SIRలో భారీగా ఓటర్ల తొలగింపు.. బీజేపీకి ప్రయోజనం చేకూరిందా ? : ప్రముఖ జర్నలిస్టు ప్రణయ్ రాయ్ విశ్లేషణ

SIR: లక్షలాది మంది ఓటర్ల పేర్లు తొలగింపు
బెంగాల్‌లో ఓట్ల మార్పునకు, ఎస్‌ఐఆర్‌ తొలగింపులకు సంబంధం ఉందా?
మహిళా ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపులో వ్యత్యాసం
ముస్లిం ఓటర్ల తొలగింపు రేటు 52 శాతం అధికం?
ఓటర్ల జాబితాల ప్రక్షాళన అవసరమే.. కానీ పారదర్శకత కీలకం

SIR: ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్‌ఐఆర్‌) ప్రక్రియపై ప్రముఖ జర్నలిస్టు ప్రణయ్‌ రాయ్‌ కీలక ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. తన యూట్యూబ్‌ ఛానల్‌ ‘డీకోడర్‌’లో ఆయన చేసిన విశ్లేషణలో ఎస్‌ఐఆర్‌ ద్వారా భారీ సంఖ్యలో ఓటర్ల పేర్లు తొలగించడం, మహిళలు, ముస్లిం ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపులో కనిపిస్తున్న వ్యత్యాసాలు, పశ్చిమ బెంగాల్‌ ఎన్నికల ఫలితాలపై ఈ ప్రక్రియ ప్రభావం తదితర అంశాలను ఆయన ప్రస్తావించారు. ఓటర్ల జాబితాల ప్రక్షాళన అవసరమే అయినప్పటికీ, దాని అమలులో పారదర్శకత, అర్హులైన ఓటర్ల హక్కుల పరిరక్షణ అత్యంత ముఖ్యమని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఎస్‌ఐఆర్‌ దేశ ఎన్నికల చరిత్రలోనే అత్యంత విస్తృతమైన, సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియల్లో ఒకటని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ ఈ సందర్భంగా పేర్కొన్నారు. ఇంతటి భారీ కార్యక్రమాన్ని రూపొందించి అమలు చేయడానికి కనీసం రెండేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం అవసరమయ్యే అవకాశం ఉందన్నారు. అయితే, కీలక రాష్ట్రాల ఎన్నికలకు ముందు కొద్ది నెలల్లోనే హడావుడిగా ఈ ప్రక్రియను చేపట్టడం అనేక అనుమానాలకు తావిచ్చిందని అభిప్రాయపడ్డారు.

సెప్టెంబర్‌ 21న ‘ది ఇండియన్‌ ఎక్స్‌ప్రెస్‌’లో రితికా చోప్రా ప్రచురించిన పరిశోధనాత్మక కథనం ఎన్నికల సంఘం ఎస్‌ఐఆర్‌ అమలులో అనుసరించిన విధానాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తిందని ఆయన తెలిపారు. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ రాజీనామా చేయాలనే డిమాండ్లు పెరిగాయని పేర్కొన్నారు. అక్టోబర్‌ 6న మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి రోహింటన్‌ నారిమన్‌ సైతం ఎస్‌ఐఆర్‌ వ్యవస్థపై కీలక ప్రశ్నలు లేవనెత్తినట్లు ప్రస్తావించారు.

తన విశ్లేషణ కోసం ఎన్నికల సంఘం గణాంకాలతో పాటు విద్యావేత్తలు, జర్నలిస్టులు చేసిన పరిశోధనలను పరిశీలించినట్లు ప్రణయ్‌ రాయ్‌ తెలిపారు. ‘ది టెలిగ్రాఫ్‌’, ‘ది ప్రింట్‌’, ‘ది వైర్‌’, ‘న్యూస్‌లాండ్రీ’, ‘స్క్రోల్‌’, ‘రిపోర్టర్స్‌ కలెక్టివ్‌’ తదితర సంస్థల కథనాలు, పరిశోధనలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు చెప్పారు. భారీ సంఖ్యలో ఓటర్ల పేర్లు ఎందుకు తొలగించాల్సి వచ్చింది? ఈ ప్రక్రియ ఓటు హక్కు భద్రతపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది? అనే అంశాలను విశ్లేషించడమే తన లక్ష్యమని వివరించారు.

లక్షలాది మంది ఓటర్ల పేర్లు తొలగింపు
ఎస్‌ఐఆర్‌ కారణంగా లక్షలాది మంది ఓటర్ల పేర్లు తొలగించారని, వారిలో ప్రముఖులు కూడా ఉన్నారని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ పేర్కొన్నారు. దశాబ్దాలుగా పలు ఎన్నికల్లో ఓటు వేసిన తన పేరు సైతం ఓటర్ల జాబితా నుంచి తొలగించబడిందని వెల్లడించారు. తన ఓటు హక్కును తిరిగి పొందేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు తెలిపారు.
తన విశ్లేషణలో ప్రస్తావించిన గణాంకాల ప్రకారం, ఢిల్లీలో ఓటర్ల తొలగింపు రేటు దాదాపు 33 శాతానికి, మహారాష్ట్రలో 21 శాతానికి, తెలంగాణలో సుమారు 21 శాతానికి, కర్ణాటకలో 20 శాతానికి చేరినట్లు ఆయన వివరించారు. ఇంత పెద్ద స్థాయిలో పేర్లు తొలగిపోవడం వల్ల అర్హులైన ఓటర్లు తమ పేర్లను తిరిగి జాబితాలో చేర్చుకోలేకపోతే ఎన్నికల్లో ఓటు వేసే అవకాశాన్ని కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.
వచ్చే ఏడాది ఫిబ్రవరి, మార్చి నెలల్లో ఉత్తరప్రదేశ్‌, పంజాబ్‌ సహా ఐదు రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో, ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియ ప్రభావాన్ని పరిశీలించడం అవసరమని పేర్కొన్నారు. ఈ క్రమంలో పశ్చిమ బెంగాల్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలను అధ్యయనం చేయడం ద్వారా ఇతర రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన కీలక అంశాలను అర్థం చేసుకోవచ్చని తెలిపారు.

బెంగాల్‌లో ఓట్ల మార్పునకు, ఎస్‌ఐఆర్‌ తొలగింపులకు సంబంధం ఉందా?
పశ్చిమ బెంగాల్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బీజేపీ భారీ విజయం సాధించిందని, ఆ పార్టీ ఓట్ల శాతంలో సుమారు 8 శాతం పెరుగుదల కనిపించగా, తృణమూల్‌ కాంగ్రెస్‌ (టీఎంసీ) ఓట్ల శాతం దాదాపు 7 శాతం తగ్గిందని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ తన విశ్లేషణలో పేర్కొన్నారు. ఈ మార్పులను పరిశీలిస్తే టీఎంసీకి అనుకూలంగా ఉన్న ఓట్లలో గణనీయమైన భాగం బీజేపీ వైపు మళ్లినట్లు కనిపిస్తోందని వివరించారు.

ఎస్‌ఐఆర్‌ కింద ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు ఎక్కువగా జరిగిన నియోజకవర్గాల్లో బీజేపీకి అనుకూలంగా ఓట్ల మార్పు ఎక్కువగా నమోదైందని ఆయన విశ్లేషించారు. అత్యధికంగా ఓటర్ల పేర్లు తొలగించిన 25 నియోజకవర్గాల్లో టీఎంసీకి ప్రతికూలంగా 10.5 శాతం స్వింగ్‌ నమోదైనట్లు పేర్కొన్నారు. అదే అత్యల్పంగా పేర్లు తొలగించిన 25 నియోజకవర్గాల్లో టీఎంసీకి ప్రతికూల స్వింగ్‌ 5.3 శాతానికి పరిమితమైందని తెలిపారు.

ఈ గణాంకాల ప్రకారం, అధిక తొలగింపులు జరిగిన నియోజకవర్గాల్లో టీఎంసీకి వ్యతిరేకంగా నమోదైన ఓట్ల మార్పు, తక్కువ తొలగింపులు జరిగిన నియోజకవర్గాలతో పోలిస్తే దాదాపు రెట్టింపుగా ఉందని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ వివరించారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నియోజకవర్గాల గణాంకాలను పరిశీలించినప్పుడు కూడా ఓటర్ల తొలగింపు రేటు పెరిగిన కొద్దీ బీజేపీకి అనుకూలంగా ఓట్ల స్వింగ్‌ పెరిగినట్లు కనిపిస్తోందని పేర్కొన్నారు.

ఎస్‌ఐఆర్‌ కింద జరిగిన తొలగింపులు బెంగాల్‌లో బీజేపీకి ప్రయోజనం చేకూర్చాయని తన విశ్లేషణ సూచిస్తోందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ అంశంపై మరింత లోతైన పరిశీలన అవసరమని పేర్కొన్నారు.

మహిళా ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపులో వ్యత్యాసం
బెంగాల్‌ ఎన్నికల విశ్లేషణలో మహిళా ఓటర్ల అంశాన్ని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. గత ఎన్నికల్లో మహిళల్లో మమతా బెనర్జీ, టీఎంసీకి గణనీయమైన మద్దతు ఉందని, కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం మహిళల మద్దతు బీజేపీతో పోలిస్తే టీఎంసీకి 13 శాతం వరకు అధికంగా ఉందని తెలిపారు.

అయితే, ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియలో మహిళా ఓటర్ల పేర్లు పురుషులతో పోలిస్తే ఎక్కువగా తొలగించబడ్డాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. మొత్తం తొలగించిన పేర్లలో మహిళల వాటా 62 శాతంగా ఉండగా, పురుషుల వాటా 38 శాతంగా ఉందని వివరించారు.

బెంగాల్‌లో మహిళలు, పురుషుల ఓటర్ల నిష్పత్తి దాదాపు సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, తొలగింపుల్లో ఈ వ్యత్యాసం ఎందుకు కనిపించిందనే ప్రశ్నను ప్రణయ్‌ రాయ్‌ లేవనెత్తారు. మహిళా ఓటర్లలో ఒక పార్టీకి ఎక్కువ మద్దతు ఉన్నప్పుడు, వారి పేర్లు అధికంగా తొలగించబడితే ఎన్నికల ఫలితాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని విశ్లేషించారు. ఈ వ్యత్యాసానికి కారణాలను ఎన్నికల సంఘం వివరించాలని కోరారు.

ముస్లిం ఓటర్ల తొలగింపు రేటు 52 శాతం అధికం?
ముస్లిం ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపుపైనా ప్రణయ్‌ రాయ్‌ తన విశ్లేషణలో పలు గణాంకాలను ప్రస్తావించారు. బెంగాల్‌లో ముస్లిం ఓటర్ల మద్దతు టీఎంసీకి గణనీయంగా ఉందని, బీజేపీకి వారి మద్దతు సుమారు 7–8 శాతం ఉండగా, టీఎంసీకి దాదాపు 75 శాతం వరకు ఉందని పేర్కొన్నారు.

ముస్లిం ఓటర్లు అధికంగా ఉన్న నియోజకవర్గాల్లో ఎస్‌ఐఆర్‌ కింద ఎక్కువ సంఖ్యలో పేర్లు తొలగించబడినట్లు తన విశ్లేషణలో కనిపించిందని తెలిపారు. ముస్లిం ఓటర్ల తొలగింపులపై మతపరమైన అసమానతలు ఉన్నాయా అనే ప్రశ్నను ఈ గణాంకాలు లేవనెత్తుతున్నాయని అభిప్రాయపడ్డారు.

ముస్లిం ఓటర్ల పేర్లు ముస్లిమేతర ఓటర్ల మాదిరిగానే ఒకే రేటుతో తొలగించబడితే, సుమారు 19.8 లక్షల ముస్లిం ఓటర్ల పేర్లు తొలగిపోయి ఉండేవని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ వివరించారు. అయితే, వాస్తవంగా తొలగించబడిన ముస్లిం ఓటర్ల సంఖ్య 30 లక్షలకు చేరినట్లు తన విశ్లేషణలో పేర్కొన్నారు.

దీని ప్రకారం, ముస్లిమేతర ఓటర్ల తొలగింపు రేటుతో పోలిస్తే ముస్లిం ఓటర్ల తొలగింపు రేటు 52 శాతం అధికంగా ఉందని ఆయన తెలిపారు. ఈ వ్యత్యాసానికి కారణాలను ఎన్నికల సంఘం స్పష్టంగా వివరించాలని కోరారు. మహిళలు, ముస్లిం ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపులో కనిపిస్తున్న అసమానతలపై ప్రజలకు బహిరంగంగా సమాధానం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.

మాజీ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ ఎస్‌.వై. ఖురేషీ కూడా ఈ అంశంపై స్పష్టమైన వివరణ అవసరమని కోరినట్లు ప్రణయ్‌ రాయ్‌ తన విశ్లేషణలో ప్రస్తావించారు. ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియను తదుపరి రాష్ట్రాల్లో కొనసాగించే ముందు ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెల్లడించాలని సూచించారు.

ఓటర్ల జాబితాల ప్రక్షాళన అవసరమే.. కానీ పారదర్శకత కీలకం
ఓటర్ల జాబితాలను ఎప్పటికప్పుడు సవరించడం, అనర్హుల పేర్లను తొలగించడం అవసరమైన ప్రక్రియేనని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ పేర్కొన్నారు. అయితే, తన నాలుగు దశాబ్దాల ఎన్నికల పరిశీలనలో ఎస్‌ఐఆర్‌ రూపకల్పన, అమలులో కనిపించినంత ఆందోళనకరమైన అంశాలను అరుదుగా చూశానని అభిప్రాయపడ్డారు.

అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు తప్పుగా తొలగించబడకుండా ఎన్నికల సంఘం తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని అన్నారు. ముఖ్యంగా మహిళలు, ముస్లిం ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపులో కనిపిస్తున్న వ్యత్యాసాలకు కారణాలను బహిరంగంగా వెల్లడించాలని కోరారు.

ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియను కొనసాగించే ముందు దాని అమలులో ఉన్న లోపాలపై స్పష్టత ఇవ్వాలని, బెంగాల్‌ ఎన్నికల ఫలితాల్లో ఓటర్ల తొలగింపుల ప్రభావంపై కూడా సమగ్రంగా పరిశీలించాలని ప్రణయ్‌ రాయ్‌ అభిప్రాయపడ్డారు.

మొత్తంగా, ఓటర్ల జాబితాల ప్రక్షాళన ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేసే విధంగా ఉండాలని, అర్హులైన పౌరులు తమ ఓటు హక్కును కోల్పోయే పరిస్థితి రాకూడదని ఆయన తన ‘డీకోడర్‌’ విశ్లేషణలో పేర్కొన్నారు. ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియపై ప్రజల్లో నెలకొన్న సందేహాలను నివృత్తి చేయడానికి ఎన్నికల సంఘం పారదర్శకంగా వ్యవహరించి, ఓటర్ల తొలగింపులపై స్పష్టమైన వివరణ ఇవ్వాలని సూచించారు.