Skip to content
ఎడిట్ పేజి › వార్తలు

Editorial: అగ్రరాజ్యాల వ్యూహాల మధ్య భారత ప్రయోజనాలు ఎక్కడ?

Prajapaksham 19 Nov 2026 1 నిమిషాల పఠనం ఎడిట్ పేజి
Editorial: అగ్రరాజ్యాల వ్యూహాల మధ్య భారత ప్రయోజనాలు ఎక్కడ?

అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో శాశ్వత మిత్రులు ఉండరు. శాశ్వత ప్రయోజనాలే ఉంటాయి. ఈ వాస్తవాన్ని భారతదేశం విస్మరించకూడదు. ఈ మంగళవారం మనీలాలో జరిగిన క్వాడ్‌ దేశాల నాయకుల సమావేశం ఈ విషయాన్ని మరోసారి స్పష్టం చేసింది. అమెరికా, భారత్‌, జపాన్‌, ఆస్ట్రేలియా నాయకులు ఇండో భద్రత, కీలక ఖనిజాలు, సరఫరా వ్యవస్థలు, కృత్రిమ మేధస్సు, సైబర్‌ భద్రత వంటి అంశాలపై చర్చించారు. అయితే గత సమావేశాలతో పోలిస్తే చైనా సముద్ర కార్యకలాపాలపై విమర్శల తీవ్రత తగ్గడం, ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు ప్రాధాన్యత పెరగడం గమనించదగిన పరిణామం. ఈ సమావేశాన్ని కేవలం నాలుగు దేశాల మధ్య సహకారంగా చూడలేం. ప్రపంచ పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థలో ఆధిపత్యం కోసం సాగుతున్న పోటీకి ఇది ఒక ప్రతిబింబం. ఈ పరిణామాల మధ్య భారత్‌ తన స్వతంత్రతను ఎలా కాపాడుకోవాలి? దేశంలోని రైతులు, కార్మికులు, నిరుద్యోగ యువత, పేదలు, మధ్యతరగతి ప్రజలకు ఈ కూటమి వల్ల ఏమి ప్రయోజనం కలుగుతుంది? అసలు చర్చించాల్సిన ప్రశ్నలు ఇవే.

ఇండో ప్రాంతంలో చైనా ఆర్థిక, సైనిక ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవాలనే వ్యూహాత్మక లక్ష్యం క్వాడ్‌ ఏర్పాటులో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. అయితే ట్రంప్‌ రెండోసారి అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత అమెరికా విదేశాంగ విధానంలో ప్రజాస్వామ్యం, మానవ హక్కుల కంటే వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, సాంకేతిక ఆధిపత్యం, సైనిక ప్రయోజనాలకు అధిక ప్రాధాన్యత కనిపిస్తోంది. 2024 విల్మింగ్టన్‌ ప్రకటనలో దక్షిణ చైనా సముద్రంలో చైనా చర్యలను స్పష్టంగా విమర్శించారు. వివాదాస్పద ప్రాంతాల సైనికీకరణ, బెదిరింపు చర్యలను ప్రస్తావించారు. 2016 అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ తీర్పును కూడా సమర్థించారు. కానీ 2026 మనీలా ప్రకటనలో ఈ నిర్దిష్ట విమర్శలు కనిపించలేదు. చైనా పేరు ప్రస్తావించకుండా ఆర్థిక నిర్బంధం, ఎగుమతి ఆంక్షలు, సరఫరా వ్యవస్థల భద్రతపై దృష్టి పెట్టారు.

అమెరికా తన ప్రయోజనాల కోసం చైనాతో చర్చలకు, రాజీలకు సిద్ధపడగలదు. అలాంటప్పుడు భారత్‌ మాత్రం ఒకే శిబిరానికి పరిమితమై తన విదేశాంగ విధానాన్ని ఎందుకు కుదించుకోవాలి? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతుక్కోవాలి. భారత విదేశాంగ విధానానికి అలీన ఉద్యమం, వ్యూహాత్మక స్వతంత్రత చారిత్రక పునాదులు. నెహ్రూ కాలం నుంచి భారత్‌ ప్రపంచాన్ని రెండు శక్తి శిబిరాలుగా విభజించే రాజకీయాలకు ప్రత్యామ్నాయాన్ని ప్రతిపాదించింది. నేటి పరిస్థితుల్లో ఆ విధానాన్ని యథాతథంగా అనుసరించాల్సిన అవసరం లేకపోయినా, దాని ప్రాథమిక స్ఫూర్తి మాత్రం అత్యవసరం. అమెరికాతో సాంకేతిక సహకారం, జపాన్‌తో పెట్టుబడులు, ఆస్ట్రేలియాతో వాణిజ్యం అవసరమే. కానీ ఈ సంబంధాలు భారత నిర్ణయ స్వాతంత్య్రాన్ని దెబ్బతీయకూడదు. చైనాతో సరిహద్దు వివాదాలు, వాణిజ్య అసమతుల్యత, భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ, ఆ దేశంతో పూర్తిస్థాయి ఆర్థిక సంబంధాల తెగతెంపులు భారత్‌కు ప్రయోజనకరం కావు. చైనాపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తూ, అమెరికాపై ఆధారపడటాన్ని పెంచుకోవడం స్వావలంబన కాదు. అన్ని దేశాలతో సమతుల్య సంబంధాలు కొనసాగించడమే తెలివైన విదేశాంగ విధానం.

క్వాడ్‌ సమావేశంలో అరుదైన ఖనిజాలు, కీలక ముడిసరుకుల సరఫరాకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం గమనార్హం. ఎలక్ట్రిక్‌ వాహనాలు, బ్యాటరీలు, సెమీకండక్టర్లు, రక్షణ పరిశ్రమలకు ఇవి అత్యవసరం. ఈ రంగంలో చైనాకు ఉన్న ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించుకోవాలని అమెరికా ప్రయత్నిస్తోంది. భారత్‌కు ఇది ఒక అవకాశం. అయితే ఈ అవకాశాన్ని కొద్దిమంది కార్పొరేట్‌ సంస్థల లాభాల కోసం వినియోగించకూడదు. ఖనిజాల అన్వేషణ, శుద్ధి, పరిశోధన, తయారీలో ప్రభుత్వ రంగానికి కీలక పాత్ర ఉండాలి. ఆదివాసీల భూములు, స్థానిక ప్రజల హక్కులు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. దేశ సహజ వనరుల ద్వారా వచ్చే సంపద ప్రజల సంక్షేమానికి ఉపయోగపడాలి. విద్య, వైద్యం, ఉపాధి, మౌలిక సదుపాయాల రూపంలో దాని ప్రయోజనాలు సమాజానికి చేరాలి. జాతీయ సంపదను ప్రైవేటు లాభాల సాధనంగా మార్చడం ఆర్థిక స్వావలంబనకు విరుద్ధం.

క్వాడ్‌ సమావేశంలో కృత్రిమ మేధస్సు (ఎఐ), సైబర్‌ భద్రతకు ప్రాధాన్యత పెరగడం మరో ముఖ్య పరిణామం. మన దేశంలో నిరుద్యోగం అనేది ఒక తీవ్రమైన జాతీయ సమస్య. ఆటోమేషన్‌ కారణంగా అనేక రంగాల్లో ఉద్యోగాల స్వరూపం మారుతోంది. వ్యవసాయం, విద్య, వైద్యం, చిన్న పరిశ్రమలు, ప్రభుత్వ సేవల్లో ఎఐని ప్రజా ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా ఉపయోగించాలి. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో డిజిటల్‌ సదుపాయాలు, ప్రాంతీయ భాషల్లో విద్యా సాధనాలు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో మెరుగైన సాంకేతిక సేవలు అందుబాటులోకి రావాలి. అదే సమయంలో వ్యక్తిగత సమాచార రక్షణ, డేటా గోప్యత, కార్మికుల ఉద్యోగ భద్రతకు చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించాలి. సాంకేతికతను ప్రజలపై నిఘా పెట్టే సాధనంగా కాకుండా, వారి జీవన ప్రమాణాలను పెంచే సాధనంగా మార్చాలి.

క్వాడ్‌ ప్రకటనలో ఆర్థిక నిర్బంధం, ఎగుమతి ఆంక్షలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేయడం సమంజసమే. అయితే ఈ సూత్రం చైనాకు మాత్రమే వర్తించకూడదు. అమెరికా విధించే ఆర్థిక ఆంక్షలు, సుంకాలు, సాంకేతిక పరిమితులు కూడా అదే ప్రమాణంతో పరిశీలించాలి. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో ద్వంద్వ ప్రమాణాలకు తావుండకూడదు. బలమైన దేశాలు తమకు అనుకూలంగా నిబంధనలు రూపొందించి బలహీన దేశాలపై రుద్దే విధానాన్ని భారత్‌ వ్యతిరేకించాలి. బ్రిక్స్‌, జీ-20, ఐక్యరాజ్యసమితి వేదికల ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ప్రయోజనాలను సమర్థించాలి.

నిరుద్యోగం, రైతుల ఆదాయ సంక్షోభం, కార్మికుల అభద్రత, ప్రభుత్వ విద్య, వైద్య రంగాల బలహీనత, పెరుగుతున్న ఆర్థిక అసమానతలు వంటివి భారత్‌ ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్యలు. వీటిని విస్మరించి, విదేశీ పెట్టుబడులు వస్తున్నాయనే ప్రకటనలతో అభివృద్ధిని కొలవలేం. వాటి ద్వారా ఎన్ని నాణ్యమైన ఉద్యోగాలు వచ్చాయి? స్థానిక పరిశ్రమలు బలోపేతమయ్యాయా? కార్మికులకు న్యాయమైన వేతనాలు లభిస్తున్నాయా? వంటి అనేక ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అవసరం.

అందుకే భారత్‌ క్వాడ్‌ వంటి భాగస్వామ్యాల్లో పాల్గొంటూనే కొన్ని ప్రాధాన్యతలను స్పష్టంగా నిర్దేశించుకోవాలి. విదేశీ పెట్టుబడులకు స్థానిక ఉపాధి, సాంకేతిక బదిలీ, కార్మిక హక్కుల రక్షణ వంటి షరతులు విధించాలి. రైతులు, చిన్న వ్యాపారులు, సూక్ష్మ పరిశ్రమలకు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాల వల్ల నష్టం కలగకుండా చూడాలి. విద్య, వైద్యం, వ్యవసాయం, పరిశోధన రంగాల్లో ప్రభుత్వ పెట్టుబడులను పెంచాలి.

మనీలా క్వాడ్‌ సమావేశం ప్రపంచ రాజకీయాల్లో మారుతున్న శక్తి సమీకరణాలను ప్రతిబింబిస్తోంది. మన విదేశాంగ విధానానికి కొలమానం అమెరికా ప్రయోజనాలు కాదు.. చైనా వ్యతిరేకత కూడా కాదు. 140 కోట్లకు పైగా భారతీయుల సంక్షేమమే కావాలి. ఆకలిలేని సమాజం, ఉపాధి కలిగిన యువత, గౌరవప్రదమైన జీవితం గడిపే కార్మికులు, ఆర్థిక భద్రత కలిగిన రైతులు, అందరికీ అందుబాటులో ఉండే విద్య, వైద్యం నిజమైన జాతీయ భద్రతకు పునాదులు.

ట్యాగ్‌లు: editorial