Saddula Bathukamma: సద్దుల బతుకమ్మ విశిష్టత, బతుకమ్మ పేర్చే విధానం, వాడాల్సిన పువ్వులు, నైవేద్యాల పూర్తి వివరాలు..మీ కోసం..
Bathukamma Festival
తెలంగాణ సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే పూల పండుగ బతుకమ్మ ఉత్సవాల్లో అత్యంత కీలకమైన, చివరి ఘట్టం ‘సద్దుల బతుకమ్మ’. తొమ్మిది రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా సాగే ఈ పూల పండుగ సద్దుల బతుకమ్మతో ముగుస్తుంది. ఆశ్వయుజ అమావాస్యకు ముందు వచ్చే ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో ప్రారంభమయ్యే ఈ వేడుకలు, దుర్గాష్టమి లేదా మహార్నవమి రోజున సద్దుల బతుకమ్మగా రూపుదిద్దుకుంటాయి. ఆడాపడుచులు అంతా ఒక్కటై, ప్రకృతిని దేవతగా భావించి పూజించే ఈ పండుగ తెలంగాణ ప్రజల జీవన విధానానికి, ఐక్యతకు పట్టుగొమ్మగా నిలుస్తుంది.
సద్దుల బతుకమ్మ విశిష్టత
పకృతిని, చెరువులను, మట్టిని పూజించే ఏకైక పండుగ బతుకమ్మ. సద్దుల బతుకమ్మ రోజున గౌరమ్మను విశేషంగా ఆరాధిస్తారు. మహిషాసుర మర్దనంలో అలసిపోయిన జగన్మాతకు విశ్రాంతినిస్తూ, ప్రకృతి ఒడిలో పురివిప్పి వికసించిన రంగురంగుల పూలతో దేవిని “బతుకమ్మా.. బతుకునివ్వు తల్లీ” అని వేడుకోవడమే ఈ పండుగ అంతరార్థం. ఈ రోజున చెరువులు, కుంటలు పూల తోటలను తలపిస్తాయి. ఆడపడుచులు కొత్త బట్టలు ధరించి, తంగేడు, గునుగు పూలతో పెద్ద పెద్ద బతుకమ్మలను పేర్చి సాయంత్రం వేళల్లో ఆటపాటలతో సందడి చేస్తారు. ఆ తర్వాత గౌరమ్మను చెరువులలో నిమజ్జనం చేసి సాగనంపుతారు.
బతుకమ్మలో ఉపయోగించే ప్రధాన పువ్వులు
బతుకమ్మ తయారీకి ఉపయోగించే పువ్వుల్లో ఎంతో ఔషధ గుణాలు ఉంటాయి. వర్షాకాలం ముగిసి శీతాకాలం ప్రారంభమయ్యే వేళ పూచే ఈ పూలు నీటిని శుద్ధి చేసే గుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
- తంగేడు పూలు: బతుకమ్మ తయారీలో అత్యంత ముఖ్యమైనవి. ఇవి పసుపు రంగులో ఉండి అమ్మవారికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనవిగా భావిస్తారు.
- గునుగు పూలు: రంగురంగుల గునుగు పూలు బతుకమ్మకు అందమైన రూపాన్ని ఇస్తాయి.
- కటకటాల పూలు, చామంతి, బంతి పూలు: వివిధ రంగుల కలయిక కోసం వీటిని విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు.
- గులాబీ, గడ్డి పూలు, రుద్రాక్ష పూలు, పొన్న పూలు: బతుకమ్మ అలంకరణను మరింత శోభాయమానంగా మార్చడానికి ఈ పూలను వాడతారు.
బతుకమ్మను పేర్చే విధానం
సద్దుల బతుకమ్మ రోజున కుటుంబ సభ్యులందరూ కలిసి బతుకమ్మను పేరుస్తారు. దీని తయారీలో ఒక ప్రత్యేకమైన శిల్పకళా విధానం కనిపిస్తుంది.
- పీఠం ఏర్పాటు: ముందుగా ఒక రాగి లేదా ఇత్తడి తాంబూలం (పెద్ద పళ్లెం) తీసుకుని, అందులో ఆకులు పరచి బతుకమ్మ పేర్చడం ప్రారంభిస్తారు.
- వృత్తాకార అలంకరణ: ముందుగా పెద్ద పరిమాణంలో ఉండే పూలను (ప్రధానంగా తంగేడు, గునుగు) చుట్టూ వృత్తాకారంలో పళ్లెం అంచు నుంచి అమర్చుకుంటూ వస్తారు.
- గోపురం ఆకారం: ఒక వరుసపై మరో వరుస పూలను పేరుస్తూ, పైకి వెళ్లేకొద్దీ వ్యాసం తగ్గుతూ శంఖు లేదా గోపురం ఆకారంలో బతుకమ్మను తీర్చిదిద్దుతారు.
- గౌరమ్మ ప్రతిష్ఠ: బతుకమ్మ శిఖరాగ్రాన పసుపుతో చేసిన ‘గౌరమ్మ’ను ప్రతిష్ఠించి, పసుపు, కుంకుమలు, పూలతో అలంకరిస్తారు.
సద్దులు మరియు నైవేద్యాల విశేషాలు
సద్దుల బతుకమ్మ అని పేరు రావడానికి ప్రధాన కారణం ఈ రోజు అమ్మవారికి సమర్పించే రకరకాల ‘సద్దులు’ (నైవేద్యాలు). తొమ్మిది రోజుల పండుగలో ఆఖరి రోజున ఐదు లేదా ఏడు రకాల సద్దులను తయారీ చేసి అమ్మవారికి నివేదిస్తారు.
- పెరుగు సద్ధు: పెరుగన్నంలో తాలింపు వేసి తయారుచేసే నైవేద్యం.
- నువ్వుల సద్ధు: వేయించిన నువ్వుల పొడితో తయారుచేసే అన్నం.
- పులిహోర: రుచికరమైన పులిహోరను అమ్మవారికి సమర్పిస్తారు.
- కొబ్బరి సద్ధు: తురిమిన కొబ్బరి, తాలింపుతో చేసే అన్నం.
- పల్లీ సద్ధు: వేయించిన పల్లీల పొడితో తయారుచేసే సద్ధు.
- మాలిద ముద్దలు: బియ్యపు పిండి లేదా రొట్టెలు, బెల్లం, నెయ్యి కలిపి చేసే తీపి ముద్దలను గౌరమ్మకు నైవేద్యంగా ఉంచి, ఆ తర్వాత మహిళలు ఒకరికొకరు వాయనంగా ఇచ్చుకుంటారు.
ఈ విధంగా సద్దుల బతుకమ్మ అనేది కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాకుండా, ప్రకృతి రక్షణ, చెరువుల పునరుజ్జీవనం, స్త్రీల గౌరవం మరియు సామాజిక సమరసతలకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
సంబంధిత వార్తలు
