RBI FEMA Rules 2026: అక్టోబర్ 1 నుంచి FEMA రూల్స్ మార్పు.. ఎగుమతిదారులు, దిగుమతిదారులకు RBI కీలక సూచనలు

jagan 29 Sep 2026 1 నిమిషాల పఠనం బిజినెస్

RBI

RBI FEMA Rules 2026: భారతదేశ ఎగుమతి, దిగుమతి లావాదేవీలకు సంబంధించిన నిబంధనల్లో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కీలక మార్పులు చేసింది. ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ మేనేజ్‌మెంట్ (ఎక్స్‌పోర్ట్ అండ్ ఇంపోర్ట్ ఆఫ్ గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్) రెగ్యులేషన్స్, 2026లో చేసిన తాజా సవరణలు అక్టోబర్ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి రానున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎగుమతుల ద్వారా వచ్చే విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని స్వీకరించి భారత్‌కు తిరిగి తీసుకురావాల్సిన గడువును 15 నెలల నుంచి 9 నెలలకు ఆర్‌బీఐ తగ్గించింది.

ఎగుమతి రాబడి గడువు 9 నెలలు

కొత్త నిబంధనల ప్రకారం వస్తువుల ఎగుమతుల విషయంలో ఎగుమతి సరుకు రవాణా చేసిన తేదీ నుంచి 9 నెలల్లోగా ఎగుమతి ద్వారా వచ్చిన మొత్తాన్ని వసూలు చేసి భారత్‌కు తిరిగి తీసుకురావాలి. సేవల ఎగుమతులకు ఇన్‌వాయిస్ తేదీ నుంచి ఈ గడువు లెక్కిస్తారు. విదేశాల్లోని గిడ్డంగికి సరుకులను ఎగుమతి చేసిన సందర్భంలో, ఆ సరుకులు గిడ్డంగి నుంచి విక్రయించిన తేదీ నుంచి 9 నెలల వ్యవధిని లెక్కిస్తారు.

అయితే ఆలస్యం జరగడానికి సరైన కారణాలను ఎగుమతిదారు వెల్లడిస్తే, సంబంధిత Authorised Dealer (AD) బ్యాంకు ఆ కారణాలతో సంతృప్తి చెందిన పక్షంలో అదనపు గడువును మంజూరు చేయవచ్చు. అంటే 9 నెలలు సాధారణ నియమంగా ఉన్నప్పటికీ, వాణిజ్య పరిస్థితులను బట్టి బ్యాంకుకు పరిమిత స్థాయిలో పొడిగింపు అవకాశం ఉంటుంది.

దిగుమతి చెల్లింపుల్లో కొత్త విధానం

దిగుమతులకు సంబంధించిన చెల్లింపుల విషయంలోనూ ఆర్‌బీఐ విధానాన్ని మార్చింది. ఇకపై Authorised Dealer బ్యాంకులు దిగుమతి చెల్లింపులను ఒకే నిర్దిష్ట నియంత్రణ గడువు ఆధారంగా కాకుండా, సంబంధిత వాణిజ్య ఒప్పందంలో పేర్కొన్న చెల్లింపు కాలపరిమితి ఆధారంగా పర్యవేక్షిస్తాయి.

దిగుమతిదారు చెల్లింపు ఆలస్యానికి కారణాలను వివరిస్తూ బ్యాంకును సంప్రదిస్తే, ఆ కారణాలు సమంజసంగా ఉన్నాయని బ్యాంకు భావించినప్పుడు ఒప్పందంలో పేర్కొన్న గడువుకు మించి చెల్లింపు సమయాన్ని పొడిగించేందుకు అనుమతించవచ్చు. దీంతో అంతర్జాతీయ సరఫరాదారులతో చేసుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందాలకు అనుగుణంగా చెల్లింపు షెడ్యూల్‌ను నిర్వహించుకునే అవకాశం దిగుమతిదారులకు మరింత పెరుగుతుంది.

రూ.10 లక్షల వరకు లావాదేవీలకు సులభమైన విధానం

చిన్న ఎగుమతిదారులు, దిగుమతిదారులకు అనుసరణ భారాన్ని తగ్గించేలా ఆర్‌బీఐ మరో ముఖ్యమైన మార్పు చేసింది. ఒక్కో షిప్పింగ్ బిల్ లేదా సేవల ఇన్‌వాయిస్ విలువ రూ.10 లక్షల వరకు ఉంటే, ఎగుమతి లావాదేవీని EDPMSలో ముగించేందుకు ఎగుమతిదారు చెల్లింపు పూర్తిగా లేదా ఇతర విధంగా అందినట్లు ప్రకటించే డిక్లరేషన్ ఇవ్వవచ్చు.

ఇలాంటి డిక్లరేషన్‌ను ప్రతి లావాదేవీకి విడివిడిగా ఇవ్వడంతో పాటు, అవసరమైన సందర్భాల్లో త్రైమాసిక ప్రాతిపదికన సమగ్రంగా కూడా సమర్పించే అవకాశం ఉంది. దీంతో చిన్న మొత్తాల ఎగుమతులకు సంబంధించిన ప్రతి లావాదేవీపై అదనపు డాక్యుమెంటేషన్, బ్యాంకు ఫాలోఅప్ ప్రక్రియ తగ్గే అవకాశం ఉంది.

ఇదే విధంగా రూ.10 లక్షల వరకు ఉన్న దిగుమతి బిల్లులు లేదా సేవల ఇన్‌వాయిస్‌లకు కూడా IDPMSలో లావాదేవీని ముగించేందుకు దిగుమతిదారు డిక్లరేషన్ సమర్పించవచ్చు. దిగుమతి చెల్లింపు పూర్తిగా లేదా ఇతర విధంగా జరిగిందని ఈ ప్రకటనలో పేర్కొనవచ్చు. త్రైమాసికంగా ఇలాంటి ప్రకటనలను సమర్పించి బల్క్ క్లోజర్ చేసుకునే వెసులుబాటు కూడా నిబంధనల్లో ఉంది.

చిన్న ఎగుమతిదారులకు మరింత వెసులుబాటు

రూ.10 లక్షల వరకు ఉన్న ఎగుమతి లావాదేవీల్లో పూర్తి ఎగుమతి విలువ అందకపోయినా, నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో ఎగుమతిదారు ఇచ్చే డిక్లరేషన్ ఆధారంగా ఎగుమతి విలువను తగ్గించి లావాదేవీని పరిష్కరించే అవకాశం కూడా కొత్త నిబంధనల్లో ఉంది. పెద్ద లావాదేవీల్లో మాత్రం తగ్గింపు లేదా పూర్తి మొత్తాన్ని వసూలు చేయలేకపోవడానికి కారణాలను సమర్పించి, AD బ్యాంకు అనుమతి పొందాల్సి ఉంటుంది.

అక్టోబర్ 1 నుంచి కొత్త FEMA రూల్స్

RBI జనవరి 2026లో కొత్త Foreign Exchange Management (Export and Import of Goods and Services) Regulations, 2026ను జారీ చేసింది. ఇవి 2015 నాటి ఎగుమతి నిబంధనలను భర్తీ చేయనున్నాయి. సెప్టెంబర్‌లో చేసిన తాజా సవరణ ద్వారా ఎగుమతి రాబడి గడువును 15 నెలల నుంచి 9 నెలలకు తగ్గించారు. అలాగే కొన్ని పాత పెండింగ్ లావాదేవీలను Authorised Dealer బ్యాంకులు నిర్వహించేలా అధికారాలను కూడా స్పష్టం చేశారు. ఈ కొత్త వ్యవస్థ మొత్తం అక్టోబర్ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి రానుంది.

మొత్తంగా చూస్తే, కొత్త FEMA నిబంధనల్లో ఎగుమతి రాబడిని భారత్‌కు తీసుకురావాల్సిన గడువు తగ్గడం ఎగుమతిదారులకు ముఖ్యమైన మార్పు కాగా, దిగుమతి చెల్లింపుల్లో కాంట్రాక్ట్‌లో అంగీకరించిన గడువుకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వ్యాపారాలకు కొంత సౌలభ్యాన్ని కల్పించనుంది. అదే సమయంలో రూ.10 లక్షల వరకు చిన్న ఎగుమతి, దిగుమతి లావాదేవీలకు డిక్లరేషన్ ఆధారంగా EDPMS/IDPMS క్లోజర్ అవకాశం చిన్న వ్యాపారాలు, MSMEలకు అనుసరణ ప్రక్రియను సరళీకృతం చేయనుంది.