UPI MDR Charges: రూ.2 వేలకుపైగా UPI చెల్లింపులపై ఛార్జీలు.. కేంద్రం, RBI, NPCIకి సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు..

jagan 28 Sep 2026 1 నిమిషాల పఠనం బిజినెస్

Supreme Court

UPI MDR Charges: రూ.2 వేలకుపైగా చేసే కొన్ని UPI చెల్లింపులపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) విధించాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై సుప్రీంకోర్టులో విచారణ జరిగింది. ఈ నిర్ణయాన్ని సవాల్ చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై సోమవారం కేంద్ర ప్రభుత్వం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI)లకు అత్యున్నత న్యాయస్థానం నోటీసులు జారీ చేసింది. అయితే కొత్త MDR విధానంపై మధ్యంతర స్టే ఇచ్చేందుకు కోర్టు నిరాకరించింది.

చీఫ్ జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్‌మాల్యా బాగ్చీ, జస్టిస్ వీ. మోహనాలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్‌ను విచారించింది. అడ్వొకేట్ అంజన్ దత్తా దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌లో రూ.2 వేలకుపైగా జరిగే నిర్దిష్ట పర్సన్-టు-మర్చంట్ (P2M) UPI లావాదేవీలపై MDR విధించడాన్ని సవాల్ చేశారు. ఈ అంశంపై కేంద్రం సహా ప్రతివాదులు నాలుగు వారాల్లో కౌంటర్ అఫిడవిట్లు దాఖలు చేయాలని ధర్మాసనం ఆదేశించింది.

కొత్త విధానం ప్రకారం అక్టోబర్ 15, 2026 నుంచి నిర్దిష్ట P2M UPI లావాదేవీలకు రూ.2,000 పరిమితి దాటినప్పుడు 0.4 శాతం MDR వర్తించనుంది. ఈ ఛార్జీకి గరిష్ఠ పరిమితి రూ.300గా నిర్ణయించారు. అయితే ఈ నిబంధన ప్రతి UPI లావాదేవీకి వర్తించదు. వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి చేసే (P2P) UPI చెల్లింపులు మొత్తంతో సంబంధం లేకుండా ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. రూ.2,000 వరకు మర్చంట్ చెల్లింపులు కూడా ఈ MDR పరిధిలోకి రావు.

కొన్ని అత్యవసర, తక్కువ మార్జిన్‌ రంగాలకు ప్రత్యేక రేటును నిర్ణయించారు. రైల్వేలు, టెలికాం, బీమా, ఇంధనం, వ్యవసాయ ఇన్‌పుట్స్‌ వంటి విభాగాల్లో రూ.2 వేలకుపైగా అర్హత కలిగిన లావాదేవీలకు రూ.5 ఫ్లాట్ MDRగా ఉండనుంది. దీంతో కొత్త ఛార్జీ వ్యవస్థ ప్రధానంగా నిర్దిష్ట అధిక విలువ కలిగిన మర్చంట్ లావాదేవీలకే పరిమితం అవుతుందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

ప్రభుత్వం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, కొత్త నిబంధనలతో సుమారు 96 శాతం P2M UPI లావాదేవీలు ప్రభావితం కావు. చిన్న వ్యాపారులకు సంబంధించిన కొన్ని లావాదేవీలు కూడా జీరో-MDR వ్యవస్థ కింద కొనసాగుతాయి. అలాగే UPIపై విధించే MDR ప్రభుత్వానికి పన్నుగా వెళ్లదని, పేమెంట్ వ్యవస్థలో పాల్గొనే బ్యాంకులు, పేమెంట్ యాప్ ప్రొవైడర్లు తదితర భాగస్వాముల మధ్య పంపిణీ అవుతుందని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.

పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా కొత్త ఛార్జీకి ఉన్న చట్టపరమైన ఆధారం, దాని స్వభావం వంటి అంశాలపై సుప్రీంకోర్టు వివరణ కోరింది. అయితే తుది నిర్ణయం వెలువడే వరకు MDR విధానాన్ని నిలిపివేయాలన్న మధ్యంతర అభ్యర్థనను కోర్టు అంగీకరించలేదు. దీంతో ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం ప్రకటించిన అక్టోబర్ 15 అమలు తేదీలో మార్పు చోటుచేసుకోలేదు.

ఈ కేసులో కేంద్రం, RBI, NPCI సమర్పించే కౌంటర్ అఫిడవిట్ల అనంతరం MDR విధానానికి సంబంధించిన చట్టపరమైన అంశాలపై సుప్రీంకోర్టు తదుపరి విచారణలో నిర్ణయం తీసుకోనుంది. అప్పటివరకు రూ.2 వేలకుపైగా ఉన్న ప్రతి UPI చెల్లింపుపై వినియోగదారుడి నుంచి నేరుగా ఛార్జీ వసూలు చేస్తారనే అర్థం చేసుకోవడం సరికాదు; ప్రస్తుత నిబంధన నిర్దిష్ట మర్చంట్ లావాదేవీలకు సంబంధించినది.