Editorial: క్రీడలకూ కాషాయం రంగు !

సమాజాన్ని ఏకం చేసే అత్యంత శక్తివంతమైన వేదికల్లో క్రీడలది అగ్రస్థానం. భాష, మతం, ప్రాంతం, రాజకీయ భావజాలం, ఆర్థిక స్థితి వంటి అన్ని భేదాలను దాటి ప్రజలను ఒకే భావోద్వేగంతో కలిపే శక్తి క్రీడలకు మాత్రమే ఉంది. ఒక జాతీయ జట్టు విజయం సాధిస్తే దేశమంతా సంబరాలు చేసుకుంటుంది. ఓటమి ఎదురైనా అదే దేశం ఆ బాధను పంచుకుంటుంది. అందుకే క్రీడలు కేవలం వినోదానికి పరిమితం కావు. అవి జాతీయ గుర్తింపునకు, సామాజిక ఐక్యతకు, అంతర్జాతీయ ప్రతిష్ఠకు ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి.

అలాంటి రంగంలో రాజకీయాల ప్రభావం పెరిగితే సహజంగానే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతాయి. ఇటీవలి కాలంలో భారత హాకీ జట్టు జెర్సీ రంగు మార్పు దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది. దశాబ్దాలుగా నీలిరంగు జెర్సీతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన భారత హాకీ జట్టు ఇకపై ప్రపంచకప్‌లో కొత్తగా ‘కాషాయం’ రంగుతో బరిలోకి దిగనుంది. ఈ మార్పును కొందరు సాధారణ రూపకల్పన మార్పుగా భావిస్తే, మరికొందరు క్రీడా వారసత్వానికి సంబంధించిన అంశంగా చూస్తున్నారు.

ఈ చర్చలో ఏ రంగు గొప్పది, ఏ రంగు తక్కువది అనే ప్రశ్న లేదు. భారత జాతీయ పతాకంలోని ప్రతీ రంగూ సమాన గౌరవం పొందుతుంది. కానీ, ఒక జాతీయ జట్టు ఎన్నో దశాబ్దాలుగా నిర్మించుకున్న గుర్తింపును మార్చే నిర్ణయం తీసుకున్నప్పుడు ఆ ప్రక్రియ ఎంత పారదర్శకంగా సాగింది? సంబంధిత క్రీడా సంస్థలు, మాజీ ఆటగాళ్లు, అభిమానుల అభిప్రాయాలను ఎంతవరకు పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానం అవసరం.

ఒక జట్టు వేసుకునే జెర్సీ కేవలం వస్త్రం కాదు. అది ఒక జట్టు చరిత్రను, విజయాలను, అభిమానుల జ్ఞాపకాలను మోస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాల జాతీయ జట్లు తమ సంప్రదాయ రంగులతోనే ప్రత్యేక గుర్తింపు సంపాదించాయి. ఆ రంగులు వారి క్రీడా సంస్కృతిలో భాగమయ్యాయి. అందుకే అలాంటి గుర్తింపును మార్చే ముందు విస్తృత చర్చ, స్పష్టమైన వివరణ, అన్ని వర్గాల సమ్మతి అవసరం. లేకపోతే చర్చ క్రీడల గురించి కాకుండా రాజకీయాల గురించి మారుతుంది.

ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రభుత్వాలు, క్రీడా సంస్థలు నిర్ణయాలు తీసుకుంటాయి. అయితే జాతీయ ప్రతీకలతో ముడిపడిన అంశాల్లో ప్రజల విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టడం మరింత ముఖ్యమైన బాధ్యత. పారదర్శకత లోపిస్తే అసలు ఉద్దేశం ఎంత మంచిదైనా సందేహాలు పెరుగుతాయి. క్రీడాకారుల ప్రదర్శన గురించి మాట్లాడాల్సిన సమయంలో జెర్సీ రంగు ప్రధాన చర్చగా మారుతుంది. ఇది క్రీడలకు మేలు చేయదు.

ఈ సంఘటన ఒక్కటే కాదు. గత కొన్నేళ్లుగా క్రీడలు, రాజకీయాలు ఒకదానిలోకి మరొకటి ప్రవేశిస్తున్నాయనే భావన బలపడుతోంది. దీనికి అనేక ఉదాహరణలు కనిపిస్తాయి. భారత్‌-పాకిస్థాన్‌ మధ్య ద్వైపాక్షిక క్రీడా పోటీలు ఎన్నో సంవత్సరాలుగా నిలిచిపోయాయి. ఉగ్రవాదాన్ని ప్రోత్సహించడం, భారత్‌లో అనిశ్చితిని పెంచేందుకు ప్రయత్నించడం వంటి చర్యలకు పాకిస్థాన్‌ పాల్పడుతున్నదని ప్రభుత్వ వాదన. వాస్తవానికి వాటి ప్రాధాన్యతను ఎవరూ కాదనలేరు. అయితే ఈ పరిస్థితి వల్ల క్రీడలే ఎక్కువ నష్టపోయాయి. అభిమానులు ప్రపంచంలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన క్రీడా పోటీలను కోల్పోయారు. ఆటగాళ్లు సహజమైన అంతర్జాతీయ పోటీ అవకాశాలను చేజార్చుకున్నారు.

అలాగే, ఇండియన్‌ ప్రీమియర్‌ లీగ్‌ (ఐపీఎల్‌)లో పాకిస్థాన్‌ ఆటగాళ్లకు అవకాశం లేకపోవడం కూడా రాజకీయాలు క్రీడలపై చూపిన ప్రభావానికి మరో ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. ఒకప్పుడు ఈ లీగ్‌లో పాల్గొన్న ఆటగాళ్లు తరువాత పూర్తిగా దూరమయ్యారు. ఈ నిర్ణయాలకు ప్రభుత్వ విధానాలు, భద్రతా అంశాలు కారణాలుగా నిలిచినా, దాని ప్రభావం మాత్రం క్రీడలపై పడింది. క్రీడాకారులు రాజకీయ నిర్ణయాల ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సి వచ్చింది. క్రీడలను రాజకీయాల నుండి ఎంతవరకు దూరంగా ఉంచగలమనే ప్రశ్న ఇక్కడ మళ్లీ ముందుకు వస్తుంది.

ప్రపంచ చరిత్రలో రాజకీయాలు క్రీడలను ప్రభావితం చేసిన సందర్భాలు అనేకం ఉన్నాయి. ఒలింపిక్స్‌ బహిష్కరణలు జరిగాయి. అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు అమలయ్యాయి. కొన్ని దేశాలు ప్రత్యర్థులతో ఆడేందుకు నిరాకరించాయి. కానీ అవన్నీ అసాధారణ పరిస్థితులు. వాటిని శాశ్వత విధానాలుగా మార్చడం క్రీడాస్ఫూర్తికి విరుద్ధం. రాజకీయ విభేదాలు శాశ్వతం కావు. ప్రభుత్వాలు మారుతాయి. విధానాలు మారుతాయి. కానీ క్రీడలు ప్రజల మధ్య నిర్మించే అనుబంధం చాలా కాలం నిలుస్తుంది.

క్రీడల ప్రధాన లక్ష్యం పోటీ ద్వారా పరస్పర గౌరవాన్ని పెంపొందించడం. మైదానంలో ప్రత్యర్థులు ఎంత తీవ్రంగా పోటీ పడినా, మ్యాచ్‌ ముగిసిన తరువాత చేతులు కలుపుతారు. అదే క్రీడాస్ఫూర్తి. అదే ప్రపంచానికి శాంతి సందేశం. చరిత్రలో క్రికెట్‌ దౌత్యం, పింగ్‌పాంగ్‌ దౌత్యం వంటి ఉదాహరణలు దేశాల మధ్య సంభాషణకు క్రీడలు ఎలా దోహదపడ్డాయో చూపించాయి. ప్రజల మధ్య ఏర్పడే విశ్వాసాన్ని రాజకీయ చర్చలు ఒక్కసారిగా సృష్టించలేవు. క్రీడలు ఆ అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి.

అందుకే క్రీడలను రాజకీయాలకు పొడిగింపుగా చూడకూడదు. జాతీయ జట్టు ఏ రంగు జెర్సీ ధరించాలి, ఏ రూపకల్పన ఉండాలి వంటి నిర్ణయాలు రాజకీయ చర్చలుగా మారితే అసలు లక్ష్యం దెబ్బతింటుంది. ఆటగాళ్ల శిక్షణ, వ్యూహం, సన్నద్ధత, విజయావకాశాలు ప్రధాన చర్చ కావాలి. జెర్సీ రంగు కాదు. ఒక క్రీడాకారుడు మైదానంలో దేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. అతడు ఏ రాజకీయ భావజాలానికీ ప్రతినిధి కాదు. అందుకే అతడిని రాజకీయ వివాదాల కేంద్రంగా మార్చడం సమంజసం కాదు. మైదానంలో అతని ప్రతిభ మాత్రమే మాట్లాడాలి.

భారత్‌ ప్రపంచ క్రీడా శక్తిగా ఎదగాలంటే ఆధునిక శిక్షణ కేంద్రాలు, శాస్త్రీయ కోచింగ్‌, ప్రతిభావంతుల గుర్తింపు, పారదర్శక ఎంపికలు, మెరుగైన పోషకాహార వ్యవస్థ, అంతర్జాతీయ స్థాయి పోటీ అవకాశాలపై దృష్టి పెట్టాలి. జెర్సీ రంగు కంటే క్రీడాకారుడి ప్రదర్శనే దేశ గౌరవాన్ని నిలబెడుతుంది.

రాజకీయాలు ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరం. అలాగే, క్రీడలు సమాజానికి అవసరం. అయితే ఈ రెండింటి పాత్రలు వేరు. రాజకీయాలు పాలనను నిర్దేశిస్తాయి. క్రీడలు ప్రజలను కలుపుతాయి. అందుకే వీటి మధ్య ఆరోగ్యకరమైన దూరం ఉండాలి. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ క్రీడా పోటీల్లో జాతీయ ప్రయోజనం అంటే ఆటగాళ్లకు అత్యుత్తమ వాతావరణం కల్పించడం. వారిని రాజకీయ చర్చల మధ్య నిలబెట్టడం కాదు.