Diwali Celebrations: అయిదు రోజుల పాటు దీపావళి సంబరాలు.. దివాలి పండుగ ఎందుకు జరుపుకుంటారో తెలుసా..

Diwali Celebrations: భారతీయ సంస్కృతిలో పండుగలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అందులో కుల, మత, వర్గ రహితంగా దేశమంతటా ఎంతో ఉత్సాహంగా జరుపుకునే అతిపెద్ద పండుగ “దీపావళి”. ‘దీపావళి’ అంటే దీపాల వరుస అని అర్థం. ఆశ్వయుజ అమావాస్య నాటి నిబిడమైన కాళరాత్రిని చిరుదీపాల కాంతులతో వెలిగించి, చీకటిపై వెలుగు సాధించే విజయానికి సంకేతంగా ఈ దివ్య పర్వదినాన్ని జరుపుకుంటారు.

పౌరాణిక నేపథ్యం: దీపావళి వెనుక అనేక పౌరాణిక గాథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ద్వాపరయుగంలో ముల్లోకాలను పీడిస్తున్న నరకాసురుడనే రాక్షసుడిని శ్రీకృష్ణుడు సత్యభామ సహాయంతో ఆశ్వయుజ బహుళ చతుర్దశి నాడు వధించాడు. ఆ నరక బాధలు తప్పిన ఆనందంలో ప్రజలు మరుసటి రోజు (అమావాస్య) ఇళ్లముందు దీపాలు వెలిగించి సంబరాలు చేసుకున్నారని ఐతిహ్యం. అలాగే, త్రేతాయుగంలో శ్రీరాముడు రావణ సంహారం తర్వాత 14 ఏళ్ల వనవాసం ముగించుకుని సీతాసమేతంగా అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ప్రజలు ఆనందోత్సాహాలతో దివ్య దీపకాంతులతో స్వాగతం పలికారనే కథ కూడా ప్రాచుర్యంలో ఉంది.

పర్వదిన వేడుకలు & పూజా విధానం:దీపావళి పండుగ సంబరాలు ఐదు రోజుల పాటు వైభవంగా సాగుతాయి:

• ధన త్రయోదశి: ధనలక్ష్మి, కుబేరులతో పాటు ఆయుర్వేద అధిపతి ధన్వంతరిని పూజిస్తారు. నూతన వస్తువులు, పసిడి కొనుగోలుకు ఇది శుభప్రదం.
• నరక చతుర్దశి: అభ్యంగన స్నానాలు ఆచరించి, చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా దీపారాధనలు ప్రారంభిస్తారు.
• దీపావళి అమావాస్య: ఇది పండుగలోని ముఖ్యమైన రోజు. సాయంత్రం ప్రదోష వేళలో ఇళ్ల ముందట రంగురంగుల ముగ్గులు వేసి, మట్టి ప్రమిదలలో నువ్వుల నూనె లేదా ఆవు నేతితో దీపాలు వెలిగిస్తారు. అష్టైశ్వర్యాలను ప్రసాదించే లక్ష్మీదేవిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. వ్యాపారులు ఈ రోజున నూతన లెక్కల పుస్తకాలను (ఖాతా పుస్తకాలు) ప్రారంభిస్తారు.
• భగినీ హస్త భోజనం (భాయ్ దూజ్): అక్కాచెల్లెళ్లు తమ సోదరుల క్షేమం కోరుతూ జరుపుకునే అనుబంధాల వేడుక.

ఆధ్యాత్మిక & సామాజిక సంకేతం:దీపం కేవలం బాహ్య ప్రపంచంలోని చీకటిని మాత్రమే కాకుండా, మనుషులలో ఉండే అజ్ఞానం, అసూయ, అహంకారం అనే అంతర్గత అంధకారాన్ని పారద్రోలి జ్ఞాన వెలుగులను నింపుతుందనేది ఈ పండుగ అంతరార్థం. “తమసోమా జ్యోతిర్గమయ” అనే వేద వచనాన్ని ఈ పండుగ ప్రతీకాత్మకంగా నిరూపిస్తుంది.

చిన్న పెద్ద తేడా లేకుండా బాణాసంచా కాల్చడం, ఒకరికొకరు మిఠాయిలు పంచుకోవడం, కొత్త దుస్తులు ధరించడం ద్వారా సమాజంలో మైత్రి, ఆనందం వెల్లివిరుస్తాయి. పర్యావరణ స్పృహతో హరిత బాణాసంచాను (Green Crackers) ఉపయోగిస్తూ పర్యావరణాన్ని కాపాడుకోవడం కూడా నేటి కాలంలో ఎంతో అవసరం.

మురికిని వదిలించి ఇంటిని ఎంత నిర్మలంగా ఉంచుకుంటామో, మన మనస్సులోని చెడు భావాలను వదిలిపెట్టి సమాజంలో సమైక్యత, శాంతి, వెలుగులను నింపడమే దీపావళి మనకు ఇచ్చే దివ్యమైన సందేశం.