Dussehra 2026: దసరా తొలి రోజు అమ్మవారి అవతారం.. శైలపుత్రి దేవి వెనుక కథ ఇదే..

Dussehra 2026: దసరా పండుగకు ముందు వచ్చే శారద నవరాత్రులు దేశవ్యాప్తంగా భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారిని తొమ్మిది విభిన్న రూపాల్లో పూజించడం ఈ పండుగలో ప్రధాన ప్రత్యేకత. ఈ తొమ్మిది అవతారాల్లో మొదటి రోజు పూజించే అమ్మవారు శైలపుత్రి దేవి. ‘శైల’ అంటే పర్వతం, ‘పుత్రి’ అంటే కుమార్తె. అంటే పర్వత రాజైన హిమవంతుడి కుమార్తె అనే అర్థంతో ఆమెకు శైలపుత్రి అనే పేరు వచ్చింది.

పురాణ కథనాల ప్రకారం, దక్షుడి కుమార్తె సతీదేవి తన తండ్రి నిర్వహించిన యజ్ఞంలో అవమానానికి గురై తన దేహాన్ని త్యజించింది. అనంతరం ఆమె పార్వతీదేవిగా హిమవంతుడి కుమార్తెగా జన్మించిందని విశ్వాసం. ఈ జన్మలోనే ఆమె శైలపుత్రిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అనంతరం పరమశివుడిని భర్తగా పొందింది. అందువల్ల శైలపుత్రి రూపాన్ని శక్తి, ప్రకృతి, స్థిరత్వానికి ప్రతీకగా భక్తులు భావిస్తారు.

శైలపుత్రి దేవి రూపాన్ని సాధారణంగా రెండు చేతులతో దర్శనమిస్తారు. ఒక చేతిలో త్రిశూలం, మరో చేతిలో కమలాన్ని ధరించి ఉంటారు. ఆమె వాహనం వృషభం. అందుకే ఆమెను ‘వృషారూఢ’ అనే పేరుతో కూడా పిలుస్తారు. నుదుటిపై అర్ధచంద్రుడితో కనిపించే ఈ రూపం శాంతి, శక్తి, ధైర్యానికి ప్రతీకగా భక్తి సంప్రదాయాల్లో వర్ణించబడింది.

నవరాత్రుల తొలి రోజు శైలపుత్రిని పూజించడం వెనుక ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకమైన భావన ఉంది. తొమ్మిది రోజుల ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణాన్ని మొదటి దశ నుంచే బలమైన సంకల్పంతో ప్రారంభించడానికి శైలపుత్రి రూపం ప్రేరణనిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు. పర్వతం స్థిరత్వానికి ప్రతీకగా భావించబడుతుంది. అందువల్ల శైలపుత్రి ఆరాధన మనసులో స్థిరత్వం, ధైర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం పెంచుతుందని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం.

నవరాత్రుల మొదటి రోజు సాధారణంగా ఘటస్థాపన లేదా కలశ స్థాపనతో ఉత్సవాలకు శ్రీకారం చుడతారు. ప్రాంతం, సంప్రదాయం ఆధారంగా పూజా విధానాల్లో మార్పులు ఉన్నప్పటికీ శైలపుత్రి పూజకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో ఈ రోజు అమ్మవారికి నెయ్యితో చేసిన నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తారు.

శైలపుత్రి దేవికి సంబంధించిన ప్రసిద్ధ మంత్రం:

“ఓం దేవి శైలపుత్ర్యై నమః”

శైలపుత్రి దేవి ఆరాధనలో మరో ముఖ్యమైన అంశం ప్రకృతితో ఉన్న అనుబంధం. పర్వత రాజు కుమార్తెగా ఆమెను భావించడం వల్ల ప్రకృతి శక్తిని దైవస్వరూపంగా గౌరవించే భావన ఇందులో కనిపిస్తుంది. పర్వతాలు, నదులు, అడవులు, భూమి వంటి ప్రకృతి అంశాలను పవిత్రంగా చూసే భారతీయ సంప్రదాయంతో ఈ రూపానికి అనుబంధం ఉందని భక్తి పరంపరలో భావిస్తారు.

అయితే నవరాత్రుల తొమ్మిది రూపాల జాబితా అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకేలా ఉండదనే విషయాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. శైవ సంప్రదాయంలో విస్తృతంగా అనుసరించే నవదుర్గల జాబితాలో శైలపుత్రి మొదటి రూపంగా ఉంటుంది. దక్షిణ భారతదేశంలోని కొన్ని సంప్రదాయాల్లో మాత్రం తొమ్మిది రూపాల జాబితాలో భిన్నతలు కనిపిస్తాయి.

మొత్తంగా చూస్తే, దసరా నవరాత్రుల తొలి రోజు శైలపుత్రి దేవి ఆరాధన భక్తులకు శక్తి, స్థిరత్వం, ధైర్యం అనే భావాలను గుర్తుచేస్తుంది. తొమ్మిది రోజుల అమ్మవారి ఆరాధనలో మొదటి అడుగుగా శైలపుత్రి పూజకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం, అమ్మవారి అనుగ్రహంతో నవరాత్రి ఉత్సవాలను శుభసంకల్పంతో ప్రారంభించి, చెడుపై మంచి సాధించే విజయదశమి వరకు భక్తి భావంతో సాగిస్తారు.