సౌదీ కోర్టు విధించిన మరణశిక్ష రద్దు: 20 ఏళ్ల సుదీర్ఘ న్యాయపోరాటం తర్వాత కేరళ వాసి విడుదల!
రెండు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ నిరీక్షణ, కన్నీళ్లు, కోట్ల రూపాయల ‘బ్లడ్ మనీ’ చుట్టూ సాగిన అంతర్జాతీయ చర్చల అనంతరం కేరళకు చెందిన అబ్దుల్ రహీమ్ ఎట్టకేలకు స్వదేశానికి చేరుకున్నాడు. అది కూడా పవిత్రమైన ఈద్ అల్ అదా (బక్రీద్) పండుగ రోజే కావడం విశేషం. సుమారు 20 ఏళ్ల పాటు సౌదీ అరేబియా జైలులో మరణశిక్ష భయం నీడన గడిపిన రహీమ్, కోజికోడ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలో అడుగుపెట్టగానే అక్కడ చేరిన వందలాది మంది కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు మరియు మద్దతుదారులు భావోద్వేగంతో కన్నీటిపర్యంతమయ్యారు. “ఇన్ని సంవత్సరాల నా ప్రార్థనలను అల్లా ఆలకించి సమాధానం ఇచ్చాడు” అంటూ వృద్ధురాలైన ఆయన తల్లి ఫాతిమా కన్నీళ్లతో కొడుకును ఆలింగనం చేసుకున్న దృశ్యం అక్కడున్న ప్రతి ఒక్కరినీ కదిలించింది.
ఈ హృదయ విదారక కథనం 2006లో ప్రారంభమైంది. కేరళలోని కోజికోడ్ జిల్లా ఫెరోక్కు చెందిన అబ్దుల్ రహీమ్ కుటుంబ పోషణ నిమిత్తం ఉపాధి కోసం సౌదీ అరేబియాకు వలస వెళ్లారు. అక్కడ ఆయన ఒక సౌదీ వ్యాపారవేత్త అయిన అబ్దుల్లా అబ్దురహ్మాన్ అల్ షహ్రి వద్ద డ్రైవర్గా ఉద్యోగంలో చేరారు. అయితే, ఆ యజమాని కుమారుడు తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతూ, పూర్తిగా వైద్య సహాయక పరికరాల (లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టమ్) ఆధారంగా జీవిస్తున్నాడు. ఆ బాలుడిని చూసుకునే బాధ్యత కూడా రహీమ్పైనే పడింది.
ఒకరోజు విధి వశాత్తూ జరిగిన ప్రమాదంలో, ఆ చిన్నారికి అమర్చిన ఒక ముఖ్యమైన వైద్య పరికరాన్ని రహీమ్ అనుకోకుండా తాకాడు. దీనివల్ల ఆ పరికరం ఊడిపోవడంతో, బాలుడు ఊపిరాడక అస్వస్థతకు గురై అక్కడికక్కడే మరణించాడు. తాను కావాలని ఏ తప్పూ చేయలేదని, అది కేవలం ప్రమాదవశాత్తూ జరిగిందని రహీమ్ మొరపెట్టుకున్నప్పటికీ సౌదీ చట్టాలు, కోర్టులు దానిని అంగీకరించలేదు. సుదీర్ఘ విచారణ అనంతరం, 2012లో సౌదీ కోర్టు ఆయనకు మరణశిక్ష విధించింది.
కొడుకు ఇక తిరిగిరాడనే ఆశలు వదులుకున్న తరుణంలో, కుటుంబ సభ్యులకు ఇస్లామిక్ చట్టాల్లోని ‘బ్లడ్ మనీ’ (దియా) అనే నిబంధన గురించి తెలిసింది. బాధిత కుటుంబం అంగీకరిస్తే నష్టపరిహారం చెల్లించి నిందితుడిని రక్షించవచ్చని తెలుసుకున్న రహీమ్ తల్లి, కొందరు అధికారులు మరియు మత పెద్దల ద్వారా సౌదీ వ్యాపారవేత్త కుటుంబంతో చర్చలు జరిపింది. నెలల తరబడి సాగిన దౌత్య, వ్యక్తిగత చర్చల అనంతరం.. బాధిత కుటుంబం భారీ మొత్తంలో బ్లడ్ మనీ తీసుకోవడానికి ఒప్పుకుంది.
రహీమ్ను రక్షించడం కోసం కేరళ సమాజం మొత్తం ఏకమైంది. ప్రవాస భారతీయులు, స్థానిక వ్యాపారవేత్తలు, సామాన్యులు, విద్యార్థులు కలిసి సోషల్ మీడియా వేదికగా విరాళాల సేకరణ ప్రారంభించారు. అలా కేవలం కొన్ని రోజుల్లోనే రికార్డు స్థాయిలో సుమారు రూ. 47 కోట్లు వసూలయ్యాయి. అందులో నుండి రూ. 34 కోట్లను బ్లడ్ మనీగా బాధిత కుటుంబానికి చెల్లించడంతో, వారు క్షమాభిక్ష పత్రంపై సంతకం చేశారు. దీనితో 2014లోనే రహీమ్కు మరణశిక్ష రద్దయింది.
అయితే, ఇక్కడే సౌదీ చట్టాల రూపంలో మరో మలుపు ఎదురైంది. ప్రైవేట్ హక్కుల కింద మరణశిక్ష రద్దయినప్పటికీ, పబ్లిక్ రైట్స్ (ప్రభుత్వ చట్టాల ఉల్లంఘన) కింద ఆయనకు అప్పటికే 20 ఏళ్ల జైలు శిక్ష విధించబడింది. ఆ శిక్షా కాలం పూర్తిగా ముగిసేవరకు ఆయన జైలులోనే ఉండాల్సి వచ్చింది. ఇటీవల ఆ 20 ఏళ్ల శిక్ష పూర్తి కావడంతో అధికారికంగా విడుదలయ్యారు. భారత రాయబార కార్యాలయం, లీగల్ కమిటీలు అన్ని న్యాయపరమైన ప్రక్రియలను వేగంగా పూర్తి చేసి ఆయనను స్వదేశానికి రప్పించాయి.
రహీమ్ కథ సుఖాంతమైనప్పటికీ, ఇదే తరహాలో యెమెన్ జైలులో మరణశిక్షను ఎదుర్కొంటున్న కేరళకు చెందిన నర్స్ ‘నిమిషా ప్రియా’ కేసు ఇప్పుడు అందరినీ ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. 2017లో ఒక యెమెన్ పౌరుడి మరణం కేసులో ఆమెకు అక్కడ మరణశిక్ష పడింది. ప్రస్తుతం భారత ప్రభుత్వం, మానవ హక్కుల సంఘాలు బ్లడ్ మనీ ద్వారా ఆమెకు క్షమాభిక్ష ప్రసాదించేలా చర్చలు జరుపుతున్నప్పటికీ, ఆ కేసు ఇంకా తుది దశకు చేరలేదు. రహీమ్ లాగే నిమిషా ప్రియా కూడా త్వరలోనే క్షేమంగా తిరిగిరావాలని భారతీయులు కోరుకుంటున్నారు.