Skip to content
జాతీయం వార్తలు

త్వరలో రూ.10, రూ.20 ప్లాస్టిక్ నోట్లు.. ఫీల్డ్ ట్రయల్స్‌కు కేంద్రం గ్రీన్ సిగ్నల్

Prajapaksham 11 Aug 2026 1 నిమిషాల పఠనం జాతీయం
త్వరలో రూ.10, రూ.20 ప్లాస్టిక్ నోట్లు.. ఫీల్డ్ ట్రయల్స్‌కు కేంద్రం గ్రీన్ సిగ్నల్

Plastic Currency

దేశంలో త్వరలోనే పాలిమర్ (ప్లాస్టిక్) కరెన్సీ నోట్లు అందుబాటులోకి రానున్నాయి. రూ.10, రూ.20 విలువ కలిగిన పాలిమర్ నోట్లను క్షేత్రస్థాయి ప్రయోగాల (Field Trials) కోసం జారీ చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఆమోదం తెలిపింది. ప్రతి డినామినేషన్‌లో వంద కోట్ల చొప్పున పాలిమర్ నోట్లను ప్రయోగాత్మకంగా విడుదల చేసే ప్రతిపాదనకు ఆమోదముద్ర వేసినట్లు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ నేడు పార్లమెంటులో వెల్లడించారు.

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్‌బీఐ) సెంట్రల్ బోర్డు సిఫార్సు మేరకు ఆర్‌బీఐ చట్టం-1934 లోని సెక్షన్ 25 ప్రకారం ఈ ప్రతిపాదనను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపడం జరిగింది. ఈ క్షేత్రస్థాయి పరిశోధనలు, ప్రయోగాలు విజయవంతమైతే భవిష్యత్తులో ఈ రెండు విలువ కలిగిన పాలిమర్ నోట్లను క్రమబద్ధంగా మార్కెట్లోకి జారీ చేసే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే, ప్రస్తుతం చెలామణిలో ఉన్న కాగితపు నోట్లను తక్షణమే ఉపసంహరించుకోవడం లేదని, సాధారణ కాగితపు నోట్లతో పాటు ఈ కొత్త పాలిమర్ నోట్లు కూడా సమాంతరంగా చెలామణిలో ఉంటాయని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

పాలిమర్ నోట్ల సేకరణ, సాంకేతిక ప్రక్రియ ప్రస్తుతం ప్రాథమిక దశలోనే ఉందని ఆర్‌బీఐ తెలిపింది. దీంతో వీటిని మార్కెట్లోకి ఏ ఖచ్చితమైన తేదీన ప్రవేశపెడతారు, దీని తయారీకి ఎంత వ్యయం అవుతుందనే వివరాలను త్వరలోనే వెల్లడిస్తామని పేర్కొంది. అంతర్జాతీయంగా పరిశీలిస్తే, సాధారణ కాగితపు నోట్లతో పోలిస్తే పాలిమర్ నోట్లు సుదీర్ఘకాలం మన్నికగా ఉంటాయని, త్వరగా చిరిగిపోవడం లేదా పాడైపోవడం జరగదని గుర్తించి ప్రభుత్వం ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.

భారత్‌లో ప్లాస్టిక్ (పాలిమర్) కరెన్సీ నోట్లు – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

  1. ప్లాస్టిక్ (పాలిమర్) నోట్లు అంటే ఏమిటి?

ప్లాస్టిక్ నోట్లు అనగా కాగితానికి బదులుగా ‘పాలిమర్’ (సింథటిక్ ప్లాస్టిక్) పదార్థంతో తయారు చేయబడిన కరెన్సీ నోట్లు. ఇవి నీటిలో నానవు, త్వరగా చిరిగిపోవు మరియు కాగితపు నోట్ల కంటే ఎక్కువ కాలం మన్నికగా ఉంటాయి.

  1. భారత్‌లో ఏ ఏ నోట్లను ప్లాస్టిక్‌లో ప్రవేశపెడుతున్నారు?

కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు ఆర్‌బీఐ (RBI) ప్రాథమిక ప్రయోగాల (Field Trials) కోసం రూ. 10, రూ. 20** విలువ కలిగిన నోట్లను పాలిమర్ రూపంలో జారీ చేసేందుకు ఆమోదం తెలిపాయి.

  1. ప్రయోగాత్మకంగా ఎన్ని ప్లాస్టిక్ నోట్లను ముద్రిస్తున్నారు?

రూ. 10 మరియు రూ. 20 డినామినేషన్లలో ఒక్కో దానిలో 100 కోట్ల చొప్పున నోట్లను ప్రయోగాత్మకంగా విడుదల చేయాలని ప్రతిపాదించారు.

  1. ప్లాస్టిక్ నోట్లు వస్తే ప్రస్తుతం ఉన్న కాగితపు నోట్లు చెల్లకుండా పోతాయా?

లేదండి, కాగితపు నోట్లు రద్దు కావు. ప్లాస్టిక్ నోట్లు కేవలం ప్రయోగాత్మకంగా సాధారణ కాగితపు నోట్లతో పాటు సమాంతరంగా మార్కెట్‌లో చెలామణిలో ఉంటాయి.

  1. ప్లాస్టిక్ (పాలిమర్) నోట్ల వల్ల కలిగే ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఏమిటి?

ఎక్కువ మన్నిక:కాగితపు నోట్లతో పోలిస్తే పాలిమర్ నోట్లు 4 నుండి 5 రెట్లు ఎక్కువ కాలం మన్నుతాయి.
పరిశుభ్రత:నీరు, నూనె, దుమ్ము లేదా చెమట వల్ల ఇవి త్వరగా పాడవ్వవు.
నకిలీల నిరోధం: వీటిలో సంక్లిష్టమైన భద్రతా ఫీచర్లు (Security Features) ఏర్పాటు చేయడం సులభం కాబట్టి నకిలీ నోట్ల చెలామణి తగ్గుతుంది.

  1. ప్లాస్టిక్ నోట్లు మార్కెట్‌లోకి ఎప్పుడు వస్తాయి? దీని తయారీ వ్యయం ఎంత?

పాలిమర్ నోట్ల సేకరణ మరియు సాంకేతిక ప్రక్రియ ప్రాథమిక దశలోనే ఉంది. కాబట్టి ఇవి పూర్తి స్థాయిలో అందుబాటులోకి వచ్చే తేదీ మరియు తయారీ వ్యయం వివరాలను ఆర్‌బీఐ త్వరలోనే అధికారికంగా ప్రకటించనుంది.

  1. ప్రపంచంలో వేరే ఏ దేశాల్లో ప్లాస్టిక్ నోట్లు వాడుకలో ఉన్నాయి?

ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటన్ (UK), కెనడా, న్యూజిలాండ్, సింగపూర్, మలేషియా వంటి అనేక దేశాల్లో ఇప్పటికే పాలిమర్ నోట్లను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.