India First LNG Train: దేశంలో పట్టాలెక్కిన తొలి LNG రైలు.. సబర్మతి రైల్వే స్టేషన్‌ నుంచి పరుగులు.. LNG Train ప్రత్యేకతలు ఇవే

jagan 29 Sep 2026 1 నిమిషాల పఠనం జాతీయం

India First LNG Train

India First LNG Train: భారతీయ రైల్వేలో ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వినియోగానికి మరో కీలక అడుగు పడింది. దేశంలో తొలిసారిగా డీజిల్–ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) డ్యూయల్ ఫ్యూయల్ సిస్టమ్‌తో నడిచే రైలును ప్రవేశపెట్టారు. గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌ సబర్మతి రైల్వే స్టేషన్‌ నుంచి సెప్టెంబర్ 27న కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఈ రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. సబర్మతి నుంచి మెహసానా మధ్య ఈ రైలు తొలి ప్రయాణం ప్రారంభమైంది.

ఈ కొత్త రైలు ఎనిమిది కోచ్‌లతో కూడిన డీజిల్ ఎలక్ట్రిక్ మల్టిపుల్ యూనిట్ (DEMU) ర్యాక్. దీని ప్రధాన ప్రత్యేకత డీజిల్‌తో పాటు LNGతోనూ పనిచేసే డ్యూయల్-ఫ్యూయల్ సాంకేతికత. రైలులోని రెండు 1,400 హార్స్‌పవర్ సామర్థ్యం కలిగిన డ్రైవింగ్ పవర్ కార్లను డీజిల్, LNG రెండింటితో పనిచేసేలా మార్పులు చేశారు. అవసరాన్ని బట్టి ఈ రెండు ఇంధనాల మధ్య వినియోగాన్ని సర్దుబాటు చేసుకునే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించారు.

ప్రతి డ్రైవింగ్ పవర్ కారులో LNG నిల్వ కోసం ప్రత్యేక ట్యాంక్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. అత్యంత తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల్లో LNGను సురక్షితంగా నిల్వ చేసేలా ఈ వ్యవస్థను రూపొందించారు. రైల్వే ఇప్పటికే ఈ మార్పులు చేసిన పవర్ కార్లపై 2,000 కిలోమీటర్లకు పైగా క్షేత్రస్థాయి పరీక్షలు నిర్వహించింది. ట్రయల్స్ సమయంలో ఇంజిన్ పనితీరు, విశ్వసనీయత, ఇంధన వినియోగం వంటి అంశాలను పరిశీలించారు.

ఈ డ్యూయల్-ఫ్యూయల్ సాంకేతికత ద్వారా డీజిల్ వినియోగాన్ని దాదాపు 40 శాతం వరకు తగ్గించే అవకాశం ఉందని రైల్వే అంచనా వేస్తోంది. ట్రయల్ డేటా ప్రకారం ఒక్కో డ్రైవింగ్ పవర్ కారుకు ఏడాదికి సుమారు రూ.11.9 లక్షల వరకు ఇంధన వ్యయం ఆదా కావచ్చని అంచనా. ఎనిమిది కోచ్‌ల మొత్తం ర్యాక్‌కు ఈ ఆదా సుమారు రూ.23.9 లక్షల వరకు ఉండొచ్చని రైల్వే వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.

LNG వినియోగం వల్ల డీజిల్‌పై ఆధారపడటం తగ్గడంతో పాటు కార్బన్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు, పార్టిక్యులేట్ మ్యాటర్ వంటి ఉద్గారాలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుందని రైల్వే భావిస్తోంది. అయితే LNG కూడా సహజ వాయువు ఆధారిత శిలాజ ఇంధనమే కాబట్టి, ఈ రైలును పూర్తిగా కాలుష్యరహిత లేదా జీరో-ఎమిషన్ రైలుగా పరిగణించలేం. విద్యుదీకరణ పూర్తికాని మార్గాల్లో డీజిల్ వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు ఇది ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా ఉపయోగపడుతుంది.

ఇటీవల దేశంలో ప్రారంభించిన హైడ్రోజన్ రైలుతో పోలిస్తే LNG రైలు సాంకేతికతలో గణనీయమైన తేడా ఉంది. హైడ్రోజన్ రైలు ఫ్యూయల్ సెల్ సాంకేతికత ద్వారా విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసి ట్రాక్షన్ వ్యవస్థను నడుపుతుంది. LNG రైలులో మాత్రం సంప్రదాయ అంతర్గత దహన ఇంజిన్లనే డీజిల్–LNG డ్యూయల్ ఫ్యూయల్ వినియోగానికి అనుగుణంగా మార్పులు చేసి ఉపయోగిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఈ LNG రైలు సాంకేతికతకు సంబంధించి సబర్మతి–మెహసానా మార్గం తొలి ఆపరేషన్‌కు వేదికగా నిలిచింది. భవిష్యత్తులో విద్యుదీకరణ పూర్తికాని మార్గాల్లో ఇలాంటి ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన సాంకేతికతలను ఎలా వినియోగించవచ్చనే దానిపై ఈ ప్రాజెక్టు కీలక అనుభవాన్ని అందించే అవకాశం ఉంది.

భారతీయ రైల్వే ఇప్పటికే ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాలు, విద్యుదీకరణ, ఇంధన సామర్థ్యం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెడుతోంది. ఈ క్రమంలో హైడ్రోజన్ రైలు తర్వాత LNG–డీజిల్ డ్యూయల్ ఫ్యూయల్ రైలును ప్రవేశపెట్టడం మరో సాంకేతిక ప్రయోగంగా నిలిచింది. LNG వినియోగం ద్వారా డీజిల్ ఖర్చు, ఇంధన వినియోగం, కొన్ని రకాల ఉద్గారాలను తగ్గించడమే ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది.