Gyanesh Kumar: ఎవరీ జ్ఞానేశ్ కుమార్‌ కుమార్…ఆయన నేపథ్యం ఏంటి..? గతంలో ఆయనపై ఉన్న ఆరోపణలేంటి..?

Gyanesh Kumar: జ్ఞానేశ్ కుమార్‌పై ప్రముఖ పాత్రికేయుడు డోలేంద్ర ప్రసాద్ సంచలన ఆరోపణలు.. ఎస్‌ఐఆర్, ఓటర్ల తొలగింపుపై తీవ్ర విమర్శలు

Gyanesh Kumar: ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్‌పై ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, జమీన్ రైతు పత్రిక ఎడిటర్ డోలేంద్ర ప్రసాద్ తీవ్ర ఆరోపణలు చేశారు. ఒక ప్రైవేటు యూట్యూబ్ ఛానెల్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఆయన జ్ఞానేశ్ కుమార్ గత సర్వీసు వ్యవహారాలు, ఎన్నికల సంఘం పనితీరు, ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్‌ఐఆర్) ప్రక్రియపై తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. ఎన్నికల సంఘం నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించాల్సిన రాజ్యాంగబద్ధ బాధ్యతను విస్మరిస్తోందని విమర్శించారు. జ్ఞానేశ్ కుమార్ నియామకం నుంచి ఆయన గతంలో కేరళలో నిర్వహించిన బాధ్యతల వరకు పలు అంశాలను ప్రస్తావించిన డోలేంద్ర ప్రసాద్, ఎన్నికల సంఘం తీసుకుంటున్న నిర్ణయాల వెనుక రాజకీయ ఉద్దేశాలు ఉన్నాయనే అనుమానాలు వ్యక్తం చేశారు.

మలేషియన్ ఇంజినీర్ ఆత్మహత్య కేసు ప్రస్తావన

జ్ఞానేశ్ కుమార్ కేరళలో పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ (పీడబ్ల్యూడీ) కార్యదర్శిగా పనిచేసిన సమయంలో చోటుచేసుకున్న మలేషియన్ ఇంజినీర్ ఆత్మహత్య ఘటనను డోలేంద్ర ప్రసాద్ ప్రస్తావించారు. రోడ్డు నిర్మాణ పనులకు సంబంధించిన చెల్లింపులు, ప్రాజెక్టు జాప్యాల నేపథ్యంలో ఆ ఇంజినీర్ తీవ్ర ఒత్తిడికి గురయ్యారని ఆరోపించారు. తన ఆత్మహత్యకు జ్ఞానేశ్ కుమార్ కారణమంటూ సదరు ఇంజినీర్ లేఖ రాసినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. కౌలాలంపూర్‌లో ఆత్మహత్యకు పాల్పడిన ఇంజినీర్ తన లేఖలో అధికారుల వ్యవహారశైలిపై తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు తెలిపారు.

ఈ ఘటనకు సంబంధించి జ్ఞానేశ్ కుమార్‌పై గతంలో అవినీతి, అక్రమాలకు సంబంధించిన ఆరోపణలు వచ్చిన విషయాన్ని కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు. 2006లో కేరళలో రోడ్డు ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన ఈ వ్యవహారంపై తాజాగా విజిలెన్స్ విచారణను తిరిగి ప్రారంభించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఈ కేసులో ఆరోపణలు ఇంకా విచారణకు సంబంధించిన అంశాలుగానే ఉన్నాయి.

కేరళ మాజీ ప్రధాన కార్యదర్శికి బీజేపీ ఆఫర్ ఇచ్చారనే ఆరోపణ

జ్ఞానేశ్ కుమార్‌పై మరో వివాదాస్పద ఆరోపణను కూడా డోలేంద్ర ప్రసాద్ ప్రస్తావించారు. కేరళ మాజీ ప్రధాన కార్యదర్శి జిజి థామ్సన్‌కు బీజేపీలో చేరి ఎంపీగా పోటీ చేయాలని, గెలిస్తే కేంద్రంలో మంత్రి పదవి ఇస్తానని జ్ఞానేశ్ కుమార్ ఆఫర్ చేసినట్లు ఆరోపించారు. ఈ వ్యవహారం ఎన్నికల సంఘం అత్యున్నత పదవిలో ఉన్న వ్యక్తి నిష్పాక్షికతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోందని డోలేంద్ర ప్రసాద్ అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా వ్యవహరించే వ్యక్తికి రాజకీయ పక్షాలతో సంబంధం ఉన్నట్లు అనుమానాలు తలెత్తినా, వాటిపై స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత ఉంటుందని పేర్కొన్నారు. ఎన్నికల నిర్వహణలో నిష్పాక్షికత, నిర్భీతిగా నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యం, నిబద్ధత అత్యంత కీలకమని వ్యాఖ్యానించారు.

ఎస్‌ఐఆర్‌కు వ్యతిరేకం కాదు.. అమలు తీరుపైనే అభ్యంతరం

ఓటర్ల జాబితాలో నకిలీ ఓట్లు, మరణించిన వారి పేర్లు తొలగించడం, అర్హులైన కొత్త ఓటర్లను చేర్చడం వంటి లక్ష్యాలతో చేపట్టే ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్‌ఐఆర్) ప్రక్రియ తప్పు కాదని డోలేంద్ర ప్రసాద్ స్పష్టం చేశారు.

గతంలోనూ ఓటర్ల జాబితాల సవరణ జరిగేదని గుర్తుచేశారు. అయితే ప్రస్తుత ఎస్‌ఐఆర్ విధానంలో 2002 నాటి ఓటర్ల జాబితాలో తల్లిదండ్రులు లేదా తాతముత్తాతల పేర్లు ఉన్నాయా లేదా అనే అంశాన్ని అర్హత నిర్ధారణలో ప్రాధాన్యంగా తీసుకోవడంపై ఆయన అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.

25 ఏళ్ల క్రితం జరిగిన ఓటర్ల సవరణ సమయంలో ఎంతోమంది తల్లిదండ్రులు, తాతముత్తాతలు జీవించి ఉండకపోవచ్చని వివరించారు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రస్తుత ఓటర్లు తమ అర్హతను ఎలా నిరూపించుకోవాలని ప్రశ్నించారు.

తన వ్యక్తిగత జీవితాన్ని ఉదాహరణగా చెబుతూ, చిన్నతనంలోనే తల్లి, తండ్రి, తాత మరణించారని పేర్కొన్నారు. అలాంటి వ్యక్తుల పేర్లు పాత ఓటర్ల జాబితాలో లేకపోతే, వారి వారసులు ఓటు హక్కును నిరూపించుకోవడం ఎలా సాధ్యమని ప్రశ్నించారు.

సామాన్యులకు ఒక నిబంధన.. వీఐపీలకు మరో వెసులుబాటా?

ఓటర్ల జాబితాలో పేర్లు తొలగించబడిన సాధారణ ప్రజలు తమ అర్హతను నిరూపించుకునేందుకు కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితి ఉందని డోలేంద్ర ప్రసాద్ విమర్శించారు. అదే సమయంలో ప్రముఖులు, వీఐపీలకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేస్తామని ఎన్నికల సంఘం చెప్పడంపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రధానమంత్రి అయినా, సాధారణ పౌరుడైనా ఓటు హక్కు విషయంలో సమానమేనని పేర్కొన్నారు. సామాన్య ఓటర్లు తమ అర్హతను నిరూపించుకోవాల్సి ఉండగా, వీఐపీలకు ప్రత్యేక వెసులుబాటు కల్పించడం సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధమని వ్యాఖ్యానించారు.

ఎన్నికల కమిషనర్ల అభ్యంతరాలపై ప్రశ్నలు

ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాలపై ఇతర ఇద్దరు కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు వచ్చిన నివేదికలను కూడా డోలేంద్ర ప్రసాద్ ప్రస్తావించారు. ముఖ్యమైన నిర్ణయాలపై ఇద్దరు కమిషనర్లు అభ్యంతరాలు తెలిపినప్పటికీ, వాటిని ఏకగ్రీవ నిర్ణయాలుగా ఎలా ప్రకటిస్తారని ప్రశ్నించారు. వారి అభ్యంతరాలపై ఎన్నికల సంఘం సమగ్ర వివరణ ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.

ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పరిశోధనాత్మక కథనం ప్రకారం, గత పది నెలల్లో ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు పలు నిర్ణయాలపై కనీసం 14 సార్లు రికార్డుల్లో అభ్యంతరాలు నమోదు చేశారు. ఓటర్ల నమోదు ఫారం-6లో మార్పులు, ఓటర్ల జాబితా సాఫ్ట్‌వేర్ నియంత్రణ, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో అప్పీళ్ల దాఖలు వంటి అంశాలు ఈ వివాదంలో ఉన్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో ముగ్గురు కమిషనర్లు కలిసి ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయం తీసుకున్నామని చెప్పడం మాత్రమే సరిపోదని డోలేంద్ర ప్రసాద్ అభిప్రాయపడ్డారు. నిర్ణయాల వెనుక ఉన్న విధానం, అభ్యంతరాల పరిష్కారం, చట్టబద్ధతపై ప్రజలకు స్పష్టత ఇవ్వాలని కోరారు.

బెంగాల్‌లో 34 లక్షల అప్పీళ్లు.. పరిష్కారంపై ఆందోళన

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించడంపై దాఖలైన అప్పీళ్ల పరిష్కారంలో జాప్యం జరుగుతోందని డోలేంద్ర ప్రసాద్ విమర్శించారు.

34 లక్షల అప్పీళ్లు పెండింగ్‌లో ఉండగా, వాటి పరిష్కారానికి తగిన వేగం లేదని పేర్కొన్నారు. ఇప్పటివరకు పరిష్కరించిన అప్పీళ్లలో అధిక శాతం మంది ఓటర్లు తమ అర్హతను నిరూపించుకున్నట్లు వచ్చిన గణాంకాలను ప్రస్తావించారు.

ఎన్నికలు ముగిసిన తర్వాత ఓటు హక్కును తిరిగి కల్పించడం వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటని ప్రశ్నించారు. ఎన్నికల సమయంలోనే అర్హులైన ప్రతి ఒక్కరికీ ఓటు వేసే అవకాశం కల్పించాల్సిన బాధ్యత ఎన్నికల సంఘంపై ఉందన్నారు.

ఎస్‌ఐఆర్ ప్రక్రియలో నిజమైన ఓటర్లు అన్యాయంగా జాబితా నుంచి తొలగించబడితే, అది ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఓటర్ల తొలగింపుపై రాజకీయ కుట్ర ఆరోపణలు

బెంగాల్, బీహార్‌తోపాటు దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియను రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారనే అనుమానాలను డోలేంద్ర ప్రసాద్ వ్యక్తం చేశారు.

ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌కు చెందిన పన్నా ప్రముఖ్ వ్యవస్థను ప్రస్తావిస్తూ, ప్రతి పోలింగ్ బూత్ పరిధిలో ఓటర్లను గుర్తించి వారి రాజకీయ మొగ్గులను అంచనా వేసే విధానం ఉందని ఆరోపించారు. తమకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసే అవకాశం ఉన్నవారి పేర్లను తొలగించే ప్రయత్నాలు జరిగాయనే అనుమానాన్ని వ్యక్తం చేశారు.

అయితే ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి నిర్దిష్ట ఆధారాలు, ఎన్నికల సంఘం లేదా సంబంధిత సంస్థల అధికారిక స్పందనను కూడా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

రాహుల్ గాంధీ బెంగళూరులోని మహదేవపుర, హర్యానా, మహారాష్ట్ర ఎన్నికలకు సంబంధించి ఓటర్ల జాబితాలో అవకతవకలపై గణాంకాలతో ఆరోపణలు చేశారని గుర్తుచేశారు. ఈ అంశాలపై ఎన్నికల సంఘం సమగ్రంగా సమాధానం ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.

ప్రజాస్వామ్యంలో ఓటు హక్కే కీలకం

భారతదేశంలో బహుళపక్ష ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ అమల్లో ఉందని, ఎన్నికల్లో అత్యధిక సీట్లు సాధించిన పార్టీకి వచ్చిన ఓట్ల శాతం మొత్తం ప్రజల మద్దతుకు సమానం కాదని డోలేంద్ర ప్రసాద్ వివరించారు.

2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో బీజేపీకి సుమారు 36.6 శాతం ఓట్లు మాత్రమే వచ్చాయని, మిగిలిన ఓట్లు ఇతర పార్టీలకు వెళ్లాయని పేర్కొంటూ, ఓటర్ల జాబితాలో అర్హులైన వారి పేర్లు తొలగించడం ఎన్నికల ఫలితాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

ఎన్నికల సంఘం నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించకపోతే ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థపై ప్రజలకు నమ్మకం తగ్గుతుందని అన్నారు.

మౌనం వీడి సమాధానం చెప్పాలి

ఓటర్ల జాబితా సవరణ, ఎన్నికల కమిషనర్ల అభ్యంతరాలు, జ్ఞానేశ్ కుమార్‌పై వచ్చిన ఆరోపణలపై ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా, ఎన్నికల సంఘం స్పష్టమైన సమాధానం ఇవ్వాలని డోలేంద్ర ప్రసాద్ డిమాండ్ చేశారు.

ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో సంబంధిత సంస్థలు మౌనంగా ఉండటం అనుమానాలకు తావిస్తోందని విమర్శించారు.

ఎన్నికల సంఘం తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలు చట్టబద్ధమైనవా? అర్హులైన ఓటర్ల హక్కులకు రక్షణ ఉందా? ఎన్నికల నిర్వహణలో నిష్పాక్షికత కొనసాగుతోందా? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

ఈ సందర్భంగా ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడాలంటే ఎన్నికల సంఘం పారదర్శకంగా, నిష్పాక్షికంగా పనిచేయాలని డోలేంద్ర ప్రసాద్ స్పష్టం చేశారు.