CEC’s Legal Immunity Challenged: సీఈసీ, ఎన్నికల కమిషనర్లకు జీవితకాల రక్షణ.. కేంద్రం, ఈసీకి సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు

CEC’s Legal Immunity Challenged: కేంద్ర ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC) , ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్లకు (ECs) తమ పదవీకాలంలో విధి నిర్వహణలో తీసుకున్న నిర్ణయాలపై జీవితకాలం క్రిమినల్, సివిల్ చర్యల నుంచి రక్షణ కల్పించే ‘2023 ఈసీ చట్టం’లోని నిబంధనపై భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం తీవ్రంగా స్పందించింది. ఈ చట్టంలోని ‘సెక్షన్ 16’ రాజ్యాంగ బద్ధతను ప్రశ్నిస్తూ దాఖలైన ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) పై విచారణ జరిపిన సుప్రీంకోర్టు, దీనిపై స్పష్టమైన వివరణ ఇవ్వాలని ఆదేశిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి , భారత ఎన్నికల సంఘానికి (ECI) అధికారిక నోటీసులు జారీ చేసింది.

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి నేతృత్వంలోని జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జయమాల్యా బాగ్చి , జస్టిస్ వి. మోహనాలతో కూడిన త్రిసభ్య ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్‌పై విచారణ చేపట్టింది. ప్రముఖ సామాజిక కార్యకర్త, న్యాయవాది అరుణ్ కుమార్ అగ్రవాల్ దాఖలు చేసిన ఈ పిటిషన్ తరఫున న్యాయవాది నేహా రాథీ కోర్టులో వాదనలు వినిపించారు. 2023 నాటి నూతన ఈసీ నియామకాలు , సేవా నిబంధనల చట్టంలోని సెక్షన్ 16 ప్రకారం అధికారులకు ‘షరతులు లేని, నిరవధిక రక్షణ’ (Blanket Lifelong Immunity) కల్పించడాన్ని పిటిషనర్ తీవ్రంగా తప్పుపట్టారు.

స్వతంత్రత వర్సెస్ జవాబుదారీతనం: ఎన్నికల సంఘం ఏ విధమైన ఒత్తిడులు లేకుండా స్వతంత్రంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి భద్రత అవసరమే అయినప్పటికీ, ఏకంగా కోర్టు పరిధి నుంచి మినహాయిస్తూ ‘బ్లాంకెట్ బార్’ విధించడం రాజ్యాంగ ప్రాథమిక సూత్రాలకు విరుద్ధమని వాదించారు.

సదుద్దేశం (Good Faith) పరిమితి లేకపోవడం: ఇతర రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవుల్లో ఉన్న వ్యక్తుల చర్యలకు ‘సదుద్దేశంతో చేసిన పనులు’ (Actions in Good Faith) అనే ప్రాథమిక పరిమితి వర్తిస్తుందని, కానీ సెక్షన్ 16 ఎలాంటి షరతులు లేకుండా అపరిమిత రక్షణ కల్పిస్తోందని చట్టవిరుద్ధంగా పేర్కొన్నారు.

ఈ పిటిషన్ కేవలం చట్టపరమైన నిబంధనలకే పరిమితం కాకుండా, ప్రస్తుత ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సవరణ (SIR) ప్రక్రియను కూడా కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చింది. ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియలో వినియోగిస్తున్న సాఫ్ట్‌వేర్ భద్రత, డేటా సమగ్రతపై ఎన్నికల కమిషనర్లు లేవనెత్తిన సాంకేతిక అభ్యంతరాలను కథనాల ఆధారంగా ప్రస్తావించారు. అంతేకాకుండా, ప్రస్తుత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ గతంలో కేరళ ప్రభుత్వ పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ (PWD) కార్యదర్శిగా పనిచేసిన కాలం నాటి కొన్ని వివాదాలు, ఆయన నిర్వహణ శైలిని ఉదహరిస్తూ.. అధికారుల వ్యక్తిగత లేదా సదుద్దేశం లేని చర్యలకు కూడా ఇలాంటి చట్టపరమైన రక్షణ ఇవ్వడం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు ముప్పుగా మారుతుందని పిటిషనర్ పేర్కొన్నారు.

అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఈ విచారణను స్వీకరించి కేంద్రం, ఈసీఐలకు నోటీసులు ఇవ్వడంతో చట్టపరమైన రక్షణల పరిమితిపై దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చ నడుస్తోంది. ఎన్నికల కమిషనర్ల స్వతంత్రతను కాపాడటంతో పాటు పారదర్శకత, జవాబుదారీతనాన్ని సమతుల్యం చేయడంపై సుప్రీంకోర్టు తీర్పు కీలకంగా మారనుంది. తదుపరి విచారణలో కేంద్ర ప్రభుత్వం , ఎన్నికల సంఘం సమర్పించే కౌంటర్ అఫిడవిట్లపై సర్వత్రా ఆసక్తి నెలకొంది.