శాంతి చ‌ర్చ‌లు విఫలమైతే యుద్ధానికి సిద్ధం.. చర్చల వేళ అమెరికాకు ఇరాన్ స్ట్రాంగ్ వార్నింగ్‌

ఖతార్ రాజధాని దోహా వేదికగా అమెరికా-ఇరాన్ దేశాల మధ్య జరగబోయే చర్చల నేపథ్యంలో ఇరాన్ చేసిన హెచ్చరికలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి. ఇరాన్ ఒకవైపు దౌత్యపరమైన చర్చలకు మొగ్గు చూపుతూనే, మరోవైపు యుద్ధానికి సై అనడం ఆ దేశపు ద్విముఖ వ్యూహాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. చర్చల టేబుల్ వద్ద తమ చేయి పైచేయిగా ఉండటానికి, అమెరికాపై ముందస్తు ఒత్తిడి పెంచడానికి ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మహమ్మద్ బాగెర్ గాలిబాఫ్ ఈ తరహా కఠిన వ్యాఖ్యలు చేశారు.

ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో ఇరాన్ తన అణు హక్కులను అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకుంది. గతంలో 2015 నాటి అణు ఒప్పందం నుండి అమెరికా ఏకపక్షంగా తప్పుకున్న చేదు అనుభవాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఈసారి శుద్ధి చేసిన యురేనియం విషయంలో వెనక్కి తగ్గేదే లేదని, అది తాము విధించుకున్న ‘రెడ్ లైన్’ అని ఇరాన్ గట్టిగా చెప్తోంది. అమెరికా నమ్మకత్వాన్ని ఇరాన్ శంకిస్తోందనడానికి, ప్రస్తుత అవగాహన ఒప్పందంలోని నిబంధనలను పూర్తిగా అమలు చేసేవరకు తదుపరి అడుగు వేయబోమని తెగేసి చెప్పడమే నిదర్శనం.

ఇరాన్ కేవలం తన అణు కార్యక్రమం గురించే కాకుండా, మధ్యప్రాచ్యంలో తన వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలపై గట్టిగా పట్టుబడుతోంది. లెబనాన్ సార్వభౌమత్వాన్ని కాపాడటం, ఇజ్రాయెల్‌తో సంబంధాల సాధారణీకరణ కోసం అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో చేస్తున్న ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడం ఇరాన్‌కు ముఖ్యం. దీనితో పాటు ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన ‘హర్మూజ్ జలసంధి’ భద్రతను, తమ చమురు ఎగుమతుల రక్షణను ఇరాన్ తన రక్షణ కవచంగా వాడుకుంటోంది. అమెరికా ఆంక్షలు సడలడం వల్ల ప్రస్తుతం పెరిగిన తమ చమురు ఎగుమతులను కాపాడుకోవడం ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అత్యంత అవసరం.

మరోవైపు ఖతార్ విదేశాంగ మంత్రి మధ్యవర్తిత్వంలో జరుగుతున్న ఈ చర్చల్లో అమెరికా తరఫున స్టీవ్ విట్‌కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్ వంటి కీలక ప్రతినిధులు పాల్గొనడం చూస్తే, అగ్రరాజ్యం కూడా ఈ చర్చలను ఎంత ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకుందో అర్థమవుతోంది. ఈ దోహా చర్చలు సఫలమైతే మధ్యప్రాచ్యంలో కొంతకాలం శాంతి నెలకొనే అవకాశం ఉంది. కానీ, ఒకవేళ అమెరికా ఇరాన్ నిబంధనలకు అంగీకరించకపోతే లేదా ఇచ్చిన మాట తప్పితే, అది నేరుగా యుద్ధానికి దారితీసి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన సంక్షోభానికి, తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభానికి కారణం కావచ్చు. అందుకే ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఇప్పుడు దోహా వైపు ఆశగా, ఆందోళనగా చూస్తున్నాయి.