గంటల వ్యవధిలో మూడు ఖండాల్లో నాలుగు భారీ భూకంపాలు.. వరుస భూకంపాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన..

జూన్ 24-25 తేదీలలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాలలో సంభవించిన వరుస భూకంపాలు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర కలకలాన్ని రేపాయి. వేర్వేరు ఖండాలలో గంటల వ్యవధిలోనే, కొన్ని సందర్భాల్లో నిమిషాల తేడాలోనే ఈ ప్రకంపనలు చోటుచేసుకోవడంతో.. సహజంగానే ఈ విపత్తుల మధ్య ఏమైనా అంతర్గత సంబంధం ఉందా అనే సందేహాలు, భయాందోళనలు చాలా మందిలో వ్యక్తమయ్యాయి. వెనిజులాలో వెంటవెంటనే రెండు అత్యంత శక్తివంతమైన భూకంపాలు సంభవించగా, ఆ తర్వాత కొద్ది సేపటికే జపాన్ తీరంలో బలమైన ప్రకంపనలు, అలాగే అదే రోజున అమెరికాలోని ఉత్తర కాలిఫోర్నియాలో కూడా ఒక మోస్తరు భూకంపం నమోదవడం ఈ భయాలకు కారణమైంది.

ఈ వరుస విపత్తులలో మొదటి ప్రధాన సంఘటన వెనిజులాలో చోటుచేసుకుంది. భారత కాలమానం ప్రకారం జూన్ 25న తెల్లవారుజామున 3:34 గంటల సమయంలో వెనిజులా రాజధాని కారకాస్‌కు పశ్చిమాన ఉన్న యారాకుయ్ రాష్ట్రంలోని మోరోన్ సమీపంలో 7.2 తీవ్రతతో మొదటి భూకంపం సంభవించింది. ఆ తర్వాతి కొద్ది క్షణాల్లోనే అదే ప్రాంతంలో 7.5 తీవ్రతతో అంతకంటే బలమైన రెండో భూకంపం ముంచెత్తింది.

గత శతాబ్ద కాలంలో వెనిజులాను తాకిన అత్యంత శక్తివంతమైన భూకంపాలలో ఇవి ఒకటిగా నిలిచాయి. ఈ దారుణమైన జంట భూకంపాల ధాటికి కారకాస్ నగరంలో 22 అంతస్తుల భారీ భవనంతో పాటు పలు నిర్మాణాలు కుప్పకూలిపోయాయి. ఈ ఘోర ప్రమాదంలో కనీసం 32 మంది మరణించగా, 700 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. శిథిలాల కింద ఇంకా అనేక మంది చిక్కుకుని ఉండటంతో సహాయక చర్యలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి.

ఈ విపత్తు జరిగిన దాదాపు 30 నుండి 40 నిమిషాల వ్యవధిలోనే, ఈశాన్య జపాన్‌లోని ఇవాటే ప్రిఫెక్చర్ పసిఫిక్ తీరానికి దూరంగా సముద్ర గర్భంలో 7.2 తీవ్రతతో మరో బలమైన భూకంపం సంభవించింది. ఈ భూకంపం కారణంగా రైళ్ల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడి, ఇళ్లలోని వస్తువులు కిందపడిపోయినప్పటికీ, సముద్రంలో అంతర్భాగంగా జరగడం వల్ల ఎలాంటి సునామీ ప్రమాదం గానీ, ప్రాణనష్టం గానీ సంభవించలేదు. దీనికంటే ముందుగా జూన్ 24న రాత్రి సుమారు 8:40 గంటల సమయంలో అమెరికాలోని ఉత్తర కాలిఫోర్నియా పరిధిలోని మెండోసినో కౌంటీ రెడ్‌వుడ్ వ్యాలీ సమీపంలో 5.6 తీవ్రతతో మరో భూకంపం వచ్చింది. దీనివల్ల కాలిఫోర్నియాలో కొన్ని ప్రాంతాలలో విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోవడం, స్వల్ప ఆస్తి నష్టం వంటివి జరిగాయి.

ఇలా మూడు వేర్వేరు ఖండాలలో దాదాపు ఒకే సమయంలో సంభవించిన ఈ భూకంపాల మధ్య ఏదైనా అదృశ్య లంకె ఉందా అనే అంశంపై భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలు ,భూకంప శాస్త్ర నిపుణులు స్పష్టమైన వివరణ ఇచ్చారు. ఈ సంఘటనల మధ్య ఎలాంటి శాస్త్రీయ లేదా విశ్వసనీయమైన సంబంధం లేదని వారు తేల్చి చెప్పారు. ఇవి వేలాది కిలోమీటర్ల దూరంలో, పూర్తిగా భిన్నమైన టెక్టోనిక్ ప్లేట్ల (భూఫలకాల) అమరికల కారణంగా సంభవించాయని వివరించారు.

వెనిజులా దేశం కరేబియన్ ,దక్షిణ అమెరికా ఫలకాల మధ్య ఉన్న ఒక సంక్లిష్టమైన సరిహద్దుపై ఉంది, ఇక్కడ ఆ ఫలకాలు ఒకదానికొకటి పక్కగా జారుతూ ఉంటాయి (స్ట్రైక్-స్లిప్ ఫాల్ట్). జపాన్ విషయానికి వస్తే, అది ప్రపంచంలోనే అత్యంత క్రియాశీలకమైన ‘రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్’ ప్రాంతంలో ఉంది, అక్కడ పసిఫిక్ ప్లేట్ ఇతర ప్లేట్ల కిందకు చొచ్చుకుపోవడం (సబ్‌డక్షన్ జోన్) వల్ల తరచుగా బలమైన భూకంపాలు వస్తుంటాయి. మరోవైపు, కాలిఫోర్నియా భూకంపం ప్రసిద్ధ శాన్ ఆండ్రియాస్ ఫాల్ట్ వ్యవస్థకు సంబంధించినది.

శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఒక పెద్ద భూకంపం వల్ల విడుదలయ్యే శక్తి ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుదూర ప్రాంతాలలో ఉన్న ఫాల్ట్‌లపై చాలా స్వల్ప ఒత్తిడి మార్పులను సృష్టించగలిగినప్పటికీ, ఆ ప్రభావాలు వేలాది కిలోమీటర్ల అవతల మరో పెద్ద భూకంపానికి కారణమయ్యేంత బలంగా ఉండవు. భూమిపై ప్రతిరోజూ వేలాది ప్రకంపనలు నమోదవుతుంటాయి, కానీ వాటిలో చాలావరకు మానవ అనుభూతికి తెలియవు.
ఒకే రోజున 6 కంటే ఎక్కువ తీవ్రతతో మూడు వేర్వేరు చోట్ల భూకంపాలు రావడం అరుదైనప్పటికీ, ఇది పూర్తిగా యాదృచ్ఛికంగా (కోఇన్సిడెన్స్) జరిగిన భౌగోళిక ప్రక్రియే తప్ప, దీని వెనుక ప్రపంచవ్యాప్త ప్రేరేపణ యంత్రాంగం ఏదీ లేదని స్పష్టమైంది. ప్రస్తుతానికి ఇవి ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉన్న ప్రపంచవ్యాప్త దృగ్విషయంగా కాకుండా, నిరంతరం కదిలే భూమి యొక్క అంతర్గత శక్తులకు నిదర్శనంగా మాత్రమే నిలుస్తున్నాయి.