Modi Graph is Coming Down: పడిపోతున్న మోదీ గ్రాఫ్.. 2029కు ముందే లెక్క మారుతుందా?
Modi’s declining standing… will the equation change even before 2029?
Modi Graph is Coming Down: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రజాదరణ తగ్గుతోందా? కేంద్ర ప్రభుత్వంపై పెరుగుతున్న విమర్శలు, ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై కొనసాగుతున్న చర్చ, సుప్రీంకోర్టు వ్యవహారశైలిపై వ్యక్తమవుతున్న సందేహాలు, కేంద్ర మంత్రుల చుట్టూ నెలకొంటున్న వివాదాలు.. ఇవన్నీ బీజేపీ రాజకీయ వ్యూహాలపై ప్రభావం చూపిస్తున్నాయా? మరోవైపు కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా చురుకుగా వ్యవహరిస్తున్న తీరు రాజకీయ వర్గాల్లో కొత్త చర్చకు తెరతీస్తోంది. మోదీకి ప్రత్యామ్నాయంగా మరో నాయకుడిని సిద్ధం చేస్తున్నారా? 2029 ఎన్నికలకు ముందే బీజేపీలో నాయకత్వ సమీకరణాలు మారబోతున్నాయా? ప్రస్తుతం జాతీయ రాజకీయాల్లో జరుగుతున్న పరిణామాలను పరిశీలిస్తే ఇలాంటి ప్రశ్నలు తెరపైకి వస్తున్నాయి. అయితే ఇవి రాజకీయ విశ్లేషణలు, ఊహాగానాలే తప్ప నాయకత్వ మార్పుపై అధికారిక ప్రకటనలు వెలువడలేదు.
మోదీ ప్రజాదరణపై కొత్త చర్చ
గత కొన్నేళ్లుగా నరేంద్ర మోదీ ప్రజాదరణ గ్రాఫ్ క్రమంగా తగ్గుతోందనే విశ్లేషణలు తాజాగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. కొన్ని సర్వేలు, రాజకీయ అంచనాల్లో మోదీ ప్రజాదరణకు సంబంధించిన శాతాలు తగ్గినట్లు ప్రస్తావిస్తున్నారని కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. 2020 సమయంలో ఆయనకు సుమారు 66 శాతం ప్రజాదరణ ఉందని, ఆ తర్వాత అది 38 శాతానికి పడిపోయిందని, తాజా అంచనాల్లో మరింత తగ్గుదల కనిపిస్తోందని కొన్ని విశ్లేషణల్లో చెబుతున్నారు. అయితే ఈ గణాంకాలకు సంబంధించిన సర్వే సంస్థ, నమూనా, విధానం వంటి వివరాలు పరిశీలించకుండా వాటిని దేశవ్యాప్త ప్రజాభిప్రాయానికి తుది కొలమానంగా పరిగణించలేం.
అయినప్పటికీ, మోదీ నాయకత్వంపై రాజకీయ చర్చ తీవ్రం కావడం బీజేపీకి కీలకమైన అంశంగా మారింది. ఒకవైపు కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై విమర్శలు, మరోవైపు ప్రజల్లో పెరుగుతున్న అసంతృప్తి ఉందనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో పార్టీ భవిష్యత్తు వ్యూహం, తదుపరి ఎన్నికలకు నాయకత్వాన్ని సిద్ధం చేసే విధానం ఎలా ఉండబోతున్నాయన్న ప్రశ్నలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
అమిత్ షా చురుకుదనంపై రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ
మోదీ గ్రాఫ్పై చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో అమిత్ షా పలు అంశాల్లో చురుకుగా వ్యవహరిస్తున్నారనే విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి. కొన్ని జాతీయ మీడియా కథనాల్లో ఆయన రాజకీయ కార్యకలాపాలను ప్రస్తావిస్తూ, జూలై నుంచి చోటుచేసుకున్న పరిణామాలను వరుసగా విశ్లేషిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. పార్టీ వ్యవహారాలు, రాజకీయ ప్రత్యర్థులకు కౌంటర్ ఇవ్వడం, వివిధ సమస్యలపై స్పందించడం వంటి అంశాల్లో అమిత్ షా పాత్రపై చర్చ పెరుగుతోంది.
అయితే అమిత్ షా చురుకుదనం పెరిగిందనే అంశాన్ని మోదీకి ప్రత్యామ్నాయ నాయకత్వం సిద్ధమవుతోందనడానికి ప్రత్యక్ష ఆధారంగా చూడలేం. బీజేపీలో నాయకత్వ మార్పుపై అధికారిక సంకేతాలు లేకుండానే రాజకీయ విశ్లేషకులు వివిధ కోణాల్లో అంచనాలు వేస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, మోదీ నాయకత్వంపై విమర్శలు పెరుగుతున్న సమయంలో అమిత్ షా పాత్రపై చర్చ జరగడం రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
జంతర్ మంతర్ నిర్ణయం.. నిరసనలపై వ్యూహాత్మక చర్చ
దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో నిరసన కార్యక్రమాలు, రాజకీయ పోరాటాల నిర్వహణకు సంబంధించిన పరిణామాలు కూడా ఈ చర్చలో భాగమవుతున్నాయి. జంతర్ మంతర్కు సంబంధించిన నిర్ణయాలు, అక్కడ నిరసనలకు అనుమతుల విషయంలో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలు, ‘కాక్రోచ్’ ఉద్యమంపై ప్రభావం వంటి అంశాలు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చకు వస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాల వెనుక కేంద్ర హోంశాఖ పాత్ర ఉందా? నిరసనల ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు వ్యూహాత్మక చర్యలు తీసుకున్నారా? అనే ప్రశ్నలు కొన్ని రాజకీయ విశ్లేషణల్లో వ్యక్తమవుతున్నాయి. అయితే ఈ నిర్ణయాల వెనుక నిర్దిష్ట రాజకీయ ఉద్దేశం ఉందని నిర్ధారించే ఆధారాలు లేకుండా తుది నిర్ణయానికి రావడం సరికాదు.
మరోవైపు నవంబర్ 1న ఢిల్లీలో భారీ నిరసన ర్యాలీ నిర్వహించేందుకు రాహుల్ గాంధీ ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నారనే అంశం కూడా చర్చలోకి వచ్చింది. ఎన్నికల సంఘం పనితీరు, జ్ఞానేశ్ కుమార్ వ్యవహారంపై నిరసన తెలిపేందుకు కాంగ్రెస్ ప్రజలను సమీకరించాలని భావిస్తున్నట్లు ట్రాన్స్క్రిప్షన్లో ప్రస్తావించారు. అయితే ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన తుది వివరాలు, అధికారిక ప్రకటనలను విడిగా నిర్ధారించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఇదే సమయంలో నిరసనల వల్ల తమ వ్యాపారాలకు ఇబ్బందులు కలగవద్దని ఢిల్లీ వ్యాపార సంఘాలు రాజకీయ నాయకులకు విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాయనే అంశం కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చింది. వ్యాపారుల అభ్యర్థనలను ముందుకు తెచ్చి కాంగ్రెస్ నిరసనలకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేసే అవకాశం ఉందని కొన్ని రాజకీయ విశ్లేషణలు అంచనా వేస్తున్నాయి. నిరసనలకు ప్రజల మద్దతు ఉందా లేదా అనే అంశాన్ని ఒక్క సంఘం అభిప్రాయం ఆధారంగా నిర్ణయించలేం. అయినప్పటికీ, నిరసనల చుట్టూ రాజకీయంగా ఎదురుదాడి జరిగే అవకాశం ఉందనే చర్చ కొనసాగుతోంది.
ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై ప్రశ్నలు
ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఎదురవుతున్న సవాళ్లలో ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై కొనసాగుతున్న చర్చ కీలకంగా మారింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ వ్యవహారశైలి, ఎన్నికల ప్రక్రియలో పారదర్శకత, ప్రత్యేక ఓటరు జాబితా సవరణ ప్రక్రియ (ఎస్ఐఆర్) వంటి అంశాలపై విపక్షాలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాలపై రాజకీయ పార్టీల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్న నేపథ్యంలో ఈ అంశం జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు దారితీసింది.
జ్ఞానేశ్ కుమార్కు ప్రత్యేక రక్షణ కల్పించేలా చట్టపరమైన నిబంధనలు ఎందుకు తీసుకొచ్చారనే ప్రశ్నను కూడా విమర్శకులు లేవనెత్తుతున్నారు. ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రంగా వ్యవహరిస్తోందా? దాని నిర్ణయాలపై ప్రజల్లో నమ్మకం నిలబెట్టేందుకు మరింత పారదర్శకత అవసరమా? అనే అంశాలు రాజకీయ చర్చలో భాగమవుతున్నాయి. అయితే ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై వస్తున్న విమర్శలు ఒకవైపు ఉంటే, వాటికి సంబంధించిన చట్టపరమైన అంశాలు, అధికారిక వివరణలను మరోవైపు పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
సుప్రీంకోర్టు పాత్రపైనా చర్చ
ఎన్నికల సంఘం వ్యవహారాలే కాకుండా సుప్రీంకోర్టు స్పందన, రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థల స్వతంత్రత వంటి అంశాలపై కూడా చర్చ జరుగుతోంది. ఎన్నికల ప్రక్రియకు సంబంధించిన వివాదాలపై న్యాయస్థానాలు ఎలా స్పందిస్తున్నాయి? పిటిషన్ల విచారణలో ఆలస్యం జరుగుతోందా? రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థల జవాబుదారీతనాన్ని నిర్ధారించడంలో న్యాయవ్యవస్థ పాత్ర ఎలా ఉండాలి? వంటి ప్రశ్నలు తెరపైకి వస్తున్నాయి.
మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి డీవై చంద్రచూడ్ హయాంలో న్యాయమూర్తుల నియామకాలు, కొలీజియం వ్యవస్థ పనితీరుపై కూడా ఆరోపణలు, విమర్శలు ప్రస్తావనకు వస్తున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సంప్రదింపుల విషయంలో కొలీజియం స్వతంత్రంగా వ్యవహరించిందా లేదా అనే అంశంపై వచ్చిన వ్యాఖ్యలు న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రత చుట్టూ మరో చర్చకు దారితీస్తున్నాయి. అయితే ఇలాంటి ఆరోపణలను నిర్ధారిత వాస్తవాలుగా పరిగణించకుండా, వాటి నేపథ్యం, సంబంధిత వ్యక్తుల వివరణలు, అధికారిక రికార్డుల ఆధారంగా పరిశీలించాలి.
ఎన్నికల సంఘం, న్యాయవ్యవస్థ వంటి రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలపై ప్రజల్లో విశ్వాసం నిలబెట్టడం ప్రజాస్వామ్యానికి అత్యంత కీలకం. ఈ సంస్థల పనితీరుపై సందేహాలు వ్యక్తమైనప్పుడు వాటికి స్పష్టమైన సమాధానాలు రావాల్సిన అవసరం ఉందనే వాదన బలపడుతోంది. ఇదే అంశం కేంద్ర ప్రభుత్వ రాజకీయ ప్రతిష్ఠకు సవాలుగా మారుతోందని కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
కేంద్ర మంత్రుల పనితీరుపై విమర్శలు
కేంద్ర మంత్రుల పనితీరు, వారిని చుట్టుముడుతున్న వివాదాలు కూడా బీజేపీకి రాజకీయంగా సవాళ్లు సృష్టిస్తున్నాయనే చర్చ సాగుతోంది. పేపర్ లీకేజీల వ్యవహారంలో విద్యాశాఖపై వచ్చిన విమర్శలు, విద్యార్థుల నిరసనలు, ప్రభుత్వ స్పందన వంటి అంశాలు గతంలో పెద్ద రాజకీయ వివాదంగా మారాయి. ఈ నేపథ్యంలో ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ వ్యవహారాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, కేంద్ర మంత్రుల జవాబుదారీతనంపై విపక్షాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
అలాగే పెట్రోలియం శాఖ మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరి రాజకీయ భవిష్యత్తు, రాజ్యసభ సభ్యత్వానికి సంబంధించిన పరిణామాలపై కూడా ట్రాన్స్క్రిప్షన్లో చర్చించారు. ఆయనకు మళ్లీ రాజ్యసభ అవకాశం ఇవ్వకపోవడాన్ని బీజేపీలోని అంతర్గత రాజకీయ పరిస్థితులతో ముడిపెట్టి కొన్ని విశ్లేషణలు సాగుతున్నాయి. అయితే దీనిని పార్టీ నాయకత్వంలో సంక్షోభానికి నిదర్శనంగా భావించాలంటే మరింత స్పష్టమైన సమాచారం అవసరం.
ఆర్థిక విధానాలు, పన్నులు, ధరలు, మధ్యతరగతి ప్రజలపై ప్రభావం వంటి అంశాల్లో ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ పనితీరుపైనా విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కేంద్ర మంత్రుల పనితీరుపై ప్రజల్లో అసంతృప్తి పెరుగుతోందని విపక్షాలు వాదిస్తున్నాయి. ఇలాంటి అంశాలు ఒకదానికొకటి తోడైతే ప్రభుత్వంపై రాజకీయ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంటుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
విపక్షాల ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతోందా?
కేంద్ర ప్రభుత్వంపై విమర్శలు పెరుగుతున్నాయని భావిస్తున్న విపక్షాలు తమ రాజకీయ వ్యూహాలను మరింత దూకుడుగా అమలు చేయాలని చూస్తున్నాయి. ఎన్నికల సంఘం పనితీరు, ఓటరు జాబితాల సవరణ, రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థల స్వతంత్రత వంటి అంశాలపై నిరసనలను విస్తరించాలనే ప్రయత్నాలు ఈ వ్యూహంలో భాగంగా కనిపిస్తున్నాయి. కాంగ్రెస్ సహా విపక్ష పార్టీలు ప్రజల్లోకి వెళ్లి తమ వాదనలను బలంగా వినిపించాలనుకుంటున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో ‘పబ్లిక్ ఇంపీచ్మెంట్’ వంటి పదాలతో ప్రజా నిరసనలకు పిలుపునివ్వడం, సంబంధిత అధికారులపై రాజకీయ ఒత్తిడి పెంచే వ్యూహాలను తెరపైకి తీసుకురావడం వంటి అంశాలు ప్రస్తావనకు వస్తున్నాయి. అయితే ప్రజా నిరసనల ద్వారా రాజకీయ ఒత్తిడి తీసుకురావడం, రాజ్యాంగపరమైన అభిశంసన ప్రక్రియ వేర్వేరు అంశాలు. వాటి మధ్య తేడాను గుర్తించడం అవసరం.
కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రధాని మోదీపై చేసిన వ్యాఖ్యలు కూడా రాజకీయంగా వివాదాస్పదమయ్యాయి. ఈ వ్యాఖ్యలపై బీజేపీ వర్గాలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తుండగా, కాంగ్రెస్ అనుకూల వర్గాలు వాటిని రాజకీయ విమర్శలుగా సమర్థిస్తున్నాయి. ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు ఇరు పార్టీల మధ్య రాజకీయ విభేదాలను మరింత తీవ్రం చేసే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు వ్యక్తిగత వ్యాఖ్యల చుట్టూ రాజకీయ చర్చ కేంద్రీకృతమైతే అసలు విధానపరమైన అంశాలు పక్కకు వెళ్లిపోతాయనే అభిప్రాయాలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.
2029కు ముందే రాజకీయ సమీకరణాలు మారతాయా?
ప్రస్తుతం జరుగుతున్న పరిణామాలన్నింటినీ కలిపి చూస్తే బీజేపీకి రాజకీయంగా సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయనే విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి. మోదీ ప్రజాదరణపై చర్చ, కేంద్ర మంత్రుల పనితీరుపై విమర్శలు, ఎన్నికల సంఘం మరియు న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతపై ప్రశ్నలు, విపక్షాల నిరసనలు.. ఇవన్నీ రాబోయే రాజకీయ పరిణామాలపై ప్రభావం చూపవచ్చని కొందరు అంచనా వేస్తున్నారు.
ఈ క్రమంలో అమిత్ షా చురుకుదనం పెరగడాన్ని కొందరు నాయకత్వ సమీకరణాలతో ముడిపెడుతున్నారు. అయితే బీజేపీలో మోదీ స్థానంలో మరో నాయకుడు సిద్ధమవుతున్నారని చెప్పడానికి ప్రస్తుతం స్పష్టమైన ఆధారాలు లేవు. పార్టీ నాయకత్వం మారబోతోందనే ఊహాగానాలు, రాజకీయ విశ్లేషణలను అధికారిక నిర్ణయాలుగా చూడకూడదు. అమిత్ షా పార్టీ వ్యవహారాల్లో చురుకుగా ఉండటం ఆయనకు అప్పగించిన బాధ్యతల్లో భాగం కూడా కావచ్చు.
మొత్తంగా చూస్తే, మోదీ ప్రజాదరణపై వస్తున్న అంచనాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వంపై పెరుగుతున్న విమర్శలు, విపక్షాల వ్యూహాలు, అమిత్ షా పాత్ర చుట్టూ జరుగుతున్న చర్చ.. జాతీయ రాజకీయాల్లో కొత్త ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి. అయితే ఈ పరిణామాలు 2029 ఎన్నికలకు ముందే నాయకత్వ మార్పునకు దారితీస్తాయా? లేక బీజేపీ తన వ్యూహాలను మార్చుకుని మళ్లీ రాజకీయంగా బలపడుతుందా? అనేది రాబోయే రోజుల్లో జరిగే పరిణామాలు, ప్రజాభిప్రాయం, ఎన్నికల ఫలితాలే నిర్ణయించనున్నాయి.