Save the Palapitta: తెలంగాణ రాష్ట్ర పక్షి పాలపిట్టకు ముప్పు.. కనుమరుగవుతున్న అందాల పక్షి.. కారణం ఏంటంటే..

Save the Palapitta: ఒకప్పుడు పల్లెల్లో, పొలాల గట్లపై, చెట్ల కొమ్మలపై, విద్యుత్ తీగలపై విరివిగా కనిపించిన పాలపిట్ట (Indian Roller) నేడు అనేక ప్రాంతాల్లో అరుదుగా కనిపిస్తోంది. నీలం, ఆకాశనీలం రంగులతో ఆకట్టుకునే ఈ పక్షి తెలంగాణ సంస్కృతిలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. ముఖ్యంగా విజయదశమి రోజున పాలపిట్టను దర్శించుకోవడం శుభప్రదమని ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. అయితే మారుతున్న పర్యావరణ పరిస్థితులు, పట్టణీకరణ, సహజ ఆవాసాల విధ్వంసం కారణంగా ఈ పక్షి మనుగడపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. తెలంగాణ రాష్ట్ర పక్షిగా గుర్తింపు పొందిన పాలపిట్ట కేవలం సాంస్కృతిక ప్రతీక మాత్రమే కాదు.. పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ పక్షిని సంరక్షించుకోవాల్సిన అవసరం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది.

పాలపిట్టకు ముప్పుగా మారిన పర్యావరణ మార్పులు

పాలపిట్టల మనుగడకు ప్రధాన సమస్యగా సహజ ఆవాసాల కొరత మారుతోంది. పట్టణాలు, నగరాలు విస్తరించడంతో పచ్చని ప్రదేశాలు, పొలాలు, ఖాళీ స్థలాలు క్రమంగా తగ్గిపోతున్నాయి. అభివృద్ధి పనుల పేరుతో పెద్ద పెద్ద చెట్లను తొలగించడం వల్ల ఈ పక్షులకు విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి, గూళ్లు ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి అనువైన ప్రదేశాలు కరువవుతున్నాయి.

వ్యవసాయంలో రసాయన పురుగుమందుల అధిక వినియోగం కూడా వాటి ఆహార లభ్యతపై ప్రభావం చూపుతోంది. పాలపిట్టలు ప్రధానంగా కీటకాలు, చిన్న జీవులను ఆహారంగా తీసుకుంటాయి. పురుగుమందుల కారణంగా కీటకాలు తగ్గిపోవడం, కలుషితమైన ఆహారం అందుబాటులో ఉండటం వాటి మనుగడకు సవాళ్లుగా మారవచ్చు. వీటికి తోడు అక్రమంగా పట్టుకోవడం, ప్రమాదకరమైన చైనా మాంజా వల్ల గాయపడటం వంటి ముప్పులు కూడా ఉన్నాయి.

రైతులకు మేలు చేసే పక్షి

పాలపిట్టలు పర్యావరణానికి మాత్రమే కాకుండా వ్యవసాయ రంగానికి కూడా మిత్రులే. పంటలకు నష్టం కలిగించే అనేక కీటకాలను తింటూ సహజసిద్ధమైన కీటక నియంత్రణలో సహాయపడతాయి. దీంతో పర్యావరణ సమతుల్యతకు తోడ్పడతాయి. పొలాల చుట్టూ చెట్లు, పచ్చదనం, సహజ ఆవాసాలు ఉండటం పాలపిట్టలతో పాటు ఇతర పక్షుల మనుగడకూ అవసరం.

పాత చెట్లను కాపాడటం ఈ పక్షుల సంతానోత్పత్తికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది. చెట్ల తొర్రలు, సహజంగా ఏర్పడిన ఖాళీ ప్రదేశాలను ఇవి గూడు కోసం ఉపయోగించుకుంటాయి. అందువల్ల పెద్ద చెట్లను విచక్షణారహితంగా తొలగించకుండా సంరక్షించడం ముఖ్యం.

దసరా నమ్మకం.. పక్షులకు ఇబ్బంది కాకూడదు

విజయదశమి రోజున జమ్మిచెట్టును పూజించిన తర్వాత పాలపిట్టను దర్శించుకుంటే విజయం, అదృష్టం కలుగుతాయని తెలంగాణ ప్రజల్లో బలమైన నమ్మకం ఉంది. అయితే ఈ సంప్రదాయం పేరుతో పక్షులను పట్టుకోవడం, బోనుల్లో బంధించడం, ప్రదర్శనకు ఉంచడం వంటి చర్యలు వాటికి తీవ్ర ఇబ్బందిని కలిగిస్తాయి.

పండుగ సమయంలో పాలపిట్టలను పట్టుకుని ప్రజలకు చూపించడం కాకుండా, వాటిని సహజ వాతావరణంలో స్వేచ్ఛగా చూడటానికే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. వన్యప్రాణులను పట్టుకోవడం, బంధించడం సంబంధిత చట్టాల ప్రకారం నేరం కావచ్చు. అలాంటి ఘటనలు కనిపిస్తే అటవీశాఖ అధికారులకు సమాచారం అందించడం మంచిది.

పాలపిట్టల సంరక్షణకు ఏం చేయాలి?

పాలపిట్టల మనుగడను కాపాడేందుకు పాత చెట్లను పరిరక్షించాలి. స్థానిక జాతుల మొక్కలను పెంచాలి. పొలాలు, చెరువులు, మైదానాలు వంటి సహజ ఆవాసాలను కాపాడుకోవాలి. వ్యవసాయంలో పురుగుమందుల వినియోగాన్ని తగ్గించి, పర్యావరణహిత పద్ధతులను ప్రోత్సహించాలి. పక్షుల గూళ్లను, గుడ్లను, పిల్లలను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నాశనం చేయకూడదు.

సంప్రదాయాన్ని కాపాడుతూ ప్రకృతిని పరిరక్షిద్దాం

పాలపిట్ట తెలంగాణ సంస్కృతికి గుర్తింపు మాత్రమే కాదు.. ప్రకృతి అందాలకు ప్రతీక కూడా. దసరా పండుగ వేళ ఈ పక్షిని దర్శించుకోవాలనే సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తూనే, దాని స్వేచ్ఛను గౌరవించాలి. పాలపిట్టలు కనిపించేలా పచ్చని ఆవాసాలను కాపాడటం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత. నీలిరంగు రెక్కలతో ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా ఎగిరే పాలపిట్ట భవిష్యత్ తరాలకూ కనిపించాలంటే, ఇప్పటి నుంచే వాటి సంరక్షణకు చర్యలు తీసుకోవాలి.