Hyderabad Metro Takeover: హైదరాబాద్ మెట్రో స్వాధీనం విషయంలో సర్కార్‌కు కొత్త చిక్కు.. రూ.13,600 కోట్ల రుణాలే కీలకం

Hyderabad Metro Takeover: హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-1ను ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకునే ప్రక్రియలో రూ.13,600 కోట్ల రుణాలు కీలకంగా మారాయి. తక్కువ వడ్డీ రుణాల కోసం ఎస్‌బీఐ క్యాప్స్ ప్రయత్నాలు, ప్రభుత్వ ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికలు ఇవే.

Hyderabad Metro Takeover: హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు ఫేజ్-1ను ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకునే ప్రక్రియలో రుణాల సమీకరణ ప్రధాన సమస్యగా మారింది. విజయదశమి నాటికి మెట్రోను స్వాధీనం చేసుకునేలా ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం అధికారులకు లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించింది. అయితే ఎల్‌అండ్‌టీ హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్ తీసుకున్న భారీ రుణాలను ఏ వడ్డీ రేటుకు సమీకరించాలనే అంశం ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది.

కేంద్రం సూచనల మేరకు ఈ రుణ సమీకరణ బాధ్యతను ఎస్‌బీఐ క్యాప్స్‌కు అప్పగించారు. ఇప్పటికే గుజరాత్‌లోని గిఫ్ట్ సిటీ, ముంబయిలోని పలు బ్యాంకులతో ఎస్‌బీఐ క్యాప్స్ చర్చలు జరిపినట్లు సమాచారం. అయితే ప్రస్తుతం బ్యాంకులు ప్రతిపాదిస్తున్న వడ్డీ రేట్లు ప్రభుత్వానికి సవాల్‌గా మారాయి.

రూ.13,600 కోట్ల రుణాలపై ఫోకస్

హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-1లో ఎల్‌అండ్‌టీ సంస్థ వివిధ బ్యాంకుల నుంచి సుమారు రూ.13,600 కోట్ల మేర రుణాలు తీసుకుంది. మెట్రోను ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకునే ప్రక్రియలో భాగంగా ఈ రుణాలను కూడా ప్రభుత్వం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.

ప్రస్తుతం ఈ రుణాలపై సగటున 7 నుంచి 8 శాతం వరకు వడ్డీ భారం ఉన్నట్లు సమాచారం. దీంతో ఇప్పటికే ఉన్న రుణాల కంటే తక్కువ వడ్డీ రేటుతో కొత్తగా నిధులు సమీకరించగలిగితేనే ప్రభుత్వంపై అదనపు ఆర్థిక భారం కొంత తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.

నాలుగు శాతం లోపు రుణం కోసం ప్రయత్నాలు

తక్కువ వడ్డీ రేటుతో రుణాలు పొందేందుకు అధికారులు పలు మార్గాలను పరిశీలిస్తున్నారు. ఇండియన్ రైల్వే ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (IRFC) నుంచి రుణం తీసుకునే ప్రయత్నాలు కూడా గతంలో జరిగాయి.

IRFC తొలుత కొంత మొత్తాన్ని జపాన్ కరెన్సీ యెన్‌లో, మిగిలిన మొత్తాన్ని రూపాయల్లో రుణంగా అందించేందుకు సుముఖత వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం. ఈ రెండు మార్గాలను కలిపి చూస్తే సగటు వడ్డీ రేటు నాలుగు శాతంలోపే ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనా వేశారు.

అయితే ఈ రుణ ప్రతిపాదన చివరి దశలో నిలిచిపోయింది. దీంతో తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు అందించే ఇతర ఆర్థిక సంస్థలు, బ్యాంకుల కోసం ఎస్‌బీఐ క్యాప్స్ ద్వారా ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి.

యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫర్‌పై చర్చ

ఇటీవల యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కూడా మెట్రోకు రుణం అందించేందుకు ముందుకొచ్చినట్లు సమాచారం. అయితే ఆ బ్యాంకు ప్రతిపాదించిన వడ్డీ రేటు 7 శాతానికి పైనే ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

ప్రభుత్వం ఆశిస్తున్న తక్కువ వడ్డీ రేటుతో పోలిస్తే ఇది ఎక్కువ కావడంతో రుణ సమీకరణపై మరోసారి ఆలోచించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. తక్కువ వడ్డీ రేటుకు నిధులు లభిస్తే మెట్రో స్వాధీనం తర్వాత ప్రభుత్వంపై పడే ఆర్థిక భారాన్ని నియంత్రించవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

ప్రత్యామ్నాయ నిధులపై ప్రభుత్వ పరిశీలన

బ్యాంకుల ద్వారా రుణ సమీకరణలో అనుకున్న ఫలితం రాకపోతే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా నిధులు సమకూర్చుకునే అవకాశాలను తెలంగాణ ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా హైదరాబాద్ మెట్రోకు హెచ్‌ఎండీఏ నుంచి నిధులు సమకూర్చే అవకాశాలపైనా అధ్యయనం చేస్తున్నట్లు సమాచారం.

అదే సమయంలో IRFC రుణ ప్రతిపాదనను కూడా మరోసారి ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. గతంలో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం రుణాలను విడుదల చేయాలని మెట్రో అధికారులు IRFCకి పలు సందర్భాల్లో విజ్ఞప్తులు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.

ఎల్‌అండ్‌టీలో ప్రభుత్వ వాటా కొనుగోలుకు ఒప్పందం

హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-1లో ఎల్‌అండ్‌టీ సంస్థకు ఉన్న వాటాను తెలంగాణ ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేసేందుకు ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ 29న షేర్ పర్చేజ్ అగ్రిమెంట్ కుదిరింది. ఎల్‌అండ్‌టీకి చెందిన ఈక్విటీని సుమారు రూ.1,461.47 కోట్లకు కొనుగోలు చేసేందుకు ఒప్పందం జరిగినట్లు సమాచారం.

ఈ ఒప్పందం తర్వాత మెట్రోకు సంబంధించిన రుణాలు, వాటిపై వడ్డీ, ఇతర ఆర్థిక బాధ్యతలపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాల్సి వచ్చింది. స్వాధీనం ప్రక్రియలో రుణాల సమీకరణ కీలక అంశంగా మారడానికి ఇదే ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్నారు.

సెబీకి ఎల్‌అండ్‌టీ ఇచ్చిన సమాచారం

రుణ సమీకరణ ప్రక్రియపై ఎల్‌అండ్‌టీ హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్ కూడా సెబీకి సమాచారం అందించింది. జూన్ 30 నాటికి రుణ సమీకరణ పూర్తవుతుందని తొలుత వెల్లడించినట్లు సమాచారం.

అయితే నిర్ణీత గడువులో ప్రక్రియ పూర్తికాకపోవడంతో అనంతరం సెప్టెంబర్ 30 నాటికి రుణ సమీకరణ పూర్తయ్యే అవకాశం ఉందని మరోసారి సెబీకి తెలియజేసినట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో మెట్రో స్వాధీనం ప్రక్రియలో రుణాల అంశం ఎంత కీలకంగా మారిందో స్పష్టమవుతోంది.

ఓల్డ్ సిటీ మెట్రోపై పెరుగుతున్న అంచనా వ్యయం

మరోవైపు హైదరాబాద్ ఓల్డ్ సిటీ మెట్రో ప్రాజెక్టు వ్యయం కూడా పెరుగుతోంది. ఎంజీబీఎస్ నుంచి చాంద్రాయణగుట్ట వరకు ప్రతిపాదించిన సుమారు 7.5 కిలోమీటర్ల మెట్రో మార్గానికి తొలుత రూ.2,000 కోట్ల వరకు ఖర్చవుతుందని అంచనా వేశారు.

అయితే 2024 నవంబర్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి డీపీఆర్ వివరాలు పంపే సమయానికి ఈ అంచనా వ్యయం రూ.2,741 కోట్లకు చేరింది. ప్రాజెక్టు ఆలస్యం అవుతున్న కొద్దీ నిర్మాణ వ్యయం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందనే ఆందోళన కూడా వ్యక్తమవుతోంది.

విజయదశమి నాటికి స్వాధీనం లక్ష్యం

ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం మెట్రో స్వాధీనం ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడంపై దృష్టి పెట్టింది. విజయదశమి నాటికి తొలి దశ మెట్రోను స్వాధీనం చేసుకునేలా అవసరమైన ఆర్థిక, పరిపాలనా ప్రక్రియలను పూర్తి చేయాలని అధికారులకు లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించింది.

అయితే తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు లభిస్తాయా? లేక ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల్లో నిధులు సమకూర్చుకుంటుందా? అన్నది కీలకంగా మారింది. రుణ సమీకరణపై స్పష్టత వచ్చిన తర్వాతే హైదరాబాద్ మెట్రో స్వాధీనం ప్రక్రియ తదుపరి దశకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది.