వెనిజువెలాను వణికించిన భూకంపాలు.. 32 మంది మృతి, 700 మందికి పైగా గాయాలు..అండగా ఉంటామని తెలిపిన భారత ప్రధాని మోదీ..
Venezuela Earthquakes Kill 32, Leave 700 Injured as Buildings Collapse in Caracas
వందల ఏళ్ల చరిత్రలో ఎన్నడూ చూడని భూకంపాలు వెనిజువెలా దేశాన్ని వణికించాయి. ఈ భయంకర ప్రకృతి విలయం కారణంగా ఇప్పటివరకు కనీసం 32 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, సుమారు 700 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారని ఆ దేశ తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలు డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్ అధికారికంగా వెల్లడించారు. రాజధాని నగరం కరాకస్తో పాటు దాని చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో భూకంప తీవ్రత ధాటికి అనేక బహుళ అంతస్తుల భవనాలు, నివాస గృహాలు కుప్పకూలిపోయాయి. ప్రస్తుతం ధ్వంసమైన కాంక్రీట్ శిథిలాల కింద వందలాది మంది చిక్కుకుని ఉన్నట్లు తెలుస్తోందని, అందువల్ల మృతుల సంఖ్య మరింత పెరిగే ఆందోళనకర అవకాశం ఉందని రెస్క్యూ అధికారులు చెబుతున్నారు.
వెనెజువెలాను ముంచెత్తిన ఈ ప్రకృతి విపత్తుపై అంతర్జాతీయ సమాజం దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేస్తూ ఆ దేశానికి అండగా నిలిచింది. భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఈ ఘోర విలయంపై తీవ్ర విచారం వ్యక్తం చేస్తూ, మరణించిన వారి కుటుంబాలకు సానుభూతి తెలియజేశారు. ఈ క్లిష్ట సమయంలో వెనెజువెలాకు భారత్ అన్ని విధాలా తోడ్పాటునందిస్తుందని ఎక్స్ (ట్విట్టర్) వేదికగా ప్రకటించారు.
మరోవైపు, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా తమ సోషల్ మీడియా వేదిక ‘ట్రూత్’ ద్వారా స్పందిస్తూ, వెనెజువెలా ప్రజలను తమ గొప్ప స్నేహితులుగా అభివర్ణించారు. బాధితులకు తక్షణ సహాయం అందించడానికి అమెరికా సంసిద్ధంగా ఉందని, ఇందుకోసం అన్ని రెస్క్యూ ఏజెన్సీలను ఆదేశించామని పేర్కొన్నారు. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో ఆధ్వర్యంలో ఇప్పటికే ప్రత్యేక అంతర్జాతీయ సహాయక బృందాలను అక్కడికి మోహరించినట్లు వెల్లడించారు.
ఇలాంటి పెను ప్రమాదం సంభవించడానికి కొన్ని క్షణాల ముందే, ప్రభావిత ప్రాంతాల్లోని వేలాది మంది స్మార్ట్ఫోన్లకు గూగుల్ సంస్థ భూకంప హెచ్చరికలను పంపించినట్లు తెలుస్తోంది. ఇందుకు సంబంధించిన స్క్రీన్షాట్లు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుండటంతో అసలు గూగుల్ ఈ భూకంపాలను ఎలా ముందే గుర్తిస్తుందనే సాంకేతిక అంశంపై ఆసక్తికర చర్చ మొదలైంది. దీని వెనుక ‘ఆండ్రాయిడ్ ఎర్త్క్వేక్ అలర్ట్ సిస్టమ్’ అనే అద్భుతమైన సాంకేతికత దాగి ఉంది.
ప్రస్తుత స్మార్ట్ఫోన్లలో స్క్రీన్ను ఆటోమేటిక్గా తిప్పడానికి ఉపయోగపడే ‘యాక్సిలరోమీటర్’ అనే సెన్సార్ ఉంటుంది. ఇది భూమి నుంచి వెలువడే అతి సూక్ష్మమైన వైబ్రేషన్స్ను (కంపనాలను) కూడా గుర్తించి కొలవగలదు. ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో ఈ ప్రకంపనలు గనుక భూకంప స్థాయికి పెరిగితే, ఆ స్మార్ట్ఫోన్ తక్షణమే గూగుల్ సర్వర్కు సిగ్నల్ పంపుతుంది. ఒక ఫోన్ నుంచి సిగ్నల్ రాగానే గూగుల్ సర్వర్ ఆ ప్రాంతంలోని మిగతా ఫోన్ల డేటాను పరిశీలించి, అత్యధిక ఫోన్లలో ఒకే రకమైన వైబ్రేషన్లు ఉన్నట్లు గుర్తిస్తే భూకంపం రాబోతుందని శరవేగంగా అంచనా వేస్తుంది.
శాస్త్రీయంగా భూకంపం సంభవించినప్పుడు తరంగాలు రెండు రూపాల్లో వస్తాయి. మొదట వచ్చే ‘ప్రైమరీ వేవ్స్’ (P-waves) సెకనుకు 6 కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి, కానీ వీటి వల్ల పెద్దగా నష్టం జరగదు. ఆ తర్వాత సెకనుకు 3-4 కిలోమీటర్ల వేగంతో వచ్చే ‘సెకండరీ వేవ్స్’ (S-waves) వల్లనే అత్యధిక ఆస్తి, ప్రాణ నష్టం సంభవిస్తుంది. స్మార్ట్ఫోన్లలోని సెన్సార్లు ముందుగా వచ్చే ప్రైమరీ వేవ్స్ను గుర్తించి గూగుల్ సర్వర్కు సమాచారాన్ని చేరవేస్తాయి. దీనివల్ల ప్రమాదకరమైన సెకండరీ వేవ్స్ ప్రజలను తాకడానికి కొన్ని క్షణాల ముందే గూగుల్కు అలర్ట్ పంపే సమయం లభిస్తుంది.
గూగుల్ తీవ్రతను బట్టి రెండు రకాల అలర్ట్లు ఇస్తుంది. తక్కువ తీవ్రత ఉంటే ‘బి అవేర్ అలర్ట్’ అని, తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటే ‘టేక్ యాక్షన్ అలర్ట్’ అని ఫోన్లలో శబ్దాలతో కూడిన సిగ్నల్స్ వస్తాయి. దీన్ని టచ్ చేయగానే భూకంప పరిధి, ప్రాణరక్షణ కోసం పాటించాల్సిన సూచనలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 200 కోట్ల ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్లలో అందుబాటులో ఉన్న ఈ సాంకేతికత, భారతదేశంలో కూడా 2023 నుండి ఆండ్రాయిడ్ 5 మరియు ఆపై వెర్షన్లలో సక్రియంగా (యాక్టివ్) ఉంది. అయితే ఫోన్లో మొబైల్ డేటా లేదా వైఫై ఆన్లో ఉంటేనే ఈ అలర్ట్లు అందుతాయి. ఒకవేళ ఈ హెచ్చరికలు వద్దనుకునే వారు ఫోన్ డివైజ్ సెట్టింగ్స్లోకి వెళ్లి ఎమర్జెన్సీ అలర్ట్స్ను ఆఫ్ చేసుకునే సదుపాయం కూడా ఉంది.