మొత్తం పూర్తిగా మంజూరవుతుందా లేదా అన్నదానిపై స్పష్టత లేదు. కేంద్రం నుంచి ఆశించిన స్థాయిలో నిధులు అందకపోతే రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపైనే అదనపు ఆర్థిక భారం పడే అవకాశం ఉంది.

మొత్తంగా ఎల్‌నినో ప్రభావం తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగానికి కొత్త సవాళ్లు విసురుతోంది. ఒకవైపు నీటి కొరతను అధిగమించాలి.. మరోవైపు సాగు తగ్గినా రైతులకు ఆర్థిక భరోసా కల్పించాలి. ఈ రెండింటినీ సమన్వయం చేస్తూ రేవంత్ ప్రభుత్వం ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుందన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.