Skip to content
జాతీయం › వార్తలు

యమునా ప్రక్షాళనకు వేల కోట్లు ఖర్చు.. అయినా మారని నది తలరాత.. అధికారులకు సుప్రీంకోర్టు గట్టి హెచ్చరిక..

Krishna Rao 17 Nov 2026 1 నిమిషాల పఠనం జాతీయం
యమునా ప్రక్షాళనకు వేల కోట్లు ఖర్చు.. అయినా మారని నది తలరాత.. అధికారులకు సుప్రీంకోర్టు గట్టి హెచ్చరిక..

యమునా ప్రక్షాళనకు వేల కోట్లు ఖర్చు.. అయినా మారని నది తలరాత.. అధికారులకు సుప్రీంకోర్టు గట్టి హెచ్చరిక!

యమునా నదిని శుభ్రం చేసేందుకు ప్రభుత్వాలు ఏళ్ల తరబడి కోట్లాది రూపాయలు ఖర్చు చేస్తున్నాయి. అయినా నది పరిస్థితిలో మాత్రం ఆశించిన మార్పు కనిపించడం లేదు. పైగా కాలుష్యం మరింత పెరుగుతుండటంపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. నదిలోకి చేరుతున్న మురుగునీరు, పారిశ్రామిక వ్యర్థాలను అడ్డుకోవడంలో అధికార యంత్రాంగం విఫలమవుతోందని వ్యాఖ్యానించింది. ఇకపై యమునా నీటి నాణ్యత తగ్గితే సంబంధిత ప్రాంతాల అధికారులనే బాధ్యులను చేసి జరిమానాలు విధించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించింది.

నీటి నాణ్యతపై నిరంతర పర్యవేక్షణ

యమునా నదిలో కాలుష్యాన్ని అరికట్టేందుకు కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB) కీలక బాధ్యతలు చేపట్టాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, జిల్లాల పరిధిలోకి నది ప్రవేశించే చోట, బయటకు వెళ్లే ప్రాంతాల్లో నీటి నాణ్యతను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించాలని స్పష్టం చేసింది. నదిలోకి చేరే ప్రధాన మురుగుకాలువల నీటిని కూడా పరిశీలించాలని సూచించింది.

నవంబర్ 4న జస్టిస్ మనోజ్ మిశ్రా, జస్టిస్ మన్మోహన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ మేరకు ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. నది ప్రవహించే ప్రాంతాల్లోని పట్టణాలు, నగరాలు, గ్రామాల్లో పారిశుద్ధ్య నిర్వహణ ఎంత దారుణంగా ఉందో యమునా నది పరిస్థితి చూస్తే అర్థమవుతోందని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది. దాదాపు 520 మురుగుకాలువల ద్వారా వ్యర్థ జలాలు నదిలో కలుస్తున్నాయని పేర్కొంది.

ఎస్టీపీల నిర్మాణమే పరిష్కారం కాదు

మురుగునీటిని శుద్ధి చేసేందుకు మరిన్ని సీవేజ్ ట్రీట్‌మెంట్ ప్లాంట్లు (STP) నిర్మిస్తే సరిపోదని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది. నదిలోకి చేరుతున్న కాలుష్య కారకాలను అవి పుట్టే చోటే అడ్డుకోవాలని సూచించింది. ముఖ్యంగా పరిశ్రమల నుంచి వచ్చే వ్యర్థాలు, శుద్ధి చేయని మురుగునీరు నదిలో కలవకుండా చర్యలు తీసుకోవాలని స్పష్టం చేసింది.

అయితే చాలా ప్రాంతాల్లో మురుగునీటి వ్యవస్థ సక్రమంగా లేకపోవడం, వర్షపు నీటి కాలువల్లోకి మురుగునీరు చేరడం వంటి సమస్యలు ఉన్నాయని కోర్టు గుర్తుచేసింది. ఆక్రమణలకు గురైన భూముల్లో ఏర్పాటైన అక్రమ కాలనీలు, మురికివాడల్లో సరైన డ్రైనేజీ వ్యవస్థ లేకపోవడంతో మురుగునీటిని సేకరించి శుద్ధి చేయడం కూడా కష్టంగా మారిందని పేర్కొంది.

నదీ తీరాలు, మురుగుకాలువల పక్కన ఉన్న అక్రమ నివాసాల నుంచి వ్యర్థ జలాలు నదిలోకి చేరుతూనే ఉంటాయని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపాలంటే అక్కడ నివసిస్తున్న వారికి పునరావాసం కల్పిస్తూ తగిన చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది.

నీటి నాణ్యత తగ్గితే అధికారులకే జరిమానా!

ఈ ఆదేశాల్లో అత్యంత కీలకమైన అంశం అధికారుల బాధ్యతకు సంబంధించింది. ఒక రాష్ట్రం, కేంద్రపాలిత ప్రాంతం లేదా జిల్లా పరిధిలోకి వచ్చిన తర్వాత యమునా నీటి నాణ్యత మరింత దిగజారితే అందుకు సంబంధిత అధికారులే బాధ్యత వహించాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. కాలుష్య స్థాయి పెరిగిన ప్రాంతానికి చెందిన అధికారులపై జరిమానాలు విధించాలని ఆదేశించింది.

ఈ జరిమానా ఎంత ఉండాలనే దానిపై ఒక విధానాన్ని రూపొందించి సూచించాలని CPCBని కోరింది. వసూలు చేసిన మొత్తాన్ని సుప్రీంకోర్టు రిజిస్ట్రీలో జమ చేయాలని పేర్కొంది.

చేపల మృతి నుంచి నురగ వరకు.. అన్నింటిపైనా విచారణ

యమునా నదిలో తరచూ చోటుచేసుకుంటున్న కాలుష్య ఘటనలపైనా CPCB దృష్టి పెట్టాలని ధర్మాసనం ఆదేశించింది. నదిలో చేపలు చనిపోవడం, నీటిపై తెల్లటి నురగ తేలడం, ఆల్గే పెరుగుదల, నీటిలో పోషక లవణాలు అధికమై ఏర్పడే యూట్రోఫికేషన్ వంటి ఘటనలను పరిశీలించాలని సూచించింది.

అలాగే నీటిలో బయోకెమికల్ ఆక్సిజన్ డిమాండ్ (BOD), కెమికల్ ఆక్సిజన్ డిమాండ్ (COD), టోటల్ సస్పెండెడ్ సాలిడ్స్ (TSS) స్థాయిలు ఒక్కసారిగా పెరిగితే వాటికి కారణాలను గుర్తించాలని తెలిపింది. ప్రతి ఘటనపై సమగ్ర విచారణ జరిపి, కాలుష్యానికి కారణాలు ఏమిటి? దాన్ని అరికట్టేందుకు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలి? అనే అంశాలతో నివేదిక సమర్పించాలని ఆదేశించింది.

తనిఖీలకు ఎలాంటి అడ్డంకులు ఉండకూడదు

కాలుష్య నియంత్రణ మండలికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ శాఖలు, మంత్రిత్వ శాఖలు, ఇతర ప్రభుత్వ సంస్థలు అవసరమైన సాంకేతిక, పరిపాలనా సహకారం అందించాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

మురుగునీరు, ఘన వ్యర్థాలు, పారిశ్రామిక వ్యర్థాల శుద్ధి కేంద్రాలను నిర్వహిస్తున్న ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు సంస్థలు కూడా CPCB అధికారులకు పూర్తి సహకారం అందించాలి. ఎలాంటి ముందస్తు సమాచారం లేకుండా తనిఖీలు నిర్వహించడం, నీటి నమూనాలు సేకరించడం, వ్యర్థ జలాల పరిమాణాన్ని పరిశీలించడం వంటి చర్యలకు పూర్తి అనుమతి ఇవ్వాలని ఆదేశించింది.

శుద్ధి కేంద్రాలకు సంబంధించిన సాంకేతిక సమాచారం, రికార్డులను అందుబాటులో ఉంచడంతో పాటు, నిర్ణీత గడువులోగా CPCB కేంద్ర పర్యవేక్షణ వ్యవస్థతో అనుసంధానం చేయాలని పేర్కొంది.

ఈ కేసులో తదుపరి విచారణను జనవరి 13కి వాయిదా వేసింది. యమునా ప్రక్షాళన కోసం భారీగా నిధులు ఖర్చు చేస్తున్నప్పటికీ కాలుష్యం తగ్గకపోవడంపై సుప్రీంకోర్టు తీసుకున్న ఈ వైఖరి ఇప్పుడు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఇకపై నదిని కలుషితం చేసే వారితో పాటు, దాన్ని అడ్డుకోవడంలో నిర్లక్ష్యం వహించే అధికారులపైనా చర్యలు తప్పవనే స్పష్టమైన సంకేతాలను కోర్టు ఇచ్చింది.

ట్యాగ్‌లు: national news