తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీపై తెలంగాణకు ఊరట.. 152 మీటర్ల ఎత్తు ప్రతిపాదనపై ఫడ్నవీస్ సానుకూలత… రెండు రాష్ట్రాల అధికారులతో కమిటీ ఏర్పాటు ప్రతిపాదన..

తెలంగాణలోని ఆదిలాబాద్ ప్రాంతానికి సాగు, తాగునీటి సౌకర్యాలు మెరుగుపరిచే లక్ష్యంతో చేపట్టిన తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణంపై కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచాలన్న తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనపై మహారాష్ట్ర సీఎం దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించారు. మహారాష్ట్రకు, తమ ప్రజలకు ప్రతికూల ప్రభావం లేకపోతే 148 మీటర్ల ఒప్పందాన్ని పున:పరిశీలించేందుకు సిద్ధమని ఫడ్నవీస్ తెలిపారు. మహారాష్ట్ర ప్రజలకు, ఆ రాష్ట్ర భూభాగానికి ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం ఉండకూడదని సీఎం స్పష్టం చేశారు. ఈ అంశంపై పూర్తి స్థాయి సాంకేతిక అధ్యయనం తర్వాత నిర్ణయం తీసుకునే దిశగా ఇరు రాష్ట్రాలు ముందుకు సాగనున్నాయి.

ముంబైలో ఇరు రాష్ట్రాల ముఖ్య నేతల కీలక భేటీ
ముంబైలోని సహ్యాద్రి స్టేట్ గెస్ట్‌హౌస్‌లో తెలంగాణ సీఎం రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని బృందం మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌తో సమావేశమైంది. ఈ చర్చల్లో తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డితో పాటు ఇరు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శులు, నీటిపారుదల శాఖ ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు.

ప్రాణహిత నదిపై నిర్మించనున్న తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి లభ్యత, ముంపు ప్రభావం, నిర్మాణానికి సంబంధించిన సాంకేతిక అంశాలపై ప్రధానంగా చర్చించారు. 152 మీటర్ల ఎత్తులో బ్యారేజీ నిర్మిస్తే తెలంగాణకు కలిగే ప్రయోజనాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మహారాష్ట్ర బృందానికి వివరించింది.

148 మీటర్ల ఒప్పందం స్థానంలో 152 మీటర్ల ప్రతిపాదన
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు విషయంలో గతంలో రెండు రాష్ట్రాల మధ్య 148 మీటర్లకు సంబంధించి ఒప్పందం కుదిరింది. అయితే, ఆ ఎత్తుతో ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తే తెలంగాణలోని కొన్ని ప్రాంతాల సాగు, తాగునీటి అవసరాలను ఆశించిన స్థాయిలో తీర్చడం కష్టమవుతుందని తెలంగాణ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదిస్తోంది. ఈ ఎత్తుతో నీటిని ఎక్కువ దూరం గ్రావిటీ ద్వారా తరలించుకునే అవకాశం ఉంటుందని, పంపింగ్‌పై ఆధారపడటం తగ్గుతుందని అధికారులు వివరించారు. దీంతో విద్యుత్ వినియోగం, నిర్వహణ వ్యయాలు తగ్గే అవకాశముందని తెలిపారు.

తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి ఈ అంశాలపై ప్రత్యేక ప్రజెంటేషన్ ఇచ్చారు. ప్రాజెక్టు నిర్మాణం వెనుక ఉన్న లక్ష్యాలు, సాంకేతిక అవసరాలు, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను వివరించారు.

ఆదిలాబాద్ గిరిజనుల అవసరాలను వివరించిన రేవంత్ రెడ్డి

సమావేశంలో సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని గిరిజనులు, ఆదివాసీలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. చారిత్రక, సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యం ఉన్న ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధిలో వెనుకబడిందని వివరించారు. సాగునీరు, తాగునీరు అందుబాటులో లేకపోవడం స్థానిక ప్రజల జీవన ప్రమాణాలపై ప్రభావం చూపుతోందని తెలిపారు.

గిరిజన హక్కుల కోసం కొమురం భీమ్ సాగించిన జల్, జంగిల్, జమీన్ పోరాటాన్ని ప్రస్తావించిన సీఎం.. ఆదివాసీ ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. దశాబ్దాలుగా సాగు, తాగునీటి కోసం ఎదురుచూస్తున్న ప్రజలకు ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా ప్రయోజనం చేకూరుతుందని వివరించారు.

1975 అక్టోబర్ 6న అప్పటి ముఖ్యమంత్రులు జలగం వెంగళరావు, ఎస్‌బీ చవాన్ మధ్య జరిగిన ఒప్పందం నుంచి ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయని సమావేశంలో ప్రస్తావించారు. సుమారు ఐదు దశాబ్దాలుగా ప్రతిపాదనలు, చర్చలు సాగుతున్నా ఆశించిన స్థాయిలో పురోగతి సాధించలేకపోయామని వివరించారు.

ముంపు భూములకు పరిహారం చెల్లిస్తాం
152 మీటర్ల ఎత్తులో బ్యారేజీ నిర్మాణం చేపడితే మహారాష్ట్ర పరిధిలోని కొన్ని వ్యవసాయ భూములు ముంపునకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ అంశంపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం తన వైఖరిని స్పష్టం చేసింది. ప్రాజెక్టు కారణంగా ప్రభావితమయ్యే భూములకు మహారాష్ట్రలో అమల్లో ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం పరిహారం చెల్లించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి తెలిపారు.

ముంపు ప్రాంతం ఎంతవరకు విస్తరిస్తుంది? ఎన్ని ఎకరాల భూమి ప్రభావితమవుతుంది? నీటి నిల్వలు, ప్రవాహంపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది? అనే అంశాలపై సమగ్ర అధ్యయనం అవసరమని ఇరు రాష్ట్రాలు అభిప్రాయపడ్డాయి.

ఫడ్నవీస్ ఏమన్నారు?
తెలంగాణ ప్రతిపాదనపై మహారాష్ట్ర సీఎం దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించారు. మహారాష్ట్ర ప్రజలకు ఎలాంటి నష్టం జరగకుండా, ఆ రాష్ట్రంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడకుండా ఉంటే గతంలో కుదిరిన 148 మీటర్ల ఒప్పందాన్ని పునఃపరిశీలించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు తెలిపారు.

తెలంగాణ నీటి అవసరాలకు సహకరించడంపై తమకు అభ్యంతరం లేదని, అయితే సాంకేతిక, పర్యావరణ, పరిపాలనాపరమైన అంశాలను పూర్తిగా పరిశీలించిన తర్వాతే తుది నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు.

తెలంగాణతో తనకు సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నాయని ఫడ్నవీస్ పేర్కొన్నారు. ఆదిలాబాద్ ప్రాంతంతో తనకు ప్రత్యేక అనుబంధం ఉందని, తన అమ్మమ్మ తెలుగు మాట్లాడేవారని కూడా ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేశారు. ఇరు రాష్ట్రాలు స్నేహపూర్వక వాతావరణంలో సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలని అభిప్రాయపడ్డారు.

అధికారుల కమిటీ ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదన
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీపై తదుపరి చర్యలను వేగవంతం చేసేందుకు రెండు రాష్ట్రాల నీటిపారుదల శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో ప్రత్యేక అధికారుల కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని ఫడ్నవీస్ ప్రతిపాదించారు.

ఈ కమిటీ ప్రధానంగా కింది అంశాలపై అధ్యయనం చేయనుంది:

148 మీటర్లు, 152 మీటర్ల ఎత్తుల వద్ద బ్యారేజీ నిర్మాణంతో కలిగే ప్రయోజనాలు.
నీటి లభ్యత, నీటి తరలింపు సామర్థ్యంపై ప్రభావం.
మహారాష్ట్రలో ముంపునకు గురయ్యే భూములు, ప్రభావిత ప్రాంతాల విస్తీర్ణం.
భూసేకరణ, పరిహారం చెల్లింపు విధానాలు.
పర్యావరణ, ఇంజినీరింగ్, ఇతర సాంకేతిక అంశాలు.
ప్రాజెక్టు అమలుకు అవసరమైన తదుపరి కార్యాచరణ ప్రణాళిక.

కేంద్ర జల సంఘం (సీడబ్ల్యూసీ) పరిధిలో అవసరమైన సాంకేతిక పరిశీలనలు కూడా కొనసాగుతాయని సమావేశంలో చర్చించారు. అధ్యయన ఫలితాల ఆధారంగా తదుపరి నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.

ఆదిలాబాద్ విమానాశ్రయంతో సరిహద్దు ప్రాంతాలకు ప్రయోజనం
సమావేశంలో ఆదిలాబాద్‌లో ప్రతిపాదిత రక్షణ, పౌర విమానాశ్రయ సదుపాయాల అంశాన్ని కూడా సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ప్రస్తావించారు. విమానాశ్రయం అందుబాటులోకి వస్తే ఆదిలాబాద్‌తో పాటు మహారాష్ట్ర సరిహద్దు ప్రాంతాలకు కూడా రవాణా, వాణిజ్య, ఆర్థిక కార్యకలాపాల్లో ప్రయోజనం కలుగుతుందని వివరించారు.

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీని కేవలం నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుగా మాత్రమే చూడకూడదని, రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దు ప్రాంతాల అభివృద్ధికి దోహదపడే కీలక ప్రాజెక్టుగా పరిగణించాలని సీఎం అభిప్రాయపడ్డారు. గిరిజనుల సంక్షేమం, వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ఇరు రాష్ట్రాలు కలిసి పనిచేయాలని కోరారు.

ఇన్వెస్ట్ తెలంగాణ సదస్సుకు ఫడ్నవీస్‌కు ఆహ్వానం
హైదరాబాద్ ఫ్యూచర్ సిటీలో డిసెంబర్ 7, 8, 9 తేదీల్లో నిర్వహించనున్న ఇన్వెస్ట్ తెలంగాణ గ్లోబల్ సమ్మిట్‌కు హాజరు కావాలని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌ను ఆహ్వానించారు. ఈ ఆహ్వానంపై ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించి, సదస్సుకు హాజరయ్యేందుకు ప్రయత్నిస్తానని తెలిపారు.

తుది నిర్ణయంపై ఆసక్తి
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు విషయంలో ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించడం తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి కీలక పరిణామంగా భావిస్తున్నారు. అయితే 152 మీటర్ల ఎత్తులో నిర్మాణానికి తుది ఆమోదం లభించినట్లు ఇంకా స్పష్టత లేదు. ఇరు రాష్ట్రాల అధికారుల కమిటీ అధ్యయనం, ముంపు అంచనాలు, సాంకేతిక నివేదికలు, పరిహార అంశాలపై చర్చల తర్వాతే తదుపరి నిర్ణయం వెలువడే అవకాశం ఉంది. ఈ ప్రక్రియ పూర్తయితే ఆదిలాబాద్ ప్రాంత సాగు, తాగునీటి అవసరాలను తీర్చే దిశగా ప్రాజెక్టు ముందుకు సాగే అవకాశం ఉంటుంది.