Skeleton Lake: భారత్‌లోని ఈ సరస్సులో వందలాది అస్థిపంజరాలు.. ఇప్పటికీ పూర్తి సమాధానం లేని మిస్టరీ..

Prajapaksham 19 Aug 2026 1 నిమిషాల పఠనం లైఫ్ స్టైల్

Skeleton Lake

Skeleton Lake : హిమాలయాల మంచు కొండల్లో ఓ చిన్న సరస్సు ఉంది. ఏడాది పొడవునా మంచుతో కప్పబడి ఉండే ఈ సరస్సు వేసవిలో మంచు కరిగినప్పుడు ఒక్కసారిగా భయానక దృశ్యాన్ని బయటపెడుతుంది. సరస్సు చుట్టూ వందలాది మానవ అస్థిపంజరాలు కనిపిస్తాయి. అవి ఎవరివి? అక్కడికి ఎందుకు వచ్చారు? ఎలా మరణించారు? అనే ప్రశ్నలు దశాబ్దాలుగా మిస్టరీగానే ఉన్నాయి. ఆ ప్రదేశమే ఉత్తరాఖండ్‌లోని రూప్‌కుండ్ సరస్సు.. దీనిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా Skeleton Lake గా పిలుస్తారు.

సుమారు 5 వేల మీటర్లకు పైగా ఎత్తులో ఉన్న ఈ సరస్సు చాలా చిన్నదే. కానీ దాని చుట్టూ కనిపించిన మానవ ఎముకల కారణంగా ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత ఆసక్తికరమైన పురావస్తు రహస్యాల్లో ఒకటిగా మారింది. 1942లో బ్రిటిష్ అటవీ అధికారికి ఈ అస్థిపంజరాలు కనిపించినప్పటి నుంచి వాటి వెనుక కథను తెలుసుకోవడానికి అనేక ప్రయత్నాలు జరిగాయి.

స్థానికంగా దీనికి సంబంధించిన ఓ పురాతన కథ కూడా ఉంది. నందాదేవి పర్వత ప్రాంతంలో ప్రయాణిస్తున్న ఓ రాజు, రాణి, వారి పరివారం దేవతకు ఆగ్రహం తెప్పించడంతో భారీ వడగళ్ల వానలో మరణించారని జానపద కథ చెబుతుంది. మరోవైపు కొందరు పరిశోధకులు ఇది యాత్రికుల బృందం కావచ్చని, మరికొందరు వ్యాపారులు లేదా ఇతర ప్రయాణికులు ప్రకృతి విపత్తులో చిక్కుకుని ఉండవచ్చని ఊహించారు. అంటువ్యాధి కారణంగా మరణించి ఉండొచ్చన్న సిద్ధాంతం కూడా ఒకప్పుడు ప్రచారంలో ఉంది.

అయితే అసలు మిస్టరీకి శాస్త్రీయ సమాధానం వెతికేందుకు పరిశోధకులు అస్థిపంజరాలపై ఆధునిక డీఎన్‌ఏ, రేడియోకార్బన్ డేటింగ్, ఐసోటోప్ విశ్లేషణలు నిర్వహించారు. 2019లో Nature Communications లో ప్రచురించిన అధ్యయనం ఈ రహస్యంపై సంచలన విషయాలను వెల్లడించింది.

పరిశోధకులు 38 అస్థిపంజరాల జన్యు సమాచారాన్ని విశ్లేషించగా అవి ఒకే సమూహానికి చెందినవి కావని తేలింది. 23 మందిలో దక్షిణాసియా ప్రజలతో సంబంధం ఉన్న జన్యు లక్షణాలు కనిపించగా, 14 మందిలో తూర్పు మధ్యధరా ప్రాంత ప్రజలతో సంబంధం ఉన్న జన్యు లక్షణాలు గుర్తించారు. మరో వ్యక్తిలో ఆగ్నేయాసియా సంబంధిత జన్యు లక్షణాలు కనిపించాయి.

ఈ వ్యక్తులంతా ఒకేసారి మరణించలేదని రేడియోకార్బన్ పరీక్షలు సూచించాయి. దక్షిణాసియా సంబంధిత వ్యక్తుల అవశేషాలు సుమారు క్రీ.శ. 800 ప్రాంతానికి చెందినవిగా తేలగా, మధ్యధరా మరియు ఆగ్నేయాసియా సంబంధిత వ్యక్తులు సుమారు క్రీ.శ. 1800 ప్రాంతానికి చెందినవారని పరిశోధన వెల్లడించింది. అంటే దాదాపు వెయ్యేళ్ల తేడాతో కనీసం రెండు వేర్వేరు దశల్లో ఈ సరస్సు వద్ద మానవ అవశేషాలు చేరాయి.

మరో ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. పరిశీలించిన నమూనాల్లో అంటువ్యాధికి సంబంధించిన బ్యాక్టీరియా డీఎన్‌ఏకు స్పష్టమైన ఆధారాలు లభించలేదు. దీంతో ఒకే మహమ్మారి కారణంగా అందరూ మరణించారన్న సిద్ధాంతానికి పరిశోధన మద్దతు ఇవ్వలేదు. అయితే వాళ్లు అసలు ఎందుకు అక్కడికి వెళ్లారు? ఏ పరిస్థితుల్లో మరణించారు? ముఖ్యంగా వేర్వేరు ప్రాంతాలకు చెందిన వ్యక్తులు శతాబ్దాల వ్యవధిలో అక్కడికి ఎలా చేరుకున్నారు?** అనే ప్రశ్నలకు ఇప్పటికీ పూర్తి సమాధానం లేదు.

అందుకే రూప్‌కుండ్ సరస్సు మిస్టరీ పూర్తిగా ఛేదించబడిన కథ కాదు. శాస్త్రవేత్తలు కొన్ని ముఖ్యమైన ఆధారాలను కనుగొన్నప్పటికీ.. ఆ మంచు సరస్సు ఒడ్డున వందల ఏళ్లుగా దాగి ఉన్న పూర్తి కథలో ఇంకా కొన్ని పేజీలు మిగిలే ఉన్నాయి. మంచు కరిగిన ప్రతిసారి బయటపడే ఆ ఎముకలు.. భారతదేశ చరిత్రలో ఇంకా పరిష్కారం కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఒక విచిత్రమైన మిస్టరీకి గుర్తులుగా నిలిచాయి.